Citizenship · Klas 1 VWO · Duurzaamheid en Wereldburgerschap · 4.º Período

Klimaatverandering als mondiaal probleem

Begrijpen hoe klimaatverandering wereldwijd landen en mensen raakt. Leerlingen onderzoeken de ongelijkheid in de gevolgen van klimaatverandering.

Kort samengevat:Klimaatverandering is een mondiaal vraagstuk met grote lokale verschillen. In dit thema onderzoeken we de oorzaken (broeikaseffect) en de gevolgen (zeespiegelstijging, droogte, migratie). We besteden specifiek aandacht aan klimaatrechtvaardigheid: waarom worden landen die het minst bijdragen aan de uitstoot vaak het hardst getroffen? Dit sluit aan bij Kerndoel 45 (wereldburgerschap) en Kerndoel 47.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Kerndoel 45
• Kerndoel 47

Over dit onderwerp

Klimaatverandering is een mondiaal vraagstuk met grote lokale verschillen. In dit thema onderzoeken we de oorzaken (broeikaseffect) en de gevolgen (zeespiegelstijging, droogte, migratie). We besteden specifiek aandacht aan klimaatrechtvaardigheid: waarom worden landen die het minst bijdragen aan de uitstoot vaak het hardst getroffen? Dit sluit aan bij Kerndoel 45 (wereldburgerschap) en Kerndoel 47.

Voor vwo-leerlingen is het belangrijk om de politieke en economische belangen achter klimaatbeleid te begrijpen. Waarom is het zo moeilijk om wereldwijd afspraken te maken? Door middel van een klimaattop-simulatie ervaren leerlingen de spanning tussen economische groei en milieubescherming. Dit onderwerp vraagt om een benadering waarbij leerlingen in de huid kruipen van verschillende landen en actoren.

Kernvragen

1. Wat zijn de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering?
2. Waarom worden sommige landen harder geraakt dan andere?
3. Wie is er verantwoordelijk voor de oplossing?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Klimaatverandering is alleen een probleem voor de toekomst.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

De gevolgen zijn nu al merkbaar, ook in Nederland (denk aan droogte en extreme regen). Het analyseren van actuele weerdata helpt om de urgentie in het hier en nu te plaatsen.

Veelvoorkomende misvatting

Nederland kan in zijn eentje niets veranderen.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Nederland speelt een rol als innovator en binnen de EU. Door te kijken naar internationale verdragen zien leerlingen hoe samenwerking op verschillende niveaus werkt.

Ideeën voor actief leren

Simulatiespel

De Mondiale Klimaattop

Leerlingen vertegenwoordigen verschillende landen (bijv. Nederland, China, Tuvalu, Brazilië) en moeten onderhandelen over een nieuw klimaatakkoord. Ze ervaren hoe lastig het is om belangen te verenigen.

120 min·Hele klas

Onderzoekskring

Klimaatvluchtelingen

In groepjes onderzoeken leerlingen een regio waar mensen moeten verhuizen door klimaatverandering. Ze maken een digitaal dossier over de oorzaken en de opvang van deze mensen.

60 min·Kleine groepjes

Denken-Delen-Uitwisselen

Wie betaalt de rekening?

Leerlingen krijgen stellingen over wie moet betalen voor de schade door klimaatverandering in arme landen. Ze wisselen standpunten uit en proberen tot een gezamenlijk rechtvaardigheidsprincipe te komen.

30 min·Duo's

Veelgestelde vragen

Wat is het broeikaseffect?

We leggen uit hoe gassen zoals CO2 warmte vasthouden in de atmosfeer, vergelijkbaar met het glas van een broeikas. We gebruiken een simpel experiment of animatie om dit te visualiseren.

Waarom zijn sommige landen tegen strenge klimaatregels?

Vaak omdat ze hun economische ontwikkeling niet willen remmen of afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. In de simulatie laten we leerlingen deze argumenten zelf verdedigen.

Wat doet de EU tegen klimaatverandering?

We bespreken de Green Deal en hoe Europese regels invloed hebben op wat wij in Nederland doen, zoals het verbod op nieuwe benzineauto's vanaf 2035.

Hoe helpt een simulatie bij het begrijpen van mondiale ongelijkheid?

In een simulatie voelen leerlingen de onmacht van een klein eilandrijk tegenover een groot industrieland. Deze emotionele ervaring zorgt voor een veel sterker begrip van klimaatrechtvaardigheid dan een grafiek over CO2-uitstoot.