Citizenship · Groep 1 · Wij in de klas · 2.º Período

Sorry zeggen en goedmaken

Kinderen leren hoe ze een conflictje kunnen oplossen en het belang van excuses aanbieden. Ze oefenen met het uiten van spijt en het vergeven van anderen.

Kort samengevat:Conflicten horen bij het leven, zeker in een drukke kleuterklas. In dit thema leren kinderen hoe ze een ruzie kunnen bijleggen en wat de kracht is van een oprechte verontschuldiging. Dit sluit aan bij Kerndoel 34 en 37, waarbij de focus ligt op sociale redzaamheid en het herstellen van relaties.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Kerndoel 34
• Kerndoel 37

Over dit onderwerp

Conflicten horen bij het leven, zeker in een drukke kleuterklas. In dit thema leren kinderen hoe ze een ruzie kunnen bijleggen en wat de kracht is van een oprechte verontschuldiging. Dit sluit aan bij Kerndoel 34 en 37, waarbij de focus ligt op sociale redzaamheid en het herstellen van relaties.

Het aanleren van 'sorry zeggen' gaat verder dan alleen het woord uitspreken; het gaat om het herkennen van de pijn bij de ander en het willen herstellen van de sfeer. Dit is een essentieel onderdeel van de morele ontwikkeling. Leerlingen grijpen dit concept sneller door middel van rollenspellen waarin ze verschillende manieren van goedmaken kunnen uitproberen zonder dat er direct echte emoties op het spel staan.

Kernvragen

1. Wat zeg je als je iemand per ongeluk pijn doet?
2. Hoe maken we het weer gezellig?
3. Hoe voelt het als iemand sorry zegt?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Kinderen denken dat alles direct opgelost is als ze alleen het woord 'sorry' zeggen.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Leer ze dat 'sorry' gepaard moet gaan met een actie om het goed te maken. Door actieve werkvormen leren ze dat vragen 'Wat kan ik doen om je te helpen?' vaak belangrijker is dan het woord zelf.

Veelvoorkomende misvatting

Leerlingen geloven dat je alleen sorry hoeft te zeggen als je iets expres deed.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Leg uit dat ook per ongeluk pijn doen een verontschuldiging verdient. Gebruik simulaties van alledaagse ongelukjes om dit bespreekbaar te maken en de empathie te vergroten.

Ideeën voor actief leren

Rollenspel

De Goedmaak-machine

De leerkracht speelt een klein conflictje na met een handpop. Kinderen mogen om de beurt 'in de machine' stappen om een oplossing te bedenken en de pop weer blij te maken.

20 min·Hele klas

Denken-Delen-Uitwisselen

Hoe voelt een sorry?

Kinderen denken na over een keer dat iemand sorry tegen hen zei. Ze bespreken in tweetallen of ze daarna weer vrolijk waren en delen dit met de groep.

10 min·Duo's

Circuitmodel

De Troost-hoek

Op verschillende plekken in de klas oefenen kinderen met troosten: een pleister plakken, een knuffel geven of een tekening maken voor een ander. Ze ervaren hoe het is om de helper te zijn.

25 min·Kleine groepjes

Veelgestelde vragen

Moet ik een kind dwingen om sorry te zeggen?

Dwingen heeft vaak weinig zin omdat de intentie ontbreekt. Focus liever op het effect van het gedrag op de ander. Vraag: 'Kijk eens naar zijn gezicht, hoe voelt hij zich nu?'. Dit stimuleert intrinsieke motivatie om het goed te maken.

Hoe leer ik kinderen om vergeving te schenken?

Bespreek dat als iemand sorry zegt en het probeert goed te maken, we diegene weer een kans geven. Dit versterkt de sociale veiligheid in de groep en voorkomt uitsluiting.

Hoe kunnen actieve werkvormen helpen bij conflictbeheersing?

Door rollenspellen oefenen kinderen met de juiste woorden en lichaamshouding in een conflict. Ze leren 'stop' zeggen en hun grenzen aangeven, wat essentieel is voor weerbaarheid. Het fysiek oefenen maakt de drempel in een echte ruzie lager.

Wat is de rol van de 'stop-hou-op' methode?

Dit is een veelgebruikte actieve strategie in Nederland. Het geeft kinderen een duidelijk script om voor zichzelf op te komen. Door dit regelmatig te oefenen als een spel, wordt het een natuurlijke reactie in de klas.