Ideeën voor actief leren
In een tijd van desinformatie is het kunnen onderscheiden van feiten en meningen een essentiële burgerschapsvaardigheid. Dit thema duikt in de wereld van nepnieuws, deepfakes en complottheorieën. Leerlingen leren waarom desinformatie wordt verspreid (geld, macht, verwarring) en hoe ze de betrouwbaarheid van een bron kunnen checken. Dit sluit aan bij Kerndoel 47 over informatievaardigheden.
Activiteit 01
Leerlingen krijgen een reeks dubieuze berichten van social media. Met behulp van een checklist (bron, auteur, datum, cross-check) bepalen ze in groepjes welke berichten echt zijn en welke nep.
Wat is het verschil tussen nepnieuws en een foutje?
Activiteit 02
Leerlingen proberen in groepjes een zo geloofwaardig mogelijk (onschadelijk) nepbericht te maken over een schoolonderwerp. Daarna onthullen ze hun technieken (clickbait, emotionele taal) aan de rest van de klas.
Waarom verspreiden mensen desinformatie?
Activiteit 03
Leerlingen bekijken een video over een bekende complottheorie. Ze overleggen in tweetallen welke menselijke behoefte (zoals grip willen hebben op de wereld) deze theorie vervult.
Hoe kun je de betrouwbaarheid van een bron controleren?
Sjablonen
Gebruik, bewerk, print of deel ze.
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Nepnieuws is altijd makkelijk te herkennen aan spelfouten.
Moderne desinformatie is vaak professioneel vormgegeven en maakt gebruik van echte beelden in een valse context. Door 'reverse image search' te oefenen, leren leerlingen geavanceerdere check-methoden.
Alleen 'domme' mensen trappen in complottheorieën.
Iedereen is vatbaar voor desinformatie als het aansluit bij hun angsten of overtuigingen. Discussie over 'confirmation bias' helpt leerlingen inzien dat kritisch denken een constante inspanning vereist.
Methodes gebruikt in dit overzicht
De rol van media in de samenleving
Onderzoek naar de invloed van media op onze meningsvorming en het publieke debat. Leerlingen leren kritisch kijken naar nieuwsbronnen.
8 methodologies
Online gedrag en cyberpesten
Bewustwording van de impact van online gedrag en de grenzen van vrijheid van meningsuiting op het internet. Leerlingen bespreken oplossingen voor cyberpesten.
8 methodologies