Oefenrechtbank
Nagespeelde rechtszaak met vaste rollen
In een oogopslag
Duur
45–60 min
Groepsgrootte
15–35 leerlingen
Inrichting van de ruimte
Tafels in een rechtszaal-opstelling
Materialen
- Rolkaarten
- Dossiers met bewijsmateriaal
- Vonnisformulier voor de jury
Taxonomie van Bloom
Sociaal-emotionele competenties
Wat is Oefenrechtbank?
Een Mock Trial (oefenrechtszaak) is een simulatie met een hoge betrokkenheid waarbij leerlingen de rol aannemen van advocaten en getuigen om een zaak te bepleiten. Dit stimuleert diepgaand kritisch denken en overtuigingskracht. Deze methodiek werkt omdat het leerlingen dwingt om complexe informatie te synthetiseren, tegenstrijdig bewijs te evalueren en onder druk logische argumenten op te bouwen. Door verder te gaan dan passief uit het hoofd leren, ontwikkelen leerlingen een genuanceerd begrip van het rechtssysteem en de vakinhoud. De strategie is geworteld in het sociaal-constructivisme: leerlingen geven betekenis aan de stof door gezamenlijke voorbereiding en het juridische steekspel. Naast juridische kennis stimuleert het essentiële soft skills zoals spreken in het openbaar, empathie en analytisch vermogen. Leerlingen moeten anticiperen op tegenargumenten, wat hun cognitieve flexibiliteit en het vermogen om zaken vanuit meerdere perspectieven te bekijken vergroot. Deze meeslepende omgeving verandert het klaslokaal in een laboratorium voor burgerschap, waarbij abstracte concepten tastbaar en gedenkwaardig worden door actieve deelname.
Ideaal voor
Wanneer gebruik je het?
Leeftijdsgroepen
Geschikte vakken
Hoe voer je een Oefenrechtbank uit?
Selecteer en pas een zaak aan
Kies een historische gebeurtenis, een literair conflict of een wetenschappelijk dilemma en geef leerlingen een 'zaakdossier' met getuigenverklaringen en bewijsstukken.
Verdeel de rollen
Verdeel de klas in teams voor de aanklager/eiser en de verdediging. Wijs specifieke rollen toe zoals hoofdadvocaten, getuigen en een jury of rechter.
Start het onderzoek
Geef de teams tijd om bewijs te analyseren, openingspleidooien te schrijven en vragen voor te bereiden, terwijl getuigen hun verklaringen uit het hoofd leren.
Oefen verhoren
Laat leerlingen hun ondervragingstechnieken oefenen. Focus op hoe ze informatie uit hun eigen getuigen krijgen en hoe ze de tegenpartij kunnen uitdagen.
Voer de rechtszaak uit
Begeleid de rechtszaak volgens de vaste procedure: openingspleidooien, getuigenverhoren met kruisverhoren en de slotpleidooien.
Beraadslaging en uitspraak
Laat de jury in beslotenheid overleggen om tot een oordeel te komen, terwijl de rest van de klas reflecteert op de kracht van de gepresenteerde argumenten.
Nabespreking en reflectie
Leid een klassengesprek over de uitkomst, het proces en hoe deze simulatie hun begrip van het onderwerp heeft veranderd.
Wetenschappelijke onderbouwing
Street, L. S.
2011 · Social Education, 75(3), 148-151
Oefenrechtszaken verbeteren het vermogen van leerlingen om primaire bronnen te analyseren en op bewijs gebaseerde argumenten te ontwikkelen door middel van rollenspel aanzienlijk.
Barton, K. C., Levstik, L. S.
2004 · Routledge, 1st Edition, 185-200
Simulaties zoals oefenrechtszaken bevorderen historisch inlevingsvermogen en helpen leerlingen de complexiteit van besluitvorming in het verleden en heden te begrijpen.
Onderwerpen die goed passen bij Oefenrechtbank
Bekijk curriculumonderwerpen waarbij Oefenrechtbank een aanbevolen actieve leerstrategie is.
Het Literair Mondeling
Klas 6 VWO · Mastering English: Proficiency and Perspectives
Stadsrechten en Vrijheid
Groep 6 · Reis door de Tijd: Van Ridders tot Regenten
De Franse Tijd in Nederland
Groep 7 · Vensters op het Verleden: Van de Gouden Eeuw tot de Wereldoorlogen
Democratie en de Europese Unie
Groep 8 · Sporen door de Tijd: Van Wereldoorlog tot Nu
De Nederlandse Opstand
Klas 2 VWO · Van Wereldrijken naar Wereldoorlogen: De Vorming van de Moderne Tijd
Dekolonisatie in Azië en Afrika
Klas 3 VWO · De Moderne Wereld in Conflict en Verandering
Stedelijke Dynamiek en Staatsvorming
Klas 4 VWO · Van Jagers tot Verlichting: De Vorming van de Westerse Wereld
De Franse Revolutie
Klas 4 VWO · Van Jagers tot Verlichting: De Vorming van de Westerse Wereld
De Franse Revolutie
Klas 5 VWO · Macht, Revolutie en Moderniteit: De Weg naar de Hedendaagse Wereld
Veelgestelde vragen
Wat is een Mock Trial in het onderwijs?
Hoe zet ik een Mock Trial in in mijn klas?
Wat zijn de voordelen van een Mock Trial voor leerlingen?
Hoe beoordeel je een Mock Trial op een eerlijke manier?
Kun je Mock Trials ook gebruiken voor andere vakken dan maatschappijleer of geschiedenis?
Genereer een Missie met Oefenrechtbank
Gebruik Flip Education om een volledig Oefenrechtbank lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.