ONDERZOEKSDATA
Lerarentekort: statistieken per land (2026)
Wereldwijde prognoses van het lerarentekort, vacaturepercentages per land en vak, salarisvergelijkingen en gegevens over de opleidingspipeline. Elk cijfer is herleidbaar naar een benoemde bron.
Nederland
Nederland kampt met een structureel lerarentekort dat naar verwachting tot diep in de jaren 2030 zal aanhouden. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en CentERdata ramen het tekort op circa 10.000 fte. Het basisonderwijs is het zwaarst getroffen, gevolgd door het speciaal onderwijs. De regionale verschillen zijn groot: de Randstad (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht) heeft de ergste tekorten, terwijl plattelandsprovincies minder ernstig zijn getroffen. De oorzaken zijn structureel: een krimpende opleidingspipeline, onvoldoende concurrerende salarissen in de Randstad (hoge woonlasten), en hoge werkdruk die het beroep onaantrekkelijk maakt voor potentiële instromers.
~10,000 FTE
Netherlands: estimated teacher shortage (lerarentekort) in FTE
Bron: Ministerie van OCW / CentERdata (2024)
~60%
Primary education (basisonderwijs) share of total shortage
Bron: Ministerie van OCW / Arbeidsmarktbarometer po (2024)
~15%
Amsterdam teacher vacancy rate (highest in NL)
Bron: Gemeente Amsterdam / Onderwijsmonitor (2024)
~12%
Special education (speciaal onderwijs) vacancy rate
Bron: Inspectie van het Onderwijs, De Staat van het Onderwijs (2024)
~11,000 FTE
OCW projection: teacher shortage in 2028 (base scenario)
Bron: Ministerie van OCW, Trendrapportage arbeidsmarkt leraren (2023)
KERNCIJFERS
Zes statistieken over het lerarentekort die elke docent zou moeten kennen
44 mln.
extra leraren wereldwijd nodig tegen 2030 om universeel onderwijs te bereiken (UNESCO)
UNESCO Institute for Statistics (2024)
86%
van de Amerikaanse schooldistricten heeft moeite met het vinden van gekwalificeerde leraren
NCES, School Pulse Panel (2024)
−26,9%
salarisachterstand van Amerikaanse leraren t.o.v. vergelijkbare beroepen (weekloon)
Economic Policy Institute (2024)
300.000
extra leraren en schoolpersoneel per jaar nodig in de EU
Europese Commissie, Education and Training Monitor (2024)
~10.000 fte
lerarentekort in het Nederlandse primair en voortgezet onderwijs
Ministerie van OCW / CentERdata (2024)
Wiskunde
is het vak met het ernstigste lerarentekort in 80% van de OESO-landen
OECD Education at a Glance (2024)
WERELDWIJD TEKORT
Het mondiale lerarentekort
UNESCO projecteert dat er wereldwijd 44 miljoen extra leraren nodig zijn tegen 2030 om universeel primair en secundair onderwijs te bereiken. Subsahara-Afrika heeft het grootste aandeel (15 miljoen), gevolgd door Zuid-Azië (6 miljoen). Zelfs in welvarende OESO-landen houdt het aanbod geen gelijke tred met de vraag: de Europese Commissie schat dat er jaarlijks 300.000 extra leraren en schoolpersoneel nodig zijn in de EU. Nederland alleen al heeft een tekort van circa 10.000 fte — met een stijgende trend.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Extra leraren wereldwijd nodig tegen 2030 (UNESCO-prognose) | 44 miljoen |
| Extra leraren basisonderwijs wereldwijd nodig tegen 2030 | 24,4 miljoen |
| Extra leraren voortgezet onderwijs wereldwijd nodig tegen 2030 | 19,6 miljoen |
| Subsahara-Afrika: leraren nodig tegen 2030 | 15 miljoen |
| EU: extra leraren en schoolpersoneel nodig per jaar | 300,000 |
| Landen met lerarentekort (OESO-schatting) | 75% van de OESO |
Extra benodigde leraren tegen 2030 (miljoenen, UNESCO)
flip educationVAKKEN
Lerarentekort per vak
Wiskunde, natuurwetenschappen, speciaal onderwijs en vreemde talen zijn in de meeste OESO-landen het moeilijkst te vervullen. In de VS melden 49 van de 50 staten een wiskundelerarentekort. In het VK wordt slechts 31 % van het wervingsdoel voor natuurkunde gehaald. In Nederland zijn wiskunde, natuurkunde, informatica en Duits de vakken met de grootste tekorten in het voortgezet onderwijs. Het basisonderwijs heeft een breder tekort dat niet vakspecifiek is. Het patroon is mondiaal: vakken waarin afgestudeerden lucratievere carrièrealternatieven hebben, kennen de grootste tekorten.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| OESO-landen met tekort aan wiskundeleraren | ~80% |
| Amerikaanse staten die wiskundelerarentekort rapporteren | 49 van de 50 |
| Amerikaanse staten die tekort aan leraren speciaal onderwijs rapporteren | 48 van de 50 |
| VK: wervingsdoel voor natuurkunde secundair onderwijs behaald | 31% |
| VK: wervingsdoel voor wiskunde secundair onderwijs behaald | 73% |
| Duitsland: onvervulde lerarenposities (Lehrermangel) | ~40.000 |
| Frankrijk: onvervulde onderwijsposities bij het CAPES-examen | ~4.000 per jaar |
Amerikaanse staten met lerarentekort per vak (DOE TSA, 2024)
flip educationVACATURES
Lerarenvacatures per land
Vacaturepercentages variëren sterk. In de VS melden 86 % van de schooldistricten moeite met werving (NCES), met circa 55.000 onvervulde posities bij aanvang van schooljaar 2023-24. Duitsland telt naar schatting 40.000 onvervulde posities (KMK/Bertelsmann). In Nederland bedraagt het tekort circa 10.000 fte, met de zwaarste tekorten in het basisonderwijs (~60 % van het totaal) en het speciaal onderwijs. Amsterdam heeft het hoogste vacaturepercentage van het land (~15 %). OCW projecteert dat het tekort tot 2028 verder zal stijgen.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Amerikaanse schooldistricten die moeite melden bij het werven van gekwalificeerde leraren | 86% |
| Onvervulde lerarenposities in de VS bij aanvang van 2023-24 | ~55.000 |
| Duitsland: geschat aantal onvervulde lerarenposities | ~40.000 |
| Frankrijk: jaarlijks onvervulde CAPES-posities | ~4.000 |
| VK: totaal wervingsdoel lerarenopleiding behaald (voortgezet onderwijs) | 62% |
| Australië: verwacht tekort aan leraren voortgezet onderwijs tegen 2025 | 4,100 |
| Brazilië: verwacht lerarentekort tegen 2040 | ~235.000 |
| Italië: jaarlijkse precaire (supplenza) lerarenposities | ~232.000 |
Geschat lerarentekort per land
flip educationGEOGRAFIE
Lerarentekort: platteland vs. stad
In veel landen zijn lerarentekorten ernstiger in landelijke gebieden. In de VS zijn plattelandsscholen driemaal zo vaak getroffen als voorstedelijke scholen (NCES). OESO TALIS 2024: 38 % van de plattelandsschoolleiders meldt een tekort aan gekwalificeerde leraren, versus 18 % in steden. In Nederland is het patroon omgekeerd: de Randstad (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht) heeft de ergste tekorten, gedreven door hoge woonlasten die het lerarensalaris ontoereikend maken. Plattelandsprovincies als Friesland en Drenthe hebben minder ernstige tekorten, hoewel specifieke vakken ook daar moeilijk te vervullen zijn.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Amerikaanse plattelandsscholen met onvervulde posities vs. voorstedelijke scholen | 3x |
| Amerikaanse scholen in arme wijken die moeite melden bij werving vs. welvarende wijken | 91% vs. 72% |
| Subsahara-Afrika: leerling-leraarratio platteland vs. stad | 2x hoger op het platteland |
| Australië: plattelands- en afgelegen scholen met onvervulde posities | 56% |
| OESO: schoolleiders op het platteland die tekort aan gekwalificeerde leraren melden | 38% |
| OESO: schoolleiders in steden die tekort aan gekwalificeerde leraren melden | 18% |
Schoolleiders die lerarentekort melden (TALIS 2024)
flip educationPIPELINE
Lerarenopleiding: pipeline en instroomtrends
De opleidingspipeline krimpt in veel landen. In de VS is de instroom in lerarenopleidingen sinds 2008 met 68 % gedaald (Title II/AACTE). In Nederland is de instroom in de pabo (lerarenopleiding basisonderwijs) de afgelopen jaren gestabiliseerd na eerdere dalingen, maar het is onvoldoende om het tekort te dichten. De universitaire lerarenopleidingen voor het voortgezet onderwijs kampen met lage instroom in bèta-vakken en talen. Zij-instromers vormen een groeiend deel van de nieuwe leraren, maar het retentiepercentage is lager dan bij regulier opgeleide docenten.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Daling van de instroom in Amerikaanse lerarenopleidingen sinds de piek in 2008 | -68% |
| Amerikaanse bachelordiploma's in onderwijs als aandeel van alle diploma's | ~4% |
| VK: totaal wervingsdoel postacademische lerarenopleiding behaald (voortgezet onderwijs) | 62% |
| Duitsland: aandeel onderwijsafgestudeerden onder alle universitair afgestudeerden | ~9% |
| OESO-gemiddelde: maanden stage in lerarenopleidingen | ~6 maanden |
| Aandeel Amerikaanse leraren dat instroomt via alternatieve certificering | ~18% |
Instroom in Amerikaanse lerarenopleidingen (index: 2008 = 100)
flip educationSALARIS
Lerarensalaris vs. vergelijkbare beroepen
Het lerarensalaris loopt in de meeste landen achter bij vergelijkbare beroepen. Het Economic Policy Institute berekent een salarisachterstand van 26,9 % voor Amerikaanse leraren ten opzichte van vergelijkbaar opgeleide werknemers. De OESO meet de ratio van statutaire lerarensalarissen t.o.v. vergelijkbaar opgeleide werknemers: Portugal leidt met 1,40, Duitsland 1,02, terwijl de VS op 0,60 staat. Nederland ligt rond het OESO-gemiddelde (~0,88), maar in de Randstad is het lerarensalaris onvoldoende concurrerend gezien de hoge woonlasten — wat een belangrijke drijver is achter het regionale tekort.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| Salarisachterstand van Amerikaanse leraren t.o.v. vergelijkbare hbo/wo-werknemers (weekloon) | -26.9% |
| Gemiddeld Amerikaans lerarensalaris | $69,597 |
| OESO: salarisratio leraren vs. vergelijkbaar opgeleide werknemers (VS) | 0.60 |
| OESO: salarisratio leraren (Duitsland — boven vergelijkbare werknemers) | 1.02 |
| OESO: salarisratio leraren (Portugal — hoogste in de OESO) | 1.40 |
| Startsalaris Britse leraren (Engeland, buiten Londen) | £32,916 |
| OESO-gemiddelde: jaren om de top van de lerarensalarisschaal te bereiken | 25 jaar |
Lerarensalaris vs. vergelijkbare werknemers (OESO EAG 2024, ratio)
flip educationWIJZIGINGSLOG
Hoe we deze pagina actueel houden
Publicatie met 50+ geverifieerde statistieken in 6 secties. Bronnen: UNESCO Institute for Statistics, OECD Education at a Glance 2024, OECD TALIS 2024, NCES, Economic Policy Institute, UK DfE, Europese Commissie, Ministerie van OCW, CentERdata, Inspectie van het Onderwijs, CBS en nationale onderwijsministeries.
VEELGESTELDE VRAGEN
Vragen van leraren over het lerarentekort
Hoeveel leraren zijn er wereldwijd nodig?+
UNESCO projecteert dat er 44 miljoen extra leraren nodig zijn tegen 2030 — 24,4 miljoen voor het primair en 19,6 miljoen voor het secundair onderwijs. Subsahara-Afrika heeft het grootste aandeel (15 miljoen), gevolgd door Zuid-Azië (6 miljoen). Zelfs welvarende OESO-landen kampen met tekorten: de Europese Commissie schat dat de EU jaarlijks 300.000 extra leraren en schoolpersoneel nodig heeft.
Bij welke vakken is het lerarentekort het ergst?+
Wiskunde, natuurwetenschappen, speciaal onderwijs en vreemde talen zijn in de meeste OESO-landen het moeilijkst te vervullen. In de VS melden 49 van de 50 staten wiskundetekort, 48 melden speciaal onderwijs (DOE TSA, 2024). In Nederland zijn wiskunde, natuurkunde, informatica en Duits de moeilijkste vakken in het voortgezet onderwijs. In het basisonderwijs is het tekort breder en niet vakspecifiek.
Waarom is er een lerarentekort?+
Meerdere factoren convergeren: dalende instroom in lerarenopleidingen, onvoldoende concurrerende salarissen (−26,9 % in de VS, laut EPI), hoge burn-out en verloop, en groeiende complexiteit van het beroep. In Nederland zijn de hoge woonlasten in de Randstad een extra factor: leraren kunnen zich geen woning permitteren nabij hun school. Wereldwijd voelt slechts 26 % van de leraren zich gewaardeerd door de samenleving (OESO). In Nederland is dat circa 18 %.
Hoe verhouden lerarensalarissen zich tot andere beroepen?+
Dat varieert sterk per land. De OESO meet de ratio van lerarensalarissen t.o.v. vergelijkbaar opgeleide werknemers: Portugal leidt met 1,40, Duitsland staat op 1,02, terwijl de VS op 0,60 staat. Nederland ligt rond het OESO-gemiddelde (~0,88). Het salaris is in absolute termen niet slecht, maar in de Randstad is het onvoldoende concurrerend gezien de hoge woonlasten. Dit verklaart mede waarom Amsterdam het hoogste vacaturepercentage van het land heeft (~15 %).
Is het lerarentekort in Nederland erger in de Randstad?+
Ja, aanzienlijk. Amsterdam heeft het hoogste vacaturepercentage (~15 %), gevolgd door Rotterdam en Den Haag. De oorzaak is primair de hoge woonkosten die het lerarensalaris onvoldoende concurrerend maken. Plattelandsprovincies als Friesland en Drenthe hebben minder ernstige tekorten, al zijn specifieke vakken ook daar moeilijk te vervullen. Internationaal is het patroon meestal omgekeerd: plattelandsscholen hebben in de meeste landen de grootste tekorten (TALIS 2024).
Kunnen AI-tools helpen het lerarentekort aan te pakken?+
AI kan bestaande leraren helpen meer te bereiken in minder tijd. Leraren die wekelijks AI gebruiken, besparen 5,9 uur per week (Gallup/WFF, 2025) — equivalent aan zes schoolweken per jaar. McKinsey schat dat AI 20–40 % van de administratieve taken kan automatiseren. Dit lost het fundamentele aanbodprobleem niet op, maar kan burn-outgerelateerd verloop verminderen en scholen helpen effectiever te opereren met het beschikbare personeel. Flip Education genereert volledige klasopdrachten in minder dan een minuut.
Van het Blog
Gerelateerde Artikelen
Onderwijs
Hoe implementeer je de nieuwe SLO kerndoelen in je dagelijkse lespraktijk
De nieuwe SLO kerndoelen zijn concreter en actueler dan die uit 2006. Zo vertaal je ze stap voor stap naar je dagelijkse lespraktijk.
Onderwijs
Hoe maak je een effectief lesplan in 7 stappen
Een sterk lesplan hoeft niet uren te kosten. Leer in 7 stappen hoe je een effectief lesplan maakt dat aansluit op de SLO kerndoelen.
Onderwijs
De ultieme gids voor standaardgericht beoordelen: implementatie, voordelen en communicatie met ouders
Standaardgericht beoordelen meet wat leerlingen daadwerkelijk beheersen. Hier lees je hoe je het implementeert, ouders betrekt en de echte uitdagingen aanpakt.
Meer Onderwijsdata
Schermtijd op School: Statistieken (2026)
Telefoonverbod-tracker, schermtijdgegevens, academische impact en onderzoek naar mentale gezondheid.
Burn-out bij Docenten: Statistieken (2026)
Burn-outcijfers, werkbelastingsgegevens en retentiestatistieken uit 55 landen.
AI in het Onderwijs: Statistieken (2026)
Meer dan 75 geverifieerde statistieken over AI-adoptie, gebruik door docenten, leerlinggedrag en marktgroei.
Ondersteun uw leraren met AI-gestuurde planning
Flip Education genereert volledige, hands-on klasopdrachten in minder dan een minuut. Verminder de planningswerklast en houd goede leraren voor de klas.