Ideeën voor actief leren
Toegepaste ethiek is het veld waar de theorie de weerbarstige praktijk ontmoet (SLO Domein C3). Leerlingen gebruiken hun kennis van plichtsethiek, gevolgenethiek en deugdethiek om complexe hedendaagse vraagstukken te analyseren. Denk aan klimaatverandering, medische ethiek (euthanasie, genetische modificatie) of de ethiek van algoritmes. Dit onderdeel traint de vaardigheid om een gestructureerd moreel betoog op te bouwen.
Activiteit 01
De klas vormt een commissie die moet adviseren over een nieuw medisch protocol (bijv. wie krijgt voorrang bij een orgaantransplantatie?). Verschillende groepen vertegenwoordigen verschillende ethische stromingen en moeten tot een gezamenlijk advies komen.
Hoe passen we ethische theorieën toe op klimaatverandering?
Activiteit 02
Groepjes onderzoeken de vraag: 'Zijn wij verantwoordelijk voor het geluk van mensen die over 200 jaar leven?'. Ze gebruiken utilitaristische berekeningen en Kants plicht jegens de mensheid om hun standpunt te onderbouwen op een poster.
Wie is verantwoordelijk voor toekomstige generaties?
Activiteit 03
Leerlingen krijgen een casus over een controversiële uiting in de publieke ruimte. Ze bespreken in tweetallen waar de grens ligt tussen vrijheid van meningsuiting en het voorkomen van schade, gebruikmakend van het schadebeginsel van Mill.
Mag je één leven opofferen om er vijf te redden?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Bij toegepaste ethiek gaat het erom wie het hardst roept.
Het gaat om de kwaliteit van de argumenten en de consistentie van de toegepaste theorie. Door gestructureerde debatten leren leerlingen dat een sterke emotie geen vervanging is voor een ethische onderbouwing.
Ethische theorieën zijn te simpel voor echte problemen.
Theorieën zijn modellen die helpen om de chaos van de werkelijkheid te ordenen. Door ze toe te passen, ontdekken leerlingen juist waar de spanningen zitten en welke waarden voor hen het zwaarst wegen.
Methodes gebruikt in dit overzicht