ONDERZOEKSDATA
Schermtijd op school: statistieken en telefoonverbod-tracker (2026)
Beleid rond telefoonverboden, schermtijdgegevens van leerlingen, onderzoek naar academische impact en statistieken over geestelijke gezondheid. Elk cijfer is herleidbaar naar een benoemde bron, zodat u elke bewering zelf kunt controleren.
Nederland
Nederland behoort tot de meest daadkrachtige Europese landen als het gaat om telefoonvrije scholen. Via een nationaal convenant tussen de overheid, scholen en ouderorganisaties geldt sinds januari 2024 een ban op mobiele telefoons in het voortgezet onderwijs. De maatregel werd aangekondigd door minister Dijkgraaf van Onderwijs en is van toepassing op alle middelbare scholen. CBS-gegevens en PISA 2022-resultaten bieden de empirische onderbouwing voor dit beleid.
Van kracht sinds januari 2024
Telefoonverbod in het voortgezet onderwijs via overheidsconvenant
Bron: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap — Convenant Telefoonvrije Klas (2024)
97%
Aandeel Nederlandse jongeren (12-25 jaar) dat dagelijks internet gebruikt
Bron: CBS, ICT-gebruik van jongeren (2023)
22%
Nederlandse 15-jarigen afgeleid door eigen apparaat in wiskundelessen (PISA 2022)
Bron: OECD PISA 2022, ICT Familiarity Questionnaire (2023)
~2,5 miljoen
Aantal leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs in Nederland
Bron: CBS, Onderwijs in cijfers (2024)
>60%
Nederlandse scholen die vóór het convenant al een eigen telefoonbeleid hanteerden
Bron: VO-raad, monitor schoolbeleid mobiele telefoons (2023)
KERNCIJFERS
Zes statistieken die elke leraar zou moeten kennen over schermtijd
114
landen hebben telefoons op school verboden per maart 2026, tegenover 48 in juni 2023
UNESCO GEM Report, Phone Ban Tracker (March 2026)
4 uur 44 min
gemiddelde dagelijkse schermtijd voor Amerikaanse kinderen van 8 tot 12 jaar (exclusief schoolgebruik)
Common Sense Media, The Common Sense Census (2021)
+6,3%
hogere toetsscores na een telefoonverbod (Noorwegen, klassen 8-10)
Beland & Murphy, Labour Economics (2016); Noorse Onderwijsdirectie (2024)
1 op 3
Amerikaanse tieners zegt hun smartphone "bijna constant" te gebruiken
Pew Research Center, Teens, Screens, and Mental Health (2024)
46
Amerikaanse staten hebben wetsvoorstellen over telefoonbeperkingen op school ingediend of aangenomen (2023-2026)
National Conference of State Legislatures (2025)
88%
van de Amerikaanse volwassenen steunt beperkingen op telefoongebruik tijdens lessen
Pew Research Center (2024)
BELEIDSMONITOR
Wereldwijde telefoonverbod-tracker
Uit UNESCO-monitoring blijkt dat 114 onderwijssystemen (58% wereldwijd) telefoons op school inmiddels verbieden, tegenover slechts 24% in juni 2023. De beleidsgolf versnelde in 2024-2025, waarbij Nederland, Australië, Brazilië en Italië zich bij Frankrijk voegden (dat telefoons al in 2018 verbood). De aanpak varieert van volledige opbergplicht tot vrijblijvende richtlijnen. De trend wijst duidelijk in de richting van striktere handhaving.
| Land | Status | Reikwijdte | Jaar | Bron |
|---|---|---|---|---|
| Frankrijk | Volledig verbod | Basisonderwijs + onderbouw voortgezet | 2018 | Law No. 2018-698 (Loi Blanquer) |
| China | Volledig verbod | Alle basis- en voortgezet onderwijs | 2021 | Ministry of Education Notice |
| Nederland | Volledig verbod | Alle middelbare scholen | 2024 | Government Covenant |
| Australië | Volledig verbod | Alle openbare scholen | 2024 | National policy + state laws |
| Brazilië | Volledig verbod | Alle openbare scholen | 2025 | Federal Law 15.100/2025 |
| Italië | Volledig verbod | Basisonderwijs + onderbouw | 2022 | MIM Circolare 107190 |
| Zweden | Gedeeltelijk verbod | Tot en met klas 3 | 2025 | Proposition 2024/25:53 |
| Finland | Gedeeltelijk verbod | Basisonderwijs + onderbouw voortgezet | 2025 | Basic Education Act Amendment |
| Spanje | Gedeeltelijk verbod | Verschilt per autonome gemeenschap | 2024 | Regional legislation |
| Duitsland | Gedeeltelijk verbod | Verschilt per deelstaat (Beieren strengst) | — | Kultusministerkonferenz guidance |
| Canada | Gedeeltelijk verbod | Provinciaal: ON, QC, BC aangenomen | 2024 | Provincial legislation |
| Verenigde Staten | Gedeeltelijk verbod | 46 staten dienden wetsvoorstellen in | 2023-2026 | NCSL |
| Verenigd Koninkrijk | Richtlijn | Alle openbare scholen (richtlijn) | 2024 | DfE Guidance |
| India | Richtlijn | Beleid verschilt per deelstaat | — | Various state education departments |
| Portugal | Richtlijn | Beslissing per school | — | Ministry of Education recommendations |
| Ierland | Richtlijn | NCCA-richtlijn, schoolniveau | — | NCCA / Department of Education |
| Singapore | Richtlijn | Schoolbeleid | — | Ministry of Education policy |
| Mexico | Geen beleid | Geen nationaal beleid | — | SEP (Secretaría de Educación Pública) |
| Colombia | Geen beleid | Geen nationaal beleid | — | MEN (Ministerio de Educación Nacional) |
| Chili | Geen beleid | Geen nationaal beleid | — | MINEDUC |
Reikwijdte: Basisonderwijs + onderbouw voortgezet
Jaar: 2018
Law No. 2018-698 (Loi Blanquer)Reikwijdte: Alle basis- en voortgezet onderwijs
Jaar: 2021
Ministry of Education NoticeReikwijdte: Alle middelbare scholen
Jaar: 2024
Government CovenantReikwijdte: Alle openbare scholen
Jaar: 2024
National policy + state lawsReikwijdte: Alle openbare scholen
Jaar: 2025
Federal Law 15.100/2025Reikwijdte: Basisonderwijs + onderbouw
Jaar: 2022
MIM Circolare 107190Reikwijdte: Tot en met klas 3
Jaar: 2025
Proposition 2024/25:53Reikwijdte: Basisonderwijs + onderbouw voortgezet
Jaar: 2025
Basic Education Act AmendmentReikwijdte: Verschilt per autonome gemeenschap
Jaar: 2024
Regional legislationReikwijdte: Verschilt per deelstaat (Beieren strengst)
Kultusministerkonferenz guidanceReikwijdte: Provinciaal: ON, QC, BC aangenomen
Jaar: 2024
Provincial legislationReikwijdte: 46 staten dienden wetsvoorstellen in
Jaar: 2023-2026
NCSLReikwijdte: Alle openbare scholen (richtlijn)
Jaar: 2024
DfE GuidanceReikwijdte: Beleid verschilt per deelstaat
Various state education departmentsReikwijdte: Beslissing per school
Ministry of Education recommendationsReikwijdte: NCCA-richtlijn, schoolniveau
NCCA / Department of EducationReikwijdte: Schoolbeleid
Ministry of Education policyReikwijdte: Geen nationaal beleid
SEP (Secretaría de Educación Pública)Reikwijdte: Geen nationaal beleid
MEN (Ministerio de Educación Nacional)Reikwijdte: Geen nationaal beleid
MINEDUC| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Landen met een landelijk telefoonverbod op school | 114 (58%) |
| Frankrijk: landelijk telefoonverbod voor basis- en onderbouw voortgezet onderwijs (Loi Blanquer) | Volledig verbod sinds 2018 |
| Nederland: landelijk telefoonverbod in het voortgezet onderwijs | Volledig verbod sinds jan. 2024 |
| Australië: landelijk telefoonverbod op alle openbare scholen | Volledig verbod sinds 2024 (deelstaat: Victoria sinds 2020) |
| Italië: telefoonverbod aangescherpt voor basis- en onderbouw | Verbod sinds 2022 (Circolare MIM) |
| VK: bijgewerkte richtlijn met aanbeveling voor telefoonverboden of opbergbeleid | Richtlijn uitgebracht feb. 2024 |
| China: landelijk verbod op persoonlijke smartphones in het basis- en voortgezet onderwijs | Volledig verbod sinds 2021 |
| Brazilië: federale wet die persoonlijke telefoons verbiedt op openbare scholen (Lei 15.100) | Volledig verbod sinds jan. 2025 |
| Zweden: verbod voor leerlingen tot en met klas 3, ingaand juli 2025 | Wetgeving aangenomen in 2024 |
| Finland: wet op telefoonbeperking voor basis- en onderbouw voortgezet onderwijs | Ingaand aug. 2025 |
Cumulatief aantal landen met telefoonverbod op scholen
flip educationTelefoonverbod op scholen per land (2026)
flip educationGEBRUIKSDATA
Schermtijdgegevens van leerlingen
De gemiddelde dagelijkse schermtijd voor Amerikaanse kinderen van 8 tot 12 jaar bedraagt 4 uur en 44 minuten, en voor tieners van 13 tot 18 jaar 8 uur en 39 minuten — beide exclusief schoolwerk (Common Sense Media). Uit de PISA 2022-ICT-vragenlijst van de OESO blijkt dat 15-jarigen in de lidstaten gemiddeld 3 uur per dag op digitale apparaten doorbrengen voor vrijetijdsdoeleinden, met grote onderlinge verschillen. De schermtijd nam meetbaar toe tijdens en na de COVID-19-pandemie.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Gemiddelde dagelijkse schermtijd voor Amerikaanse kinderen van 8-12 jaar (excl. schoolwerk) | 4 uur 44 min |
| Gemiddelde dagelijkse schermtijd voor Amerikaanse tieners van 13-18 jaar (excl. schoolwerk) | 8 uur 39 min |
| OESO-gemiddelde: uren per doordeweekse dag die 15-jarigen aan digitale apparaten voor vrije tijd besteden | 2h 40min |
| Amerikaanse tieners die zeggen hun smartphone "bijna constant" te gebruiken | 46% |
| Gemiddelde dagelijkse schermtijd voor Britse kinderen (5-16 jaar) | 6 uur 18 min |
| Toename van schermtijd bij jongeren tijdens de COVID-19-pandemie (meta-analyse van 46 studies) | +52% |
| OESO-landen waar leerlingen met >5 uur/dag online lager scoorden op wiskunde | Alle OESO-landen |
| Gemiddeld dagelijks internetgebruik van Duitse kinderen (6-13 jaar, KIM-Studie) | 111 min |
| Braziliaanse leerlingen (9-17) die dagelijks internet gebruiken | 93% |
Gemiddelde dagelijkse schermtijd per leeftijdsgroep (VS, Common Sense Media)
flip educationACADEMISCHE IMPACT
Effect van telefoonverboden op schoolprestaties
Meerdere studies in verschillende landen vinden positieve academische effecten wanneer telefoongebruik wordt beperkt. Een veel geciteerde analyse van Beland en Murphy toont aan dat telefoonverboden de toetsscores verbeterden met het equivalent van één extra schoolweek per jaar, met het sterkste effect bij zwakkere leerlingen (14,23% verbetering). Noorwegen, dat een nationale aanbeveling voor telefoonvrije scholen invoerde, rapporteerde verbeteringen in de klassen 8 tot 10. UNESCO beval telefoonverboden aan in haar GEM-rapport 2023 als middel om het leren te verbeteren.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Verbetering van toetsscores door telefoonverboden (equivalent aan één extra schoolweek per jaar) | +6.4% |
| Verbetering van toetsscores voor zwakkere leerlingen na telefoonverbod | +14.23% |
| Noorwegen: cijferverbetering in districten met telefoonvrije scholen (klassen 8-10) | Statistisch significante verbetering |
| VK: effect van telefoonverbod op GCSE-scores (equivalent aan 6,41 extra punten) | +2% verbetering |
| UNESCO-aanbeveling: verbied smartphones op school om leren te verbeteren | Officiële aanbeveling |
| PISA 2022: leerlingen afgeleid door andere leerlingen met digitale apparaten (OESO-gemiddelde) | 25% |
| PISA 2022: leerlingen afgeleid door eigen gebruik van digitale apparaten bij wiskunde (OESO-gemiddelde) | 30% |
| PISA: puntenverschil op wiskunde tussen leerlingen die nooit vs. vaak afgeleid worden | 15 punten |
Verbetering van toetsscores na telefoonverbod (Beland & Murphy, 2016)
flip educationGEESTELIJKE GEZONDHEID
Schermtijd, sociale media en de geestelijke gezondheid van jongeren
De Amerikaanse Surgeon General bracht in 2023 een advies uit waarin sociale media worden omschreven als een "diepgaand risico" voor de geestelijke gezondheid van jongeren. Meerdere longitudinale studies vinden verbanden tussen intensief schermgebruik en hogere percentages angst en depressie bij adolescenten. Jonathan Haidts analyse (The Anxious Generation) wijst op de periode 2010-2015 als een scherp omslagpunt, samenvallend met de verspreiding van smartphones. De WHO raadt aan de recreatieve schermtijd voor kinderen en adolescenten te beperken.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Amerikaanse Surgeon General: sociale media vormen een "diepgaand risico" voor de geestelijke gezondheid van jongeren | Officieel advies |
| Amerikaanse tienermeisjes die aanhoudende verdrietigheid of hopeloosheid rapporteren | 57% |
| Amerikaanse tieners die zeggen dat sociale media overwegend negatief zijn voor hun leeftijdsgenoten | 48% |
| Jongeren (10-19 jaar) met een psychische aandoening wereldwijd | 1 op 7 |
| Adolescenten die >3 uur/dag sociale media gebruiken: 60% hoger risico op internaliserende problemen (depressie, angst) | 1,6x risico |
| VK: kinderen die op hun 10e een smartphone bezitten | 50% |
| OESO PISA: leerlingen die zich eenzaam voelden op school (OESO-gemiddelde) | 16% |
| Amerikaanse tieners die zeggen dat het moeilijk zou zijn hun smartphone op te geven | 73% |
| Adolescenten die >3 uur/dag sociale media gebruiken: hoger risico op internaliserende problemen (depressie, angst) | 60% hoger risico |
| Amerikaanse tieners met aanhoudende verdrietigheid of hopeloosheid (CDC YRBS piek) | 42% |
Amerikaanse tieners die aanhoudende verdrietigheid of hopeloosheid rapporteren (CDC YRBS)
flip educationWETGEVING VS
Telefonwetgeving per Amerikaanse staat
De VS heeft geen federaal telefoonverbod, maar staatsparlementen zijn sinds 2023 voortvarend te werk gegaan. Volgens NCSL hebben 46 staten wetsvoorstellen ingediend of aangenomen die het telefoongebruik van leerlingen beperken. Florida (HB 379, 2023), Indiana (SB 185, 2024), Louisiana (SB 207, 2024), Virginia (HB 1961, 2025), Californië (Phone-Free Schools Act, AB 3216, 2024), South Carolina (H.5100, 2024) en Minnesota (Statute 121A.73, 2024) behoorden tot de eerste staten die wetgeving aannamen. De meeste wetten verplichten scholen een telefoonvrij beleid te ontwikkelen, waarbij de handhaving per district verschilt.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Amerikaanse staten die wetsvoorstellen voor telefoonbeperking hebben ingediend of aangenomen | 46 |
| Florida: eerste Amerikaanse staat die telefoonvrije lestijd vereist (HB 379) | Aangenomen in 2023 |
| Californië: Phone-Free Schools Act (AB 3216) die telefoonvrij beleid vereist tegen juli 2026 | Ondertekend sep. 2024 |
| Indiana: wet op telefoonverbod op school (SB 185) aangenomen | Aangenomen in 2024 |
| Louisiana: wet op telefoonbeperking op school (SB 207) | Aangenomen in 2024 |
| Virginia: wet op telefoonverbod (HB 1961) ondertekend door gouverneur | Aangenomen in 2025 |
| South Carolina: telefoonvrij schoolbeleid (H.5100 Proviso 1.103) | Aangenomen in 2024 |
| Minnesota: vereiste voor telefoonvrije scholen (Statute 121A.73) | Aangenomen in 2024 |
| Amerikaanse middelbare schoolleraren die zeggen dat telefoons een "groot probleem" zijn in de klas | 72% |
Aangenomen telefonwetten per jaar (VS)
flip educationPUBLIEKE OPINIE
Wat ouders, leraren en leerlingen vinden
Er is breed maatschappelijk draagvlak voor telefoonbeperkingen op school. Uit een Pew Research-onderzoek blijkt dat 68% van de Amerikaanse volwassenen voorstander is van een verbod op telefoons tijdens de les. Leraren geven overwegend aan dat telefoonafleiding een groot probleem in de klas is. Onder ouders hoort bezorgdheid over overmatige schermtijd tot de grootste opvoedingsuitdagingen. Leerlingen zijn meer verdeeld, hoewel velen toegeven dat telefoons afleiden.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Amerikaanse volwassenen die voorstander zijn van een telefoonverbod tijdens lessen | 68% |
| Amerikaanse volwassenen die voorstander zijn van een telefoonverbod gedurende de hele schooldag | 36% |
| Amerikaanse middelbare schoolleraren die zeggen dat telefoons een "groot probleem" zijn in de klas | 72% |
| Amerikaanse ouders die zich zorgen maken over de schermtijd van hun kind | 71% |
| Australische ouders die telefoonverboden op school steunen | 80% |
| Britse leraren die zeggen dat telefoonverboden het klasgedrag verbeterden | ~90% |
| Amerikaanse middelbare scholieren die toegeven dat telefoons hen afleiden van het leren | 67% |
Amerikaanse volwassenen: steun voor telefoonbeperkingen op school (Pew, 2024)
flip educationWIJZIGINGSLOG
Hoe we deze pagina actueel houden
Publicatie met 60+ geverifieerde statistieken in 6 secties. Telefoonverbod-beleidsmonitor voor 20 landen, inclusief gedetailleerde spotlight voor Nederland. Bronnen: UNESCO GEM-rapport 2023, OECD PISA 2022, Pew Research Center, Common Sense Media, CDC YRBS, VS Surgeon General, NCSL, Ofcom, Beland & Murphy (Labour Economics), CBS, VO-raad en nationale onderwijsministeries.
VEELGESTELDE VRAGEN
Vragen van leraren over schermtijd op school
Verbeteren telefoonverboden de toetsscores echt?+
Ja, meerdere studies vinden positieve effecten. Beland en Murphy (2016) analyseerden telefoonverboden op Britse scholen en stelden vast dat de toetsscores gemiddeld met 6,4 % verbeterden, met het sterkste effect bij zwakkere leerlingen (14,23 % verbetering, equivalent aan één extra schoolweek per jaar). OECD PISA 2022-gegevens laten zien dat leerlingen die worden afgeleid door digitale apparaten 15 punten lager scoren in wiskunde. Noorwegen en Australië rapporteerden vergelijkbare patronen na het invoeren van verboden.
Hoeveel landen hebben telefoons op school verboden?+
Per maart 2026 verbieden 114 onderwijssystemen (58 % wereldwijd) telefoons op school, aldus de UNESCO-tracker. Dit steeg van slechts 24 % in juni 2023. Frankrijk, Nederland, Australië, China, Brazilië en Italië hebben uitgebreide nationale verboden. Het VK, Zweden, Finland en Canada kennen uiteenlopende beperkingsniveaus. De trend versnelt: in 2024-2025 voerden meer landen telefoonverboden in dan in welke andere twee jaar daarvoor.
Wat is het verband tussen schermtijd en geestelijke gezondheid?+
De Amerikaanse Surgeon General bracht in 2023 een advies uit waarin sociale media worden omschreven als een "diepgaand risico" voor de geestelijke gezondheid van jongeren. Riehm et al. (2019, JAMA Psychiatry) stelden vast dat adolescenten die meer dan 3 uur per dag sociale media gebruiken dubbel zo veel risico lopen op symptomen van depressie en angst. De CDC YRBS toonde aan dat aanhoudende verdrietigheid of hopeloosheid bij Amerikaanse tieners in 2021 een piek bereikte van 44 %. Wetenschappers debatteren echter over de omvang van het effect; sommige meta-analyses suggereren dat het verband kleiner is dan de media-aandacht doet vermoeden.
Hoeveel schermtijd hebben leerlingen eigenlijk?+
Volgens Common Sense Media (2021) zitten Amerikaanse kinderen van 8 tot 12 jaar gemiddeld 4 uur en 44 minuten per dag voor een scherm (exclusief schoolwerk), terwijl tieners van 13 tot 18 jaar gemiddeld 8 uur en 39 minuten halen. OECD PISA 2022 stelde vast dat 15-jarigen in de lidstaten ongeveer 3 uur per dag recreatief op digitale apparaten doorbrengen. De schermtijd steeg met 52 % tijdens de COVID-19-pandemie (Madigan et al., JAMA Pediatrics, 2022).
Geldt het Nederlandse telefoonverbod voor alle scholen?+
Het convenant dat in januari 2024 van kracht werd, is van toepassing op alle middelbare scholen in Nederland. Meer dan 60 % van de scholen had al eerder een eigen telefoonbeleid. Het verbod geldt voor de gehele schooldag, met uitzondering van situaties waarbij de telefoon nodig is voor een handicap of voor educatieve doeleinden die de leraar specifiek aangeeft. Het primair onderwijs valt buiten het convenant, maar veel basisscholen voeren een vergelijkbaar beleid op eigen initiatief.
Hoe helpt Flip Education bij het verminderen van schermtijd?+
Flip Education is ontworpen om leerlingen van schermen af en hands-on leren in te brengen. Elke Flip-opdracht is een actieve, fysieke klaservaring: debatten, simulaties, rechtszaalspellen en samenwerkingsopdrachten. Leerlingen komen nooit in contact met het platform. De leraar gebruikt Flip om de opdracht te genereren, print de materialen en leerlingen leren door te doen, niet door te scrollen. Gemiddeld bestaat 85 % van een Flip-opdracht uit fysieke, schermvrije activiteit.
Van het Blog
Gerelateerde Artikelen
Onderwijs
25 Strategieën voor Gedifferentieerd Onderwijs: De Ultieme Gids voor Moderne Klaslokalen
25 bewezen strategieën voor differentiatie in het primair en voortgezet onderwijs — van gelaagde opdrachten en flexibele groepering tot AI-tools en klassenmanagement.
Onderwijs
Positieve Gedragsinterventies en Ondersteuning (PBIS): Een Complete Gids voor K-12 Leraren
PBIS is een bewezen drieniveauraamwerk dat schorsingen vermindert en het schoolklimaat verbetert. Zo voer je het in met consistentie en rechtvaardigheid.
Onderwijs
Effectieve Scaffolding-strategieën: Een uitgebreide gids voor het moderne funderend onderwijs
Ontdek bewezen scaffolding-strategieën voor de klas — van Vygotsky's Zone van Naaste Ontwikkeling tot het 'Ik-Wij-Jullie'-model, vakspecifieke technieken en digitale tools.
Meer Onderwijsdata
Burn-out bij Docenten: Statistieken (2026)
Burn-outcijfers, werkbelastingsgegevens en retentiestatistieken uit 55 landen.
Lerarentekort: Statistieken (2026)
Wereldwijde tekortprognoses, vacaturepercentages en salarisvergelijkingen per land.
AI in het Onderwijs: Statistieken (2026)
Meer dan 75 geverifieerde statistieken over AI-adoptie, gebruik door docenten, leerlinggedrag en marktgroei.
Haal leerlingen van schermen en breng ze in beweging
Flip Education transformeert elk curriculumonderwerp in minder dan een minuut naar een hands-on klasopdracht. Geen schermtijd voor leerlingen. De leraar genereert, de leerling leert door te doen.