Duurzame Wereld · Periode 3

Biodiversiteit en Natuurbescherming

Leerlingen onderzoeken de biodiversiteit in Nederland en wereldwijd, en de inspanningen om deze te beschermen.

Over dit onderwerp

Data en grafieken zijn de manier waarop we informatie uit de wereld om ons heen begrijpelijk maken. In groep 6 leren leerlingen hoe ze gegevens kunnen verzamelen, ordenen en presenteren in staafgrafieken en cirkeldiagrammen. Ze leren ook hoe ze deze grafieken kritisch kunnen lezen: wat vertelt deze grafiek mij wel, en wat niet? Dit sluit aan bij de SLO doelen voor informatieverwerking.

Het begrijpen van het gemiddelde is een nieuw en belangrijk concept in dit jaar. Leerlingen ontdekken dat één getal een hele groep kan vertegenwoordigen, maar ook dat dit getal soms een vertekend beeld geeft. Dit onderwerp leent zich uitstekend voor onderzoekend leren. Door zelf een onderzoekje op te zetten in de klas, van vraagstelling tot grafiek, doorlopen ze de hele cyclus van dataverwerking en ervaren ze de kracht van visuele informatie.

Ideeën voor actief leren

Onderzoekskring: De Grote Klassen-Enquête

Leerlingen bedenken in groepjes een onderzoeksvraag (bijv. 'Wat is het lievelingsfruit in onze klas?'). Ze verzamelen de data, verwerken deze in een staafgrafiek op een groot vel en presenteren hun conclusies.

⏱ 45 min·Kleine groepjes

Missie genereren

Gallery Walk: Grafiek-Detectives

Hang verschillende grafieken uit kranten of van internet op. Sommige zijn duidelijk, andere zijn expres misleidend (bijv. een as die niet bij 0 begint). Leerlingen lopen rond en beoordelen de betrouwbaarheid van de grafieken.

⏱ 25 min·Kleine groepjes

Missie genereren

Denken-Delen-Uitwisselen: Wat zegt het gemiddelde?

Geef de rapportcijfers van twee fictieve leerlingen. De één heeft alleen maar 7's, de ander heeft een 10 en een 4. Laat leerlingen overleggen: wie is er 'beter' en wat zegt het gemiddelde van een 7 hierover?

⏱ 15 min·Duo's

Missie genereren

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

In een cirkeldiagram staan de exacte aantallen.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Leerlingen verwarren de grootte van de taartpunt vaak met de waarde. Leg uit dat een cirkeldiagram verhoudingen laat zien. Gebruik een actieve vorm waarbij ze een cirkel van touw maken en daar 'punten' in verdelen met hun lichamen.

Veelvoorkomende misvatting

Het gemiddelde is altijd een van de getallen uit de reeks.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Leerlingen vinden het raar als het gemiddelde aantal kinderen in een gezin 2,4 is. Leg uit dat het gemiddelde een rekensom is om een groep te beschrijven, niet een echt bestaand persoon of object.

Veelgestelde vragen

Wanneer kies je voor een staafgrafiek en wanneer voor een lijngrafiek?

Een staafgrafiek is goed voor het vergelijken van losse groepen (bijv. smaken ijs). Een lijngrafiek gebruik je als je wilt laten zien hoe iets over een bepaalde tijd verandert (bijv. de temperatuur over een dag).

Hoe bereken je eenvoudig het gemiddelde in groep 6?

De regel is: alles bij elkaar optellen en dan delen door het aantal. Gebruik concreet materiaal, zoals torens van blokjes, en laat leerlingen de blokjes herverdelen tot alle torens even hoog zijn. Dat is het gemiddelde.

Waarom is kritisch kijken naar grafieken zo belangrijk?

Grafieken kunnen misleidend zijn door de schaalverdeling aan te passen. In een maatschappij vol data is het een essentiële burgerschapsvaardigheid om te begrijpen hoe cijfers gemanipuleerd kunnen worden om een punt te bewijzen.

Hoe helpt een actieve aanpak bij het leren over data?

Door zelf data te verzamelen, worden leerlingen 'eigenaar' van de getallen. Het proces van turven, tellen en tekenen maakt de abstracte grafiek tot een logisch resultaat van hun eigen werk.

Bekijk het curriculum per land

• Amerika
• US
• CA
• MX
• CL
• CO
• BR

• Europa
• UK
• IE
• FR
• DE
• ES
• IT
• NL
• PT
• SE

• Azië & Pacific
• IN
• SG
• AU