Digitale geletterdheid · Groep 7 · Mediawijsheid · 3.º Período

Jouw digitale voetafdruk

Leerlingen leren dat alles wat ze online doen sporen achterlaat en hoe ze hun online reputatie kunnen beschermen.

Kort samengevat:De digitale voetafdruk is het spoor dat iedereen achterlaat op het internet. In groep 7 beginnen leerlingen serieuzer online aanwezig te zijn, vaak met hun eerste eigen smartphone. Ze moeten beseffen dat wat ze nu plaatsen, over tien jaar nog steeds vindbaar kan zijn. Dit onderwerp behandelt privacy-instellingen, het recht om vergeten te worden en de impact van dataverzameling door bedrijven. Dit sluit aan bij de SLO-doelen voor mediawijsheid.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO Digitale Geletterdheid - Mediawijsheid (Fase 2)

Over dit onderwerp

De digitale voetafdruk is het spoor dat iedereen achterlaat op het internet. In groep 7 beginnen leerlingen serieuzer online aanwezig te zijn, vaak met hun eerste eigen smartphone. Ze moeten beseffen dat wat ze nu plaatsen, over tien jaar nog steeds vindbaar kan zijn. Dit onderwerp behandelt privacy-instellingen, het recht om vergeten te worden en de impact van dataverzameling door bedrijven. Dit sluit aan bij de SLO-doelen voor mediawijsheid.

Leerlingen leren dat hun voetafdruk zowel actief (wat ze zelf plaatsen) als passief (wat anderen over hen plaatsen of wat apps verzamelen) wordt opgebouwd. Het doel is niet om hen bang te maken, maar om hen bewust te maken van hun online reputatie. Een positieve digitale voetafdruk kan immers ook in hun voordeel werken bij latere studiekeuzes of banen.

Kernvragen

1. Wat is een digitale voetafdruk?
2. Wie kan zien wat jij online plaatst?
3. Hoe zorg je voor een positieve online reputatie?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Als ik iets verwijder, is het voor altijd weg.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Leerlingen begrijpen het concept van servers en screenshots vaak niet. Door uit te leggen hoe de 'Wayback Machine' werkt of hoe snel anderen iets kunnen opslaan, beseffen ze dat 'verwijderen' online relatief is.

Veelvoorkomende misvatting

Alleen wat ik zelf post, telt mee voor mijn voetafdruk.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Ze vergeten dat vrienden hen kunnen taggen of foto's van hen kunnen plaatsen. Via een groepsgesprek leren ze dat ze ook verantwoordelijk zijn voor elkaars digitale reputatie.

Ideeën voor actief leren

Onderzoekskring

De Digitale Speurtocht

Leerlingen 'googelen' een fictief persoon op basis van een lijst met sociale media posts en foto's. Ze moeten een profiel schetsen: wat voor persoon is dit? Zou je deze persoon aannemen voor een bijbaantje?

25 min·Kleine groepjes

Denken-Delen-Uitwisselen

De 'Over 10 jaar' Test

Leerlingen bekijken verschillende foto's en berichten. Ze bedenken individueel of ze dit over 10 jaar nog steeds leuk zouden vinden als hun werkgever dit ziet, en bespreken dit in tweetallen.

15 min·Duo's

Circuitmodel

Privacy-Instellingen Check

Langs verschillende stations leren leerlingen hoe ze de privacy-instellingen van populaire apps (fictief of echt) kunnen aanpassen om hun voetafdruk te verkleinen.

20 min·Kleine groepjes

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een actieve en passieve voetafdruk?

Een actieve voetafdruk bestaat uit dingen die je bewust deelt, zoals posts en comments. Een passieve voetafdruk is data die ongemerkt wordt verzameld, zoals je locatiegeschiedenis, IP-adres en cookies.

Hoe kun je je digitale voetafdruk verkleinen?

Gebruik sterke privacy-instellingen, wees selectief met wat je deelt, verwijder oude accounts en denk twee keer na voordat je toestemming geeft aan apps om je data te gebruiken.

Waarom is een positieve digitale voetafdruk belangrijk?

Het is je online visitekaartje. Een positieve voetafdruk laat zien dat je betrouwbaar, creatief of deskundig bent. Dit kan later helpen bij toelatingen voor scholen of bij het vinden van een baan.

Hoe maakt een simulatie van een 'werkgever' indruk op leerlingen?

Door leerlingen zelf te laten oordelen over anderen op basis van online sporen, ervaren ze hoe snel een mening gevormd wordt. Dit perspectief motiveert hen meer om kritisch naar hun eigen gedrag te kijken.