Plannen-Doen-Terugkijken

Het Plan-Do-Review proces is het hart van het HighScope curriculum, een traditie die ons begrip van voor- en vroegschoolse educatie aanzienlijk heeft gevormd. Deze aanpak, ontwikkeld door David Weikart en zijn collega's, is gebouwd op de vijf 'ingrediënten van actief leren' (Hohmann, Weikart & Epstein, 2008): materialen, manipulatie, keuze, taal en ondersteuning door volwassenen. De kern van deze filosofie is de dagelijkse routine, die een voorspelbare maar flexibele structuur biedt waarin kinderen hun autonomie kunnen uitoefenen. Volgens Hohmann, Weikart en Epstein (2008) is deze driedelige cyclus niet zomaar een schema, maar een manier om intentionele keuzes te ondersteunen. Wanneer een kind plant, maakt het een mentale voorstelling van een toekomstige actie. Wanneer het doet, test het zijn ideeën in de fysieke wereld. Wanneer het terugblikt (review), verbindt het de ervaringen met de oorspronkelijke gedachten, wat de basis legt voor logisch denken.

Het belang van deze methodologie wordt ondersteund door decennia aan rigoureus onderzoek. De HighScope Perry Preschool Study is een van de beroemdste longitudinale onderzoeken met controlegroep in het veld. Schweinhart et al. (2005) volgden 123 kinderen vanaf hun peutertijd tot hun 40e jaar om te zien hoe dit specifieke type kwaliteitsonderwijs hun leven beïnvloedde. De bevindingen waren verbluffend. Kinderen die deelnamen aan het HighScope programma, waarin de Plan-Do-Review cyclus centraal stond, vertoonden aanzienlijk betere resultaten dan de controlegroep. Ze hadden hogere slagingspercentages op de middelbare school, hogere inkomsten als volwassene en kwamen minder vaak in aanraking met justitie. De studie berekende een maatschappelijk rendement van ongeveer $12,90 per geïnvesteerde dollar (Schweinhart et al., 2005), waarbij eerdere schattingen in hetzelfde onderzoeksprogramma varieerden van $7 naar boven. Dit onderzoek bewijst dat het geven van de macht aan drie- tot zesjarigen om hun eigen dag te plannen niet alleen een leuk idee voor in de klas is, maar een levensveranderende educatieve strategie.

In een klasomgeving begint de Plan-Do-Review cyclus met een kleine groep kinderen en een Erzieher. De Erzieher kan een 'plan-rekwisiet' gebruiken, zoals een kleine steen of een fotokaart, om aan te geven wie er aan de beurt is om te praten. Een kind kan zeggen: 'Ik ga naar de bouwhoek om een hoge toren te bouwen.' Deze eenvoudige zin is een belangrijke cognitieve mijlpaal. Het vereist dat het kind een doel visualiseert en verwoordt. De Erzieher ondersteunt dit door open vragen te stellen zoals: 'Wat voor soort blokken heb je daarvoor nodig?' Deze interactie, beschreven door Hohmann, Weikart en Epstein (2008), helpt het kind zijn plan te verfijnen zonder dat de Erzieher het besluitvormingsproces overneemt.

Zodra de plannen zijn gemaakt, begint de 'Do'-fase. Dit is meestal het langste deel van de routine en duurt tussen de 45 en 60 minuten. Gedurende deze tijd bruist het klaslokaal van activiteit. Kinderen zijn druk aan het werk in verschillende interessehoeken: de knutseltafel, de huishoek, de zandbak of de leeshoek. De rol van de Erzieher is hier om een observerende partner te zijn die specifieke HighScope interactiestrategieën gebruikt. Ze doen mee aan 'parallel spel' door op hetzelfde fysieke niveau aan de activiteit van het kind deel te nemen en gebruiken 'commentaar op acties' om te vertellen wat het kind doet zonder het spel te sturen. Dit is de tijd voor 'actief leren', waarbij kinderen fysiek bezig zijn met materialen en sociaal met hun leeftijdsgenoten. Als een kind een probleem tegenkomt, zoals een toren die omvalt, lost de Erzieher dit niet op. In plaats daarvan kunnen ze zeggen: 'Ik zag dat je toren omviel. Wat zou je nu kunnen proberen?' Hierdoor blijft de regie bij het kind.

De laatste fase is 'Review', die de cyclus afsluit. Dit is vaak het meest over het hoofd geziene deel van de dag, maar het is essentieel voor leren op de lange termijn. Na het opruimen keren de kinderen terug naar de kring om te delen wat ze hebben gedaan. Dit is geen formele presentatie, maar een warm gesprek. Een kind kan een tekening omhoog houden of wijzen naar een foto die de Erzieher heeft gemaakt van hun blokkentoren. Door hun acties te herinneren, beginnen kinderen zichzelf te zien als bekwame mensen die dingen kunnen laten gebeuren. Zoals Schweinhart et al. (2005) opmerkten, zijn dit gevoel van eigen effectiviteit en het vermogen om intenties op te volgen precies de eigenschappen die later in het leven tot succes leiden. Door elke dag Plan-Do-Review te oefenen, managen we niet alleen een klas: we helpen kinderen de executieve functies en het zelfvertrouwen op te bouwen die ze nodig hebben om hun weg in de wereld te vinden.