Ideeën voor actief leren
Deugdethiek verlegt de focus van 'wat moet ik doen?' naar 'wat voor persoon wil ik zijn?'. In dit onderdeel bestuderen we Aristoteles en zijn concept van eudaimonia (het goede leven). We onderzoeken hoe morele deugden zoals moed, matigheid en rechtvaardigheid worden gevormd door oefening en gewoontevorming. Dit biedt een verfrissend perspectief op ethiek dat nauw aansluit bij persoonlijke ontwikkeling en burgerschap.
Activiteit 01
Op verschillende stations staan scenario's centraal (bijv. reageren op onrecht). Leerlingen moeten voor elke situatie het 'juiste midden' bepalen tussen twee uitersten (bijv. lafheid en overmoed) en dit visueel weergeven op een schaal.
Wat is een goed mens?
Activiteit 02
Leerlingen spelen een gesprek na tussen een ervaren 'phronimos' (iemand met praktische wijsheid) en een jongere die voor een morele keuze staat. De focus ligt op hoe deugden in de praktijk worden aangeleerd door voorbeeldgedrag.
Hoe ontwikkelen we morele deugden?
Activiteit 03
Leerlingen presenteren posters van personen die zij als 'deugdzaam' beschouwen. De klas loopt rond en identificeert welke specifieke deugden deze personen belichamen en of zij voldoen aan Aristoteles' criteria voor eudaimonia.
Wat is de rol van de gemeenschap in het goede leven?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Het 'juiste midden' is altijd het gemiddelde of een veilige tussenweg.
Het midden is contextafhankelijk en kan in extreme situaties juist een extreme handeling vereisen. Door verschillende contexten bij dezelfde deugd te bespreken, leren leerlingen dat het 'midden' een kwestie is van morele precisie, niet van middelmatigheid.
Deugdethiek is subjectief; iedereen bepaalt zijn eigen deugden.
Aristoteles koppelt deugden aan de menselijke natuur en het doel (telos) van de mens. Een groepsdiscussie over wat een 'goed functionerend mens' is, helpt leerlingen de objectieve pretentie van de deugdethiek te begrijpen.
Methodes gebruikt in dit overzicht