SEL Curriculum Map: Jaarplanning Sociaal-Emotioneel Leren

Plan de ontwikkeling van SEL-vaardigheden over het hele schooljaar: orden CASEL-competenties, integreer SEL in de vakken en bouw de relationele cultuur op die sociaal-emotioneel leren beklijft.

Sociaal-Emotioneel LerenBasisonderwijs (groep 1-8)Voortgezet onderwijs (vmbo/havo/vwo)

Download de Complete Toolkit

  • Gestructureerde PDF met richtvragen per sectie
  • Printklare lay-out, werkt op scherm en op papier
  • Inclusief pedagogische notities en tips van Flip
4.3|873+ downloads

Wanneer dit sjabloon gebruiken

  • Bij het ontwerpen van een jaarprogramma voor Sociaal-Emotioneel Leren in de klas of op schoolniveau
  • Voor het integreren van SEL-doelen in vakinhoudelijke curricula
  • Wanneer de school een CASEL-gebaseerd raamwerk heeft geadopteerd
  • Bij het bouwen aan een traumasensitief schoolklimaat via een doordachte jaarplanning
  • Voor mentoraatsprogramma's die behoefte hebben aan een gestructureerde leerlijn

Secties van het sjabloon

Stel vast welke CASEL-competenties dit jaar centraal staan en hoe dit aansluit bij het schoolbrede beleid.

Prioriteit in CASEL-competenties:

Schoolbreed SEL-programma of methode (bijv. Kwink, Kanjertraining):

Aansluiting bij schoolcultuurdoelen:

Context van de leerlingpopulatie (groep/leerjaar, specifieke uitdagingen):

Geplande integratie met vakgebieden:

Plan de activiteiten voor groepsvorming door het jaar heen, van de Gouden Weken tot de afsluiting.

Start van het jaar (Gouden Weken): Focus op groepsvorming:

Najaar (onderhoud): Activiteiten ter versterking van relaties:

Mid-year reset (na de kerstvakantie): Herstel van verbinding:

Voorjaar: Cultuur en groepsdynamiek:

Jaarafsluiting en reflectie:

Breng in kaart wanneer elke CASEL-competentie expliciet wordt behandeld.

Week 1 tot 6: Competentie (bijv. zelfbewustzijn), focus en aanpak:

Week 7 tot 12: Competentie (bijv. zelfmanagement):

Week 13 tot 18: Competentie (bijv. sociaal bewustzijn):

...

Verhouding tussen losse lessen en geïntegreerde momenten:

Meetpunten voor voortgang:

Plan hoe SEL-vaardigheden worden versterkt binnen de reguliere vakken.

Vak: ___

Onderwerp/project waar SEL wordt versterkt: ___

Werkvorm (bijv. discussieprotocol, reflectie, samenwerkingsstructuur):

Verantwoordelijke docent:

Link met expliciete SEL-instructie:

Plan hoe je de sociaal-emotionele groei gedurende het jaar documenteert.

Nulmeting aan het begin van het jaar:

Methode voor formatieve observaties:

Planning voor zelfreflectie door leerlingen:

Documentatie van groei aan het einde van het jaar:

Communicatie naar ouders/verzorgers:

Hoe ziet 'groei' er concreet uit in waarneembaar gedrag?

Plan hoe je ouders en de bredere gemeenschap betrekt bij de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Informatie naar ouders over de SEL-aanpak (start schooljaar):

Regelmatige updates (nieuwsbrief, oudergesprekken):

Tips voor vaardigheidstraining thuis:

Samenwerking met externe partners (bijv. jeugdwerk):

Aandacht voor culturele sensitiviteit:

De visie van Flip

SEL-jaarplanningen werken alleen als ze laten zien hoe vaardigheden elke dag worden versterkt, niet alleen tijdens een specifiek mentoruur. Deze template helpt je bij het plannen van expliciete vaardigheidstraining, integratie in je vaklessen en de relationele activiteiten die zorgen dat leerlingen de stof echt internaliseren.

Bekijk wat onze AI maakt

Dit Sjabloon Aanpassen

Voor Sociaal-Emotioneel Leren

Pas SEL jaarplanning toe door de fasetijden en opdrachten aan te passen aan de specifieke eisen van Sociaal-Emotioneel Leren.

Over het SEL jaarplanning-raamwerk

Een SEL-jaarplanning verschilt op één essentieel punt van een vakinhoudelijke planning: SEL wordt niet primair in losse lessen onderwezen, maar is verweven in de dagelijkse dynamiek van de klas. Een sterke planning toont zowel de expliciete instructiemomenten als de integratie binnen de schoolcultuur.

Expliciet versus geïntegreerd SEL: Specifieke SEL-lessen (gestructureerde activiteiten gericht op een CASEL-competentie) zijn effectiever wanneer ze worden gevolgd door integratie: voortdurende kansen om die vaardigheden te oefenen in vakinhoudelijke en sociale contexten. Een goede planning brengt beide in kaart.

Sequentie van CASEL-competenties: De vijf competenties bouwen op elkaar voort. Zelfbewustzijn vormt het fundament: leerlingen die hun eigen emoties niet herkennen, kunnen deze niet reguleren (zelfmanagement), andermans perspectief niet begrijpen (sociaal bewustzijn), geen gezonde relaties opbouwen (relationele vaardigheden) of verantwoorde keuzes maken. De planning volgt de lijn van het individu naar de groep.

Relationele cultuur: De belangrijkste variabele voor het succes van SEL is de kwaliteit van de relaties in de klas. Een jaarplanning bevat expliciete groepsvormende activiteiten aan het begin van het jaar (de Gouden Weken) en regelmatig onderhoud daarna. Dit is geen extraatje, maar de basisinfrastructuur voor leren.

Schoolbrede samenhang: SEL werkt het best als er een doorgaande lijn is. Een planning voor een individuele leraar moet aansluiten bij het schoolbrede kader en consistente taal en definities gebruiken. Leerlingen profiteren van eenduidige verwachtingen in elk lokaal.

Traumasensitieve benadering: Houd bij het ontwerpen rekening met leerlingen die te maken hebben met uitdagende thuissituaties. De opbouw moet eerst veiligheid en vertrouwen creëren voordat er om kwetsbare zelfreflectie wordt gevraagd. Activiteiten waarbij persoonlijke ervaringen worden gedeeld, vereisen een stevig fundament van onderling vertrouwen.

Jaarplanning

Visualiseer het volledige schooljaar: organiseer thema's, kerndoelendekking en grote toetsmomenten zodat je het jaar in één oogopslag overziet en hiaten ontdekt vóór het schooljaar begint.

Leerlijn en volgorde

Documenteer de omvang en de volgorde van uw curriculum: wat u onderwijst en in welke volgorde. Zorgt voor samenhangend verticaal leren en consistente dekking tussen klassen en leerjaren.

SEL eenheid

Plan een eenheid voor sociaal-emotioneel leren die CASEL-competenties ontwikkelt via gestructureerde reflectie, groepsopbouwende activiteiten en oefening die geïntegreerd is in het dagelijks klasleven.

Basisonderwijs jaarplanning

Organiseer het curriculum voor het basisonderwijs voor het jaar: plan geïntegreerde thema's, voorleesmomenten en vakoverkoepelende verbindingen die de beschikbare onderwijstijd optimaal benutten.

Ervaar de magie van actief leren

Op zoek naar een kant-en-klare les, niet alleen een sjabloon?

De AI van Flip neemt jouw vak, niveau en onderwerp en bouwt een kant-en-klare les met stapsgewijze instructies, discussievragen, een exit ticket en printbare leerlingmaterialen.

Gratis proberen

Veelgestelde vragen

Begin altijd bij zelfbewustzijn. Dit is het fundament voor alle andere competenties. Werk daarna toe naar zelfmanagement, sociaal bewustzijn, relationele vaardigheden en eindig met verantwoorde besluitvorming. Deze volgorde volgt de ontwikkelingspsychologie: je moet jezelf begrijpen voordat je effectief met anderen kunt samenwerken.
Gebruik de vakinhoud als context voor SEL, niet als vervanging. Een practicum bij biologie versterkt relationele vaardigheden. Het analyseren van historische perspectieven bouwt sociaal bewustzijn op. De academische diepgang blijft behouden, terwijl SEL het kader vormt waarin leerlingen met de stof bezig zijn.
Het begint bij het erkennen dat definities van passend gedrag of gezonde relaties niet neutraal zijn. Een cultuursensitieve planning vraagt om input van ouders, gebruikt voorbeelden die de achtergrond van leerlingen weerspiegelen en stelt aannames binnen het SEL-programma ter discussie.
Ruim meer tijd in voor het bouwen van vertrouwen dan je denkt nodig te hebben, voordat je vraagt om persoonlijke reflectie. Plan expliciete momenten in om de veiligheid te herstellen na vakanties. Zorg dat leerlingen altijd een keuze hebben in de mate waarin ze zichzelf blootgeven tijdens activiteiten.
Onderzoek toont aan dat 30 tot 45 minuten per week aan expliciete instructie al significante resultaten geeft, mits gecombineerd met dagelijkse integratie. In het voortgezet onderwijs is het mentoruur hiervoor de aangewezen plek. In het basisonderwijs kun je dit verdelen over dagopeningen en een wekelijkse kernles.
SEL-competenties ontwikkel je door te doen, niet door te luisteren. Actief leren is daarom essentieel. Door samenwerkingsprojecten, rollenspellen en peer-mediation op te nemen in je jaarplanning, borg je dat leerlingen het hele jaar door oefenen met zelfmanagement en relaties. Gebruik deze planning voor de grote lijn en Flip voor het genereren van de specifieke werkvormen die leerlingen echt laten oefenen.
← Alle lesplan-sjablonenOntdek actieve werkvormen →