Ideeën voor actief leren
In dit onderdeel verlaten we de puur theoretische kaders en passen we ethische reflectie toe op prangende maatschappelijke kwesties. Leerlingen leren hoe ze utilitarisme, plichtsethiek en deugdethiek kunnen gebruiken om gestructureerde argumenten te bouwen over onderwerpen als klimaatverandering, de rechten van het dier en medische ethiek (bijv. voltooid leven of genetische modificatie).
Activiteit 01
De klas vormt een commissie die moet adviseren over een nieuwe medische technologie (bijv. CRISPR-cas op embryo's). Verschillende groepen vertegenwoordigen belanghebbenden en ethische stromingen om tot een gezamenlijk advies te komen.
Welke morele verplichtingen hebben we tegenover toekomstige generaties?
Activiteit 02
Leerlingen debatteren over de stelling dat ecosystemen (zoals de Waddenzee) eigen rechtspersoonlijkheid moeten krijgen. Ze moeten hierbij ecocentrische versus antropocentrische argumenten gebruiken.
Hebben dieren rechten?
Activiteit 03
Leerlingen reflecteren op de vraag welke morele plichten we hebben tegenover mensen die nog niet geboren zijn. Ze wisselen in paren uit of huidige generaties hun levensstijl radicaal moeten aanpassen voor het klimaat.
Hoe wegen we economische belangen af tegen ecologische waarden?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Toegepaste ethiek is gewoon je mening geven over een actueel onderwerp.
Het vereist een systematische toepassing van ethische principes en concepten. Door leerlingen te dwingen hun argumenten te labelen (bijv. 'dit is een utilitaristisch argument'), leren ze het verschil tussen een mening en een filosofische positie.
Er is altijd één 'juist' filosofisch antwoord op een ethisch probleem.
Verschillende ethische kaders kunnen tot verschillende, maar consistent beargumenteerde conclusies leiden. In een debat ontdekken leerlingen dat de waarde zit in de kwaliteit van de argumentatie, niet in een eenduidige oplossing.
Methodes gebruikt in dit overzicht
Plichtsethiek en Gevolgenethiek
Een introductie in de normatieve ethiek via het utilitarisme van Bentham/Mill en de plichtsethiek van Kant. Leerlingen passen deze theorieën toe op morele dilemma's.
8 methodologies
Deugdethiek
Leerlingen verdiepen zich in de deugdethiek van Aristoteles en de focus op karaktervorming. Ze onderzoeken wat het betekent om een 'goed leven' te leiden.
8 methodologies