Rollenspel
Kruip in de huid van historische of fictieve personages
In een oogopslag
Duur
25–50 min
Groepsgrootte
12–30 leerlingen
Inrichting van de ruimte
Open ruimte of herschikte tafels voor het naspelen van het scenario
Materialen
- Rolkaarten met achtergrondinformatie en doelen
- Briefing van het scenario
Taxonomie van Bloom
Sociaal-emotionele competenties
Wat is Rollenspel?
Rollenspel is een actieve leerstrategie waarbij leerlingen in de huid van een specifiek personage kruipen om gesimuleerde scenario's te doorlopen. Dit bevordert diepe cognitieve betrokkenheid en empathie. Door het leren te plaatsen in sociale en professionele contexten, overbrugt het de kloof tussen theoretische kennis en praktische toepassing, wat de retentie en interpersoonlijke vaardigheden aanzienlijk verbetert. Deze methodiek werkt omdat het het 'sociale brein' activeert: leerlingen moeten informatie synthetiseren vanuit een specifiek perspectief terwijl ze in realtime reageren op dynamische variabelen. In tegenstelling tot passieve observatie dwingt rollenspel leerlingen om betekenis te geven en beslissingen te nemen onder gesimuleerde druk, wat de neurale paden versterkt die geassocieerd worden met probleemoplossend vermogen. Het is bijzonder effectief voor het verkennen van complexe historische gebeurtenissen, ethische dilemma's in de wetenschap of interpersoonlijke communicatie bij sociaal-emotioneel leren. Wanneer het wordt opgezet met duidelijke doelen en een grondige nabespreking, verandert rollenspel het klaslokaal in een laboratorium voor menselijk gedrag. Leerlingen kunnen hier hypothesen testen over sociale interacties en systemen zonder gevolgen in de echte wereld. Deze ervaringsgerichte aanpak zorgt ervoor dat leerlingen feiten niet alleen onthouden, maar de onderliggende logica van de leerstof internaliseren door middel van een 'geleefde' ervaring.
Ideaal voor
Wanneer gebruik je het?
Leeftijdsgroepen
Geschikte vakken
Hoe voer je een Rollenspel uit?
Bepaal de leerdoelen
Identificeer de specifieke concepten, vaardigheden of historische perspectieven die je wilt dat leerlingen beheersen via de simulatie.
Ontwikkel het scenario
Creëer een realistische situatie waarin leerlingen beslissingen moeten nemen, een conflict moeten oplossen of een probleem moeten aanpakken met behulp van hun vakkennis.
Wijs rollen toe en geef instructies
Verdeel rolkaarten met daarop de achtergrond van het personage, de doelen en eventuele geheime informatie of beperkingen waar ze rekening mee moeten houden.
Zet het kader neer
Leg kort de spelregels en de fysieke of tijdelijke grenzen van de simulatie uit om een veilige en gefocuste omgeving te waarborgen.
Begeleid de interactie
Observeer het rollenspel terwijl het zich ontvouwt en maak aantekeningen van sleutelmomenten of misvattingen zonder de flow van de leerlingen te onderbreken.
Houd een gestructureerde nabespreking
Leid een klassikale discussie waarin leerlingen uit hun rol stappen om te analyseren wat er gebeurde, waarom bepaalde keuzes werden gemaakt en hoe dit aansluit bij de les.
Wetenschappelijke onderbouwing
Bonwell, C. C., Eison, J. A.
1991 · George Washington University, School of Education and Human Development
De auteurs tonen aan dat rollenspel een superieure methode is voor het ontwikkelen van hogere orde denkvaardigheden in vergelijking met traditionele hoorcolleges.
Rao, D., Stupans, I.
2012 · Innovations in Education and Teaching International, 49(4), 427-436
Deze studie benadrukt dat rollenspel de betrokkenheid van studenten vergroot en een veilige omgeving biedt voor het oefenen van professionele vaardigheden en empathie.
Onderwerpen die goed passen bij Rollenspel
Bekijk curriculumonderwerpen waarbij Rollenspel een aanbevolen actieve leerstrategie is.
Boeren en voedsel
Groep 5 · Ontdekkingsreis door Nederland: Ruimte en Samenleving
Toerisme in eigen land
Groep 6 · Ontdekkingsreis door Nederland en Europa
Eten en Drinken in Europa
Groep 6 · Ontdekkingsreis door Nederland en Europa
Toerisme en Landschap
Groep 7 · De Wereld in Kaart: Ruimte, Mens en Milieu
Migratie: Mensen op Drift
Groep 7 · De Wereld in Kaart: Ruimte, Mens en Milieu
Migratie en Mobiliteit
Groep 8 · De Wereld in Kaart: Ontdekkingsreis door Groep 8
Migratie: Mensen in Beweging
Klas 1 VWO · De Wereld in Kaart: Ontdekking van de Aarde
Migratie en Integratie
Klas 2 VWO · De Wereld in Beweging: Dynamiek en Diversiteit
Culturele Diversiteit
Klas 2 VWO · De Wereld in Beweging: Dynamiek en Diversiteit
Veelgestelde vragen
Wat is rollenspel in het onderwijs?
Hoe zet ik rollenspel in in mijn klas?
Wat zijn de voordelen van rollenspel voor leerlingen?
Hoe beoordeel je rollenspel-activiteiten?
Genereer een Missie met Rollenspel
Gebruik Flip Education om een volledig Rollenspel lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.