De Roaring Twenties en Consumptiemaatschappij

Actief leren werkt bij dit onderwerp omdat leerlingen door simulatie, onderzoek en discussie de complexe mechanismen achter economische crises en consumptiemaatschappijen beter begrijpen. Door zelf te ervaren hoe krediet, speculatie en beurskracht samenhingen, ontstaat er een dieper inzicht dan alleen feitenkennis.

• Klas 3 VWO
• De Moderne Wereld in Conflict en Verandering
• 3 activiteiten
• 20 min–50 min

Leerdoelen

1. Analyseren welke economische factoren, zoals technologische innovaties en kredietverlening, leidden tot de economische groei in de VS tijdens de 'Roaring Twenties'.
2. Verklaren hoe de introductie van massaproductie, zoals de lopende band, de productie van goederen en de consumptiepatronen van huishoudens veranderde.
3. Beoordelen hoe de opkomst van de jazzcultuur, nieuwe media (radio, film) en veranderende sociale normen de Amerikaanse samenleving beïnvloedden.
4. Identificeren van de rol van speculatie op de beurs als een drijvende kracht achter de economische bubbel van de jaren '20.

Simulatiespel

⏱ 45 min·Hele klas

Simulatiespel: De Beursvloer van 1929

Leerlingen krijgen fictief geld en aandelen. In verschillende rondes stijgen de koersen door 'goed nieuws', tot de krach komt en iedereen probeert te verkopen. Ze ervaren zo de paniek en de psychologie achter een economische bubbel.

Voorbereiding & details

Analyseer de factoren die bijdroegen aan de economische welvaart van de 'Roaring Twenties' in de VS.

Facilitatietip: Zorg bij de simulatie dat elke leerling een rol krijgt, zoals beurshandelaar, bankmedewerker of toeschouwer, om actieve betrokkenheid te garanderen.

Setup: Flexibele ruimte voor verschillende groepsposten

Materials: Rolkaarten met doelen en middelen, Spelmateriaal (zoals fiches of 'valuta'), Rondetracker

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Sociaal Bewustzijn
• Besluitvorming

Onderzoekskring

⏱ 50 min·Kleine groepjes

Onderzoekskring: De Crisis in Nederland

Groepjes onderzoeken bronnen over de werkverschaffing, de stempelkaarten en de Colijn-regering. Ze maken een infographic die laat zien hoe de Amerikaanse crisis het dagelijks leven in een Nederlands gezin beïnvloedde.

Voorbereiding & details

Verklaar hoe nieuwe technologieën en massaproductie de consumptiepatronen veranderden.

Facilitatietip: Geef bij het collaboratief onderzoek duidelijke bronnen en vraaggroepen om te voorkomen dat leerlingen verdwalen in informatie.

Setup: Groepjes aan tafels met toegang tot bronmateriaal

Materials: Verzameling bronmateriaal, Werkblad onderzoekscyclus, Protocol voor het formuleren van vragen, Format voor de presentatie van bevindingen

• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Zelfmanagement
• Zelfbewustzijn

Denken-Delen-Uitwisselen

⏱ 20 min·Duo's

Denken-Delen-Uitwisselen: Oorzaak en Gevolg

Leerlingen krijgen kaartjes met gebeurtenissen (overproductie, lenen voor aandelen, bankrun, werkloosheid). Ze leggen deze in een logische volgorde, bespreken dit met een partner en verdedigen hun keten voor de klas.

Voorbereiding & details

Beoordeel de impact van de jazzcultuur en nieuwe sociale vrijheden op de Amerikaanse samenleving.

Facilitatietip: Stel bij de Think-Pair-Share open vragen zoals 'Welke keuzes in de jaren twintig lijken nu herkenbaar?' om abstracte concepten tastbaar te maken.

Setup: Standaard lokaalopstelling; leerlingen draaien zich naar hun buurman of buurvrouw

Materials: Discussievraag (geprojecteerd of geprint), Optioneel: invulblad voor tweetallen

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Dit onderwerp onderwijzen

Ervaren docenten benadrukken dat dit onderwerp vraagt om een balans tussen emotionele betrokkenheid en wetenschappelijke analyse. Vermijd dat leerlingen alleen de ellende van de crisisjaren zien zonder de voorafgaande euforie te begrijpen. Gebruik primaire bronnen zoals krantenartikelen en reclames om de tijdgeest te vangen, en laat leerlingen zelf hypotheses opstellen voordat je theorie uitlegt.

Wat je kunt verwachten

Succesvol leren ziet eruit als leerlingen die niet alleen de feiten kennen, maar ook de onderlinge verbanden kunnen uitleggen en deze toepassen op nieuwe situaties. Ze herkennen ongelijkheid, analyseren oorzaak-gevolgrelaties en formuleren kritische vragen over economische systemen.

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Tijdens de simulatie De Beursvloer van 1929 denken leerlingen vaak dat de Beurskrach de enige oorzaak was van de Grote Depressie.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Gebruik tijdens de nabespreking de historische context uit de simulatie om te benadrukken dat de krach een symptoom was, en laat leerlingen met behulp van een diagram de diepere oorzaken zoals overproductie en ongelijke inkomensverdeling in kaart brengen.

Veelvoorkomende misvatting

Tijdens het collaboratief onderzoek De Crisis in Nederland denken leerlingen dat iedereen in de jaren twintig rijk was.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Geef leerlingen tijdens het onderzoek een matrix met verschillende sociale klassen en bronnen, en vraag hen om per klasse te noteren welke gevolgen de crisis had. Bespreek daarna klassikaal de ongelijkheid die uit de bronnen blijkt.

Toetsideeën

Uitgangskaart

Na de simulatie De Beursvloer van 1929 geef je leerlingen een kaartje met een term zoals 'massaproductie', 'krediet' of 'jazzmuziek'. Vraag hen één zin te schrijven die uitlegt hoe deze term bijdroeg aan de Roaring Twenties en één voorbeeld te noemen uit de simulatie.

Discussievraag

Tijdens de Think-Pair-Share stel je de vraag: 'Was de economische groei van de Roaring Twenties duurzaam, of was deze gedoemd te mislukken?' Laat leerlingen hun antwoord onderbouwen met verwijzingen naar speculatie, krediet en de rol van de beurs, en noteer hun argumenten op het bord.

Snelle Controle

Na het collaboratief onderzoek De Crisis in Nederland presenteer je een fictieve advertentie uit de jaren twintig voor een huishoudelijk apparaat. Laat leerlingen in tweetallen bespreken welke technologische vooruitgang wordt gepresenteerd, hoe de advertentie consumptie stimuleert en wat dit zegt over de veranderende maatschappij.

Uitbreidingen & ondersteuning

• Laat leerlingen een fictieve brief schrijven vanuit het perspectief van een persoon die in 1929 zijn spaargeld verliest, en vergelijk dit met een brief uit 1931 over de crisisjaren in Nederland.
• Geef leerlingen die moeite hebben een voorvertaalde bron over massaproductie en laat ze alleen de kernbegrippen markeren en uitleggen.
• Laat leerlingen een podcast of video-opname maken waarin ze de oorzaken van de Grote Depressie uitleggen aan een jongere doelgroep, met voorbeelden uit de Roaring Twenties en Nederland.

Kernbegrippen

Consumptiemaatschappij	Een samenleving waarin de aankoop van goederen en diensten een centrale rol speelt, vaak gestimuleerd door reclame en beschikbaarheid van krediet.
Massaproductie	Het op grote schaal produceren van gestandaardiseerde goederen, vaak met behulp van machines en lopende banden, wat leidt tot lagere productiekosten.
Beurskrach	Een plotselinge en scherpe daling van de aandelenkoersen op de beurs, die kan leiden tot economische paniek en recessie.
Krediet en Speculatie	Krediet is het lenen van geld, terwijl speculatie het kopen van aandelen of goederen met het oog op snelle winst is, vaak met geleend geld.
Jazz Age	Een culturele periode in de jaren '20, gekenmerkt door de populariteit van jazzmuziek, dans, en een algemene sfeer van moderniteit en sociale verandering.