Skip to content
Digitale geletterdheid · Klas 2 VWO

Ideeën voor actief leren

Cyberpesten en Online Omgangsvormen

Online omgangsvormen en cyberpesten zijn cruciale thema's in de sociale ontwikkeling van pubers. In VWO 2 verschuift de dynamiek vaak naar subtielere vormen van uitsluiting in groepsapps of via sociale media. We onderzoeken de psychologie van de 'omstander' en de drempelverlagende werking van anonimiteit online. Dit sluit aan bij de SLO kerndoelen voor mediawijsheid en participatie.

SLO Kerndoelen en EindtermenSLO Mediawijsheid - Participatie en interactieSLO Mediawijsheid - Reflecteren op mediagebruik
30–50 minDuo's → Hele klas3 activiteiten

Activiteit 01

Rollenspel45 min · Kleine groepjes

Rollenspel: De Groepsapp-Crisis

Leerlingen spelen een scenario na waarin iemand in een klassen-app wordt belachelijk gemaakt. Verschillende leerlingen krijgen rollen: de pester, het slachtoffer, de meeloper, en de 'upstander' die er iets van zegt.

Wat is de impact van cyberpesten op een slachtoffer?
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 02

Formeel debat50 min · Hele klas

Formeel debat: Anonimiteit op Internet

Leerlingen debatteren over de stelling: 'Iedereen op internet moet verplicht zijn echte naam gebruiken'. Ze onderzoeken de voordelen voor veiligheid versus de nadelen voor privacy en vrije meningsuiting.

Welke rol spelen omstanders bij online pesten?
AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementBesluitvorming
Volledige les genereren

Activiteit 03

Denken-Delen-Uitwisselen: De Netiquette Code

Leerlingen bedenken individueel drie ongeschreven regels voor een fijne sfeer in een groepsapp. In paren voegen ze deze samen tot een 'top 5' en presenteren deze aan de klas om tot een gezamenlijk klassenconvenant te komen.

Wat zijn de ongeschreven regels van online communicatie?
BegrijpenToepassenAnalyserenZelfbewustzijnRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen


Pas op voor deze misvattingen

  • Cyberpesten is minder erg dan fysiek pesten omdat je het scherm gewoon uit kunt zetten.

    Leg uit dat cyberpesten juist heel indringend is omdat het 24/7 doorgaat en vaak een groot publiek heeft. Door slachtofferervaringen (geanonimiseerd) te bespreken, begrijpen leerlingen de enorme psychologische impact.

  • Als ik alleen maar toekijk en niets zeg, ben ik niet schuldig aan het pesten.

    Omstanders geven de pester een podium. Het bespreken van de 'bystander effect' simulatie helpt leerlingen inzien dat zwijgen vaak wordt opgevat als instemming. Actieve discussie over de verantwoordelijkheid van de groep is hierbij essentieel.


Methodes gebruikt in dit overzicht