Globalisering
De wereldwijde vervlechting van economieën, culturen en politiek en de impact daarvan op de nationale staat.
Kort samengevat:Globalisering is de toenemende wereldwijde vervlechting op economisch, cultureel en politiek gebied. In dit laatste thema van klas 4 (Domein E5) onderzoeken leerlingen hoe grenzen vervagen en wat de gevolgen daarvan zijn voor de nationale staat. We kijken naar de macht van transnationale ondernemingen, de invloed van internationale organisaties zoals de EU en de VN, en de verspreiding van een mondiale massacultuur.
Over dit onderwerp
Globalisering is de toenemende wereldwijde vervlechting op economisch, cultureel en politiek gebied. In dit laatste thema van klas 4 (Domein E5) onderzoeken leerlingen hoe grenzen vervagen en wat de gevolgen daarvan zijn voor de nationale staat. We kijken naar de macht van transnationale ondernemingen, de invloed van internationale organisaties zoals de EU en de VN, en de verspreiding van een mondiale massacultuur.
Nederland als handelsnatie staat midden in dit proces. Leerlingen analyseren de winnaars en verliezers van globalisering: van goedkope producten en internationale kansen tot het verlies van werkgelegenheid in de industrie en zorgen over culturele identiteit. Dit onderwerp vraagt om een mondiale blik. Actieve werkvormen waarbij leerlingen wereldwijde ketens in kaart brengen of internationale conflicten simuleren, helpen hen de enorme schaal en complexiteit van globalisering te bevatten.
Kernvragen
- Wat zijn de oorzaken van globalisering?
- Hoe beïnvloedt globalisering de nationale soevereiniteit?
- Welke winnaars en verliezers kent dit proces?
Pas op voor deze misvattingen
Veelvoorkomende misvattingGlobalisering is iets van de laatste twintig jaar.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Globalisering heeft diepe historische wortels, denk aan de zijderoute of de VOC. De snelheid en intensiteit zijn door internet en modern transport wel enorm toegenomen. Een tijdlijn-opdracht kan helpen om deze langetermijnontwikkeling te zien.
Veelvoorkomende misvattingDoor globalisering doet de nationale overheid er niet meer toe.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Hoewel de staat macht verliest aan internationale organen, blijft de nationale overheid cruciaal voor sociale zekerheid, veiligheid en identiteit. De staat moet zich eerder herpositioneren dan dat hij verdwijnt.
Ideeën voor actief leren
Bekijk alle activiteiten→Onderzoekskring
De Reis van mijn Jeans
Groepen onderzoeken de productieketen van een alledaags product. Ze brengen in kaart in welke landen de grondstoffen, de productie en de marketing plaatsvinden en welke politieke en economische bindingen hiervoor nodig zijn.
Simulatiespel
De VN-Veiligheidsraad
Leerlingen vertegenwoordigen verschillende landen en moeten reageren op een mondiale crisis (bijv. een pandemie of klimaatvluchtelingen). Ze ervaren de spanning tussen nationaal eigenbelang en de noodzaak voor mondiale samenwerking.
Denken-Delen-Uitwisselen
Amerikanisering of Hybridisering?
Leerlingen bekijken voorbeelden van cultuur (muziek, eten, taal). Ze bespreken in tweetallen of de wereldcultuur één grote eenheidsworst wordt (Amerikanisering) of dat lokale culturen elementen mixen tot iets nieuws (hybridisering).