Citizenship · Klas 1 VWO · Duurzaamheid en Wereldburgerschap · 4.º Período

Armoede en eerlijke handel

Onderzoek naar de verdeling van welvaart in de wereld en het concept van eerlijke handel (fair trade). Leerlingen analyseren de herkomst van hun eigen spullen.

Kort samengevat:Waarom is de wereld zo ongelijk verdeeld? In dit laatste thema onderzoeken we de oorzaken van armoede en de kracht van eerlijke handel. We kijken naar de handelsketen van alledaagse producten zoals chocolade, koffie en smartphones. Dit sluit aan bij Kerndoel 45 (wereldburgerschap) en Kerndoel 47 (reflectie op eigen handelen).

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Kerndoel 45
• Kerndoel 47

Over dit onderwerp

Waarom is de wereld zo ongelijk verdeeld? In dit laatste thema onderzoeken we de oorzaken van armoede en de kracht van eerlijke handel. We kijken naar de handelsketen van alledaagse producten zoals chocolade, koffie en smartphones. Dit sluit aan bij Kerndoel 45 (wereldburgerschap) en Kerndoel 47 (reflectie op eigen handelen).

Leerlingen leren over het verschil tussen noodhulp en structurele hulp, en hoe eerlijke handel (Fairtrade) boeren in ontwikkelingslanden een betere positie geeft. We dagen vwo-leerlingen uit om kritisch te kijken naar hun eigen rol als consument. Hoe beïnvloeden onze koopjes de levens van mensen aan de andere kant van de wereld? Actieve werkvormen zoals een handelsspel maken de complexe mechanismen van de wereldmarkt inzichtelijk en voelbaar.

Kernvragen

1. Hoe ontstaat armoede in de wereld?
2. Wat is eerlijke handel?
3. Hoe kan jouw koopgedrag bijdragen aan een eerlijkere wereld?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Armoede is de eigen schuld van een land of persoon.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Armoede heeft vaak structurele oorzaken zoals een koloniaal verleden, oneerlijke handelsregels of gebrek aan onderwijs. Het handelsspel laat zien hoe moeilijk het is om uit armoede te komen als de regels tegen je werken.

Veelvoorkomende misvatting

Fairtrade is alleen een marketingtruc.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Hoewel kritiek mogelijk is, biedt Fairtrade concrete garanties zoals een minimumprijs en een premie voor sociale projecten. Door keurmerken te vergelijken, leren leerlingen kritisch te kijken naar claims van bedrijven.

Ideeën voor actief leren

Simulatiespel

Het Wereldhandelsspel

De klas wordt verdeeld in rijke en arme landen met verschillende middelen (papier, scharen, pennen). Ze moeten producten maken en verhandelen, waarbij ze de ongelijkheid in de wereldmarkt direct ervaren.

90 min·Hele klas

Onderzoekskring

De Reis van de Chocola

In groepjes volgen leerlingen de weg van een cacaoboon naar een chocoladereep. Ze berekenen welk deel van de prijs naar de boer, de fabriek en de supermarkt gaat en presenteren dit in een infographic.

60 min·Kleine groepjes

Denken-Delen-Uitwisselen

Fairtrade in de Supermarkt

Leerlingen zoeken online of in de kast naar producten met een keurmerk. Ze bespreken in tweetallen of ze bereid zouden zijn meer te betalen voor een product als ze weten dat de maker een eerlijk loon krijgt.

25 min·Duo's

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen relatieve en absolute armoede?

Absolute armoede betekent dat je niet kunt voorzien in basisbehoeften als eten en wonen. Relatieve armoede gaat over je positie ten opzichte van de rest van de samenleving. We bespreken beide vormen.

Hoe helpt eerlijke handel echt?

Het zorgt voor een stabieler inkomen voor boeren, verbiedt kinderarbeid en stimuleert milieuvriendelijke landbouw. We kijken naar concrete voorbeelden van coöperaties.

Wat zijn de Sustainable Development Goals (SDG's)?

Dit zijn 17 doelen van de VN om de wereld in 2030 een betere plek te maken, waaronder het beëindigen van armoede. We koppelen onze lesonderwerpen aan deze doelen.

Waarom werkt een handels-simulatie zo goed bij dit thema?

Wereldhandel is een abstract systeem van regels en macht. In een simulatie ervaren leerlingen de frustratie van oneerlijke concurrentie en de euforie van een goede deal. Dit maakt de noodzaak voor eerlijke handel logischer dan een theoretische uitleg.