Ideeën voor actief leren
DNA-profilering en statistiek vormt de ruggengraat van het moderne forensisch onderzoek (Domein B2 en F1). Leerlingen in klas 6 VWO verdiepen zich in de moleculaire technieken zoals PCR (Polymerase Chain Reaction) en gel-elektroforese die nodig zijn om een DNA-profiel op te stellen. Ze leren hoe specifieke gebieden in het genoom, de Short Tandem Repeats (STR's), worden gebruikt om individuen met extreme nauwkeurigheid te onderscheiden.
Activiteit 01
Leerlingen simuleren de stappen van PCR (denaturatie, annealing, extensie) met papieren DNA-modellen of een digitale tool. Ze berekenen de exponentiële groei van het aantal DNA-fragmenten na 30 cycli.
Hoe werkt de Polymerase Chain Reaction (PCR)?
Activiteit 02
Leerlingen krijgen een DNA-profiel met 3 markers en de frequenties in de populatie. Ze berekenen de matchkans en bespreken in paren of dit voldoende bewijs is voor een veroordeling, of dat er meer markers nodig zijn.
Hoe interpreteer je een DNA-profiel met STR-markers?
Activiteit 03
Een leerling speelt de forensisch expert en moet aan een 'jury' (de klas) uitleggen waarom een matchkans van 1 op een miljard niet betekent dat de verdachte 100% zeker schuldig is (de prosecutor's fallacy).
Hoe bereken je de kans op een toevallige DNA-match?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Een DNA-match betekent dat de verdachte schuldig is.
DNA bewijst alleen dat er biologisch materiaal van de persoon aanwezig was, niet hoe of wanneer het daar kwam. Door casussen van secundaire overdracht te bespreken, leren leerlingen kritisch naar de context te kijken.
PCR maakt een kopie van het hele genoom.
PCR vermeerdert alleen heel specifieke, korte stukjes DNA (de markers). Door zelf primers te ontwerpen in een opdracht, begrijpen leerlingen de specificiteit van de techniek.
Methodes gebruikt in dit overzicht
Chemische analyse van sporen
Toepassing van analytische chemie, zoals chromatografie en massaspectrometrie, bij het onderzoeken van verf-, glas- of drugsporen op een plaats delict.
8 methodologies
Reconstructie van een plaats delict
Leerlingen integreren biologische, chemische en natuurkundige data om een misdrijf te reconstrueren. Ze leren over bloedspoorpatroonanalyse en ballistiek.
8 methodologies