Citizenship · Groep 2 · Wij in de klas · 2.º Período

Conflicten oplossen

Spelenderwijs leren hoe je een ruzie kunt bijleggen zonder boos te blijven. Het gebruik van de 'stop'-regel en sorry zeggen staat centraal.

Kort samengevat:Conflicten horen bij het leven, ook in de kleuterklas. Dit thema richt zich op het constructief oplossen van ruzies en het gebruik van de 'stop-hou-op'-regel. Dit sluit aan bij SLO Kerndoel 34 en 37, waarbij leerlingen leren hun grenzen aan te geven en respect te tonen voor de grenzen van anderen.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO Kerndoel 34
• SLO Kerndoel 37

Over dit onderwerp

Conflicten horen bij het leven, ook in de kleuterklas. Dit thema richt zich op het constructief oplossen van ruzies en het gebruik van de 'stop-hou-op'-regel. Dit sluit aan bij SLO Kerndoel 34 en 37, waarbij leerlingen leren hun grenzen aan te geven en respect te tonen voor de grenzen van anderen.

Het doel is om leerlingen handvatten te geven zodat ze minder afhankelijk worden van de leerkracht bij kleine onenigheid. Ze leren emoties te reguleren en woorden te gebruiken in plaats van fysieke acties. Door middel van rollenspellen en simulaties kunnen kinderen in een veilige setting oefenen met lastige sociale situaties.

Kernvragen

1. Wat zeg je als je iets niet leuk vindt?
2. Hoe maken we het weer goed na een ruzie?
3. Wie kan je helpen als je er niet uitkomt?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Kinderen denken dat 'sorry' zeggen alles direct oplost zonder dat ze hun gedrag hoeven aan te passen.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Leer hen dat een sorry gepaard moet gaan met herstel: 'Wat ga je doen om het weer goed te maken?'. Gebruik rollenspellen om te laten zien dat gedragsverandering belangrijker is dan alleen het woord.

Veelvoorkomende misvatting

Leerlingen denken dat ze altijd de leerkracht nodig hebben bij een ruzie.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Moedig zelfredzaamheid aan door eerst te vragen: 'Heb je de stop-regel al gebruikt?'. Actieve oefening in de klas geeft hen het zelfvertrouwen om het eerst zelf te proberen.

Ideeën voor actief leren

Rollenspel

De Stop-regel in actie

Leerlingen oefenen in tweetallen hoe ze met een duidelijke stem en een handgebaar 'Stop, ik vind dit niet leuk' zeggen. De ander oefent in het direct stoppen en sorry zeggen.

20 min·Duo's

Denken-Delen-Uitwisselen

Hoe maken we het goed?

De leerkracht schetst een ruzie over een kleurpotlood. Leerlingen bedenken in tweetallen drie manieren om dit weer goed te maken en delen hun beste idee met de groep.

15 min·Duo's

Simulatiespel

De Conflict-bemiddelaar

Met behulp van handpoppen speelt de leerkracht een ruzie na. De leerlingen mogen de poppen 'pauzeren' en tips geven over wat ze moeten zeggen om de ruzie op te lossen.

25 min·Hele klas

Veelgestelde vragen

Wanneer moet ik als leerkracht ingrijpen bij een conflict?

Grijp in bij fysiek geweld of wanneer er sprake is van een grote machtsongelijkheid. Bij kleine ruzies kun je beter coachen vanaf de zijlijn, zodat kinderen de kans krijgen hun eigen oplossingsvaardigheden te gebruiken.

Hoe leer ik kinderen empathie na een ruzie?

Stel vragen als: 'Kijk eens naar het gezicht van je vriendje, hoe denk je dat hij zich nu voelt?'. Dit helpt hen de link te leggen tussen hun acties en de emoties van anderen.

Is de 'stop-hou-op'-regel effectief voor alle kinderen?

Ja, mits deze schoolbreed en consequent wordt ingezet. Het biedt een voorspelbare structuur die zowel voor de 'dader' als het 'slachtoffer' duidelijkheid schept over grenzen.

Hoe helpt een student-centered aanpak bij conflictbeheersing?

Door leerlingen zelf oplossingen te laten aandragen via werkvormen als 'Think-Pair-Share', internaliseren ze de sociale normen beter. Ze leren kritisch na te denken over hun eigen gedrag en ontwikkelen een repertoire aan sociale strategieën die ze direct op het schoolplein kunnen inzetten.