Citizenship · Groep 6 · De Nederlandse democratie · 3.º Período

De rol van de koning en de regering

Leerlingen ontdekken het verschil tussen het koningshuis en de regering. Ze leren over de Eerste en Tweede Kamer en hoe wetten worden gemaakt.

Kort samengevat:In dit thema duiken we in de structuur van de landelijke politiek: de rol van de Koning, de regering en het parlement. Leerlingen leren dat Nederland een constitutionele monarchie is, waarbij de macht van de Koning beperkt is door de wet. We bespreken de taken van de minister-president en hoe de Eerste en Tweede Kamer wetten controleren. Dit sluit aan bij kerndoel 36.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Kerndoel 36

Over dit onderwerp

In dit thema duiken we in de structuur van de landelijke politiek: de rol van de Koning, de regering en het parlement. Leerlingen leren dat Nederland een constitutionele monarchie is, waarbij de macht van de Koning beperkt is door de wet. We bespreken de taken van de minister-president en hoe de Eerste en Tweede Kamer wetten controleren. Dit sluit aan bij kerndoel 36.

Voor groep 6 is het onderscheid tussen de 'ceremoniële' rol van de Koning en de 'bestuurlijke' rol van de regering vaak nog lastig. Door middel van visuele schema's en rollenspellen over het maken van een wet, krijgen ze inzicht in de 'checks and balances' van ons systeem. Dit helpt hen te begrijpen hoe ons land georganiseerd is en wie waar verantwoordelijk voor is.

Kernvragen

1. Wat is de taak van de koning?
2. Wie zitten er in de regering?
3. Hoe wordt een wet gemaakt?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

De Koning is de baas van Nederland en bepaalt de wetten.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Veel kinderen denken dat een koning nog steeds absolute macht heeft. Door het wetgevingsproces na te spelen, ontdekken ze dat de ministers en het parlement de beslissingen nemen en de Koning vooral een symbool is.

Veelvoorkomende misvatting

De regering en de Tweede Kamer zijn hetzelfde.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Dit onderscheid is lastig. We gebruiken een actieve werkvorm waarbij de Kamer de regering 'controleert' (vragen stelt) om te laten zien dat dit twee verschillende groepen zijn met verschillende taken.

Ideeën voor actief leren

Simulatiespel

Hoe wordt een wet gemaakt?

Speel het proces na: een 'minister' stelt een wet voor (bijv. gratis fruit voor alle kinderen). De 'Tweede Kamer' debatteert en stemt, waarna de 'Eerste Kamer' de wet controleert en de 'Koning' een handtekening zet.

60 min·Hele klas

Onderzoekskring

De Taken van de Koning

Groepjes zoeken foto's van de Koning bij verschillende activiteiten (Prinsjesdag, staatsbezoek, lintje doorknippen). Ze categoriseren deze: wat is 'werk' voor de regering en wat is 'vertegenwoordigen' van het land?

40 min·Kleine groepjes

Denken-Delen-Uitwisselen

Als ik minister-president was...

Leerlingen bedenken één ding dat ze in heel Nederland zouden willen veranderen. Ze bespreken met een partner welke minister (bijv. van Onderwijs of Natuur) daarover zou gaan.

20 min·Duo's

Veelgestelde vragen

Wat doet de minister-president de hele dag?

Hij leidt de vergaderingen van de ministers, praat met andere landen en legt aan het parlement uit wat de plannen van de regering zijn. Hij is de 'aanvoerder' van het team ministers.

Waarom hebben we een Eerste én een Tweede Kamer?

De Tweede Kamer bedenkt en verandert de wetten. De Eerste Kamer kijkt er daarna nog één keer heel goed naar om te checken of de wet wel klopt en eerlijk is. Het is een extra controle.

Woont de Koning in het Binnenhof?

Nee, de Koning woont in een paleis. Het Binnenhof in Den Haag is de plek waar de regering en het parlement werken. Het is het politieke hart van Nederland.

Hoe helpt het naspelen van een wetgevingsproces bij het begrip?

Door zelf de rollen van kamerlid of minister aan te nemen, ervaren leerlingen dat wetten niet zomaar ontstaan. Ze begrijpen de noodzaak van discussie, aanpassing en controle, wat veel effectiever is dan het uit het hoofd leren van een organigram.