Ervaringsgericht leren

Ervaringsgericht leren

Leren door te doen met gestructureerde reflectie

3060 min1035 leerlingenWisselend; denk aan buitenruimtes, een lab of een locatie in de wijk

In een oogopslag

Duur

3060 min

Groepsgrootte

1035 leerlingen

Inrichting van de ruimte

Wisselend; denk aan buitenruimtes, een lab of een locatie in de wijk

Materialen

  • Benodigdheden voor de praktijkervaring
  • Reflectielogboek met hulpvragen
  • Observatieformulier
  • Kader voor de koppeling naar de theorie

Taxonomie van Bloom

ToepassenAnalyserenEvalueren

Sociaal-emotionele competenties

ZelfbewustzijnZelfmanagementSociaal bewustzijn

Wat is Ervaringsgericht leren?

Ervaringsgericht leren is een holistische pedagogische aanpak waarbij kennis ontstaat door de transformatie van ervaringen. Het vraagt van leerlingen dat ze verder gaan dan passieve consumptie en overstappen op actief experimenteren en reflecteren. Deze methode werkt omdat het de kloof tussen theorie en praktijk overbrugt, waarbij de cognitieve, emotionele en fysieke domeinen van de leerling worden aangesproken voor een betere retentie en overdraagbare vaardigheden. Door een cyclus van concrete ervaringen en reflectieve observatie ontwikkelen leerlingen abstracte concepten die ze vervolgens in nieuwe situaties testen, waardoor een continue lus van cognitieve groei ontstaat. Deze methodiek verandert de rol van de leraar van een 'alwetende zender' naar een facilitator van ontdekking, wat ervoor zorgt dat het leren geworteld is in de realiteit. Onderzoek toont consequent aan dat wanneer leerlingen concepten toepassen op authentieke problemen, ze hogere denkvaardigheden en een grotere intrinsieke motivatie ontwikkelen. In tegenstelling tot uit het hoofd leren, geeft ervaringsgericht leren prioriteit aan het leerproces boven de loutere opeenhoping van feiten, wat het bijzonder effectief maakt voor het ontwikkelen van 21e-eeuwse competenties zoals kritisch denken, samenwerken en aanpassingsvermogen.

Ideaal voor

Abstracte concepten tastbaar makenVerbindingen leggen met de echte wereldBetrekken van kinesthetische leerlingenOntwikkelen van een reflectieve houding

Wanneer gebruik je het?

Leeftijdsgroepen

Groep 3–4Groep 5–8Klas 1–3Klas 4–6

Geschikte vakken

WiskundeNederlandsNatuur en TechniekGeschiedenisSociaal-emotioneel lerenBeeldende Vorming

Hoe voer je een Ervaringsgericht leren uit?

1

Ontwerp een concrete ervaring

Creëer een hands-on activiteit, simulatie of praktijkopdracht die aansluit bij je leerdoelen en leerlingen dwingt om direct aan de slag te gaan met het kernconcept.

2

Begeleid de activiteit

Start de ervaring en treed op als coach of observator. Weersta de neiging om antwoorden te geven of in te grijpen, tenzij de veiligheid in het geding is of leerlingen volledig afhaken.

3

Faciliteer reflectieve observatie

Leid een nabespreking met open vragen waarin je leerlingen vraagt te beschrijven wat ze zagen, voelden en deden tijdens de ervaring.

4

Stuur aan op abstracte conceptualisering

Help leerlingen hun observaties te koppelen aan formele theorieën of academische concepten en identificeer het 'waarom' achter de patronen die ze hebben opgemerkt.

5

Plan actief experimenteren

Geef een nieuwe, net iets andere taak waarbij leerlingen de theorieën die ze net hebben ontwikkeld moeten gebruiken om een nieuw probleem op te lossen.

6

Beoordeel op basis van uitvoering

Evalueer de groei van de leerling op basis van hun vermogen om concepten toe te passen in de nieuwe situatie en de diepgang van hun reflecties, in plaats van met een meerkeuzetoets.

Wetenschappelijke onderbouwing

Kolb, A. Y., Kolb, D. A.

2005 · Academy of Management Learning & Education, 4(2), 193-212

De studie valideert de vier fasen van de ervaringsgerichte leercyclus en benadrukt dat het creëren van 'leerruimtes' voor reflectie cruciaal is om ervaring om te zetten in hogere orde kennis.

Girvan, C., Conneely, C., Tangney, B.

2016 · Computers & Education, 91, 129-149

Onderzoekers ontdekten dat een gestructureerd ervaringsgericht kader de betrokkenheid van leerlingen en de verwerving van 21e-eeuwse vaardigheden aanzienlijk verbeterde in vergelijking met traditionele instructiemethoden.

Veelgestelde vragen

Wat is de definitie van ervaringsgericht leren in het onderwijs?
Ervaringsgericht leren is het proces van leren door te reflecteren op handelen, specifiek gedefinieerd als kennis die ontstaat door de transformatie van ervaring. Het vereist dat leerlingen een cyclus doorlopen van ervaren, reflecteren, denken en handelen. Deze aanpak geeft prioriteit aan de directe betrokkenheid van de leerling bij de leerstof boven passieve instructie.
Wat zijn de vier fasen van de ervaringsgerichte leercyclus?
De cyclus bestaat uit Concrete Ervaring, Reflectieve Observatie, Abstracte Conceptualisering en Actief Experimenteren. Leerlingen nemen eerst deel aan een activiteit, kijken vervolgens terug op de ervaring om patronen of problemen te identificeren, gebruiken deze inzichten om nieuwe theorieën te vormen en testen die theorieën ten slotte in een nieuwe, praktische context.
Hoe implementeer ik ervaringsgericht leren in mijn klas?
Begin met het ontwerpen van een authentieke taak of simulatie waarbij leerlingen specifieke kerndoelen moeten toepassen op een praktijkprobleem. Begeleid de ervaring zonder te veel instructie te geven en bied daarna gestructureerde tijd voor leerlingen om te reflecteren (bijvoorbeeld in een logboek) of te bespreken wat er gebeurde. Daag ze tot slot uit om hun nieuwe inzichten toe te passen op een ander, maar gerelateerd scenario.
Wat zijn de voordelen van ervaringsgericht leren voor leerlingen?
Deze methodiek verhoogt de retentie op lange termijn en de betrokkenheid van leerlingen door abstracte concepten tastbaar en relevant te maken. Het bevordert kritisch denken en probleemoplossend vermogen, omdat leerlingen moeten omgaan met de complexiteit en mislukkingen van de echte wereld. Daarnaast bouwt het sociale en emotionele competenties op, zoals empathie en samenwerking.
Is ervaringsgericht leren hetzelfde als 'hands-on' leren?
Nee, ervaringsgericht leren is breder dan hands-on leren omdat het een specifieke fase van cognitieve reflectie en conceptualisering vereist. Hoewel hands-on leren fysieke activiteit inhoudt, zorgt ervaringsgericht leren ervoor dat de activiteit leidt tot nieuwe mentale modellen door bewuste analyse. Zonder de reflectie- en abstractiefasen is een hands-on activiteit slechts 'doen' in plaats van 'leren'.

Genereer een Missie met Ervaringsgericht leren

Gebruik Flip Education om een volledig Ervaringsgericht leren lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.