Citizenship · Groep 1 · Wij in de klas · 2.º Período

Samen spelen, samen delen

Het belang van delen en op je beurt wachten wordt geoefend. Kinderen ervaren hoe samenwerken het spelen leuker maakt.

Kort samengevat:Samen spelen en delen is een van de belangrijkste sociale vaardigheden in de kleuterfase. Het gaat hierbij om het reguleren van impulsen en het ontwikkelen van sociaal inzicht. Dit thema is direct gekoppeld aan Kerndoel 34 en 37, waarbij leerlingen leren om op een respectvolle manier met elkaar om te gaan en conflicten te voorkomen of op te lossen.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Kerndoel 34
• Kerndoel 37

Over dit onderwerp

Samen spelen en delen is een van de belangrijkste sociale vaardigheden in de kleuterfase. Het gaat hierbij om het reguleren van impulsen en het ontwikkelen van sociaal inzicht. Dit thema is direct gekoppeld aan Kerndoel 34 en 37, waarbij leerlingen leren om op een respectvolle manier met elkaar om te gaan en conflicten te voorkomen of op te lossen.

In de klas oefenen we dagelijks met het wachten op een beurt en het verdelen van materialen. Dit is niet alleen een les in beleefdheid, maar ook een eerste stap in democratisch handelen: hoe verdelen we schaarse middelen eerlijk? Dit onderwerp komt tot leven wanneer leerlingen in spelsituaties direct moeten onderhandelen en samenwerken om een doel te bereiken.

Kernvragen

1. Hoe delen we het speelgoed?
2. Waarom moeten we op onze beurt wachten?
3. Wat doen we als we allebei met de blokken willen?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Kinderen denken dat 'delen' betekent dat ze hun speelgoed voor altijd kwijt zijn.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Maak visueel dat delen tijdelijk is, bijvoorbeeld met een zandloper. Door actieve oefeningen waarbij spullen steeds terugkeren naar de eigenaar, groeit het vertrouwen in het concept delen.

Veelvoorkomende misvatting

Leerlingen geloven dat 'eerlijk delen' altijd betekent dat iedereen precies evenveel krijgt.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Soms heeft iemand meer nodig of speelt iemand korter. Bespreek situaties waarin 'eerlijk' ook kan betekenen dat je kijkt naar wat iemand nodig heeft, wat helpt bij het ontwikkelen van rechtvaardigheidsgevoel.

Ideeën voor actief leren

Simulatiespel

De Gedeelde Tekening

Twee kinderen krijgen samen één groot vel papier en één set stiften. Ze moeten overleggen wie wat tekent en wanneer ze de kleuren aan elkaar doorgeven.

15 min·Duo's

Formeel debat

Wie mag er eerst?

De leerkracht presenteert een dilemma over een populair speelgoedje. Kinderen geven met hun lichaam aan (links of rechts in de kring) welke oplossing zij het eerlijkst vinden en leggen uit waarom.

15 min·Hele klas

Onderzoekskring

De Blokken-uitdaging

Een kleine groep krijgt de opdracht een toren te bouwen, maar ze mogen de blokken alleen gebruiken als ze die aan elkaar vragen. Dit stimuleert de verbale interactie tijdens het delen.

20 min·Kleine groepjes

Veelgestelde vragen

Hoe reageer ik als een kind pertinent weigert te delen?

Erken de emotie van het kind, maar blijf bij de grens. Gebruik een timer om de beurtwisseling voorspelbaar te maken. Actieve werkvormen waarbij samenwerking noodzakelijk is voor succes helpen het kind inzien dat delen ook voordelen heeft.

Is 'verplicht delen' wel pedagogisch verantwoord?

Het gaat om het aanleren van sociale vaardigheden. In plaats van dwingen, kun je beter situaties creëren waarin delen loont. Positieve bekrachtiging wanneer een kind uit zichzelf deelt, werkt op de lange termijn beter.

Hoe kan actieve werkvormen helpen bij het leren delen?

Door simulaties oefenen kinderen in een veilige setting met sociale interactie. Ze ervaren direct het effect van hun gedrag op een ander. Dit is veel krachtiger dan een verbale instructie, omdat het kind de sociale beloning van samen spelen direct voelt.

Welke rol speelt de leerkracht tijdens het vrij spelen?

De leerkracht fungeert als coach. In plaats van direct in te grijpen, kun je vragen stellen: 'Ik zie dat jullie allebei de auto willen, hoe kunnen we dit oplossen?'. Dit stimuleert het probleemoplossend vermogen.