Skip to content
Digitale geletterdheid · Klas 2 VWO

Ideeën voor actief leren

De Invloed van Algoritmes en Filterbubbels

Algoritmes en filterbubbels vormen onze blik op de wereld zonder dat we het merken. Voor VWO 2 leerlingen is het cruciaal om de techniek achter de tijdlijn te begrijpen: hoe optimaliseren platformen voor 'engagement' en wat zijn de maatschappelijke gevolgen daarvan? Dit onderwerp verbindt mediawijsheid met computational thinking.

SLO Kerndoelen en EindtermenSLO Mediawijsheid - Begrip van medialiseringSLO Computational Thinking - Algoritmes en procedures
40–50 minDuo's → Hele klas3 activiteiten

Activiteit 01

Simulatiespel40 min · Kleine groepjes

Simulatiespel: Het Menselijk Algoritme

Leerlingen fungeren als een aanbevelingsalgoritme voor een klasgenoot. Ze krijgen kaartjes met interesses en moeten onder tijdsdruk bepalen welke nieuwe 'content' (onderwerpen) ze aanbieden om de ander zo lang mogelijk geboeid te houden.

Hoe werkt een aanbevelingsalgoritme?
ToepassenAnalyserenEvaluerenCreërenSociaal BewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren

Activiteit 02

Onderzoekskring45 min · Duo's

Onderzoekskring: De Bubbel-Check

Leerlingen zoeken op hun eigen telefoon naar hetzelfde neutrale onderwerp (bijv. 'klimaatverandering') en vergelijken de eerste vijf resultaten. Ze noteren de verschillen en proberen te verklaren waarom het algoritme hen deze specifieke resultaten toont.

Wat is een filterbubbel en hoe kom je erin terecht?
AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementZelfbewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 03

Gallery Walk50 min · Kleine groepjes

Gallery Walk: De Polarisatie-Poster

Groepjes maken posters die laten zien hoe een onschuldige interesse via een algoritme kan leiden tot extreme standpunten. Ze presenteren deze 'paden' aan de klas om de werking van echokamers te illustreren.

Hoe kun je jouw eigen nieuwsaanbod diversifiëren?
BegrijpenToepassenAnalyserenCreërenRelatievaardighedenSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen


Pas op voor deze misvattingen

  • Het algoritme laat me gewoon zien wat ik leuk vind, dat is alleen maar handig.

    Het algoritme laat zien wat je 'engaged' houdt, wat niet altijd hetzelfde is als wat je leuk vindt of wat goed voor je is (denk aan clickbait of opruiende content). Door leerlingen te laten reflecteren op hun schermtijd en emoties na het scrollen, ontdekken ze dit onderscheid.

  • Ik zit niet in een filterbubbel want ik volg veel verschillende mensen.

    Zelfs als je verschillende mensen volgt, bepaalt het algoritme welke van hun posts je daadwerkelijk ziet. Het vergelijken van tijdlijnen tussen leerlingen met verschillende achtergronden maakt de onzichtbare selectie pijnlijk duidelijk.


Methodes gebruikt in dit overzicht