Ideeën voor actief leren
Scepticisme daagt onze meest fundamentele overtuigingen uit. In dit onderdeel van de kennisleer onderzoeken we de vraag of we überhaupt wel iets zeker kunnen weten. We beginnen bij de methodische twijfel van Descartes en eindigen bij moderne scenario's zoals de 'brein in een vat' hypothese of de simulatietheorie. Dit onderwerp dwingt leerlingen om kritisch na te denken over de betrouwbaarheid van hun zintuigen en hun verstand.
Activiteit 01
Leerlingen debatteren over de stelling: 'Het is waarschijnlijker dat we in een simulatie leven dan in de fysieke werkelijkheid.' Ze moeten argumenten van Nick Bostrom gebruiken en proberen bewijzen te vinden die niet door een simulator vervalst kunnen worden.
Wat kunnen we met absolute zekerheid weten?
Activiteit 02
In kleine groepen 'ontmantelen' leerlingen de zekerheden van de buitenwereld, hun eigen lichaam en wiskundige waarheden, precies zoals Descartes dat deed. Ze maken een visueel verslag van wat er overblijft na de radicale twijfel.
Leven we mogelijk in een simulatie?
Activiteit 03
Leerlingen bekijken verschillende optische illusies. Ze bespreken in tweetallen: 'Als mijn zintuigen me hier bedriegen, hoe weet ik dan dat ze me op dit moment niet bedriegen?' Ze formuleren een gezamenlijk antwoord op de scepticus.
Hoe weerleggen we de radicale scepticus?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Scepticisme betekent dat je nergens in gelooft.
Filosofisch scepticisme gaat over de vraag of we aanspraak kunnen maken op *zekere kennis*, niet over wat we geloven. Een oefening in het onderscheiden van 'geloof', 'waarheid' en 'rechtvaardiging' helpt leerlingen dit verschil te begrijpen.
Descartes was een scepticus.
Descartes gebruikte scepticisme als *methode* om juist tot een onwankelbaar fundament voor kennis te komen. Door zijn argumentatiepad na te bootsen, ontdekken leerlingen dat zijn doel juist het overwinnen van de twijfel was.
Methodes gebruikt in dit overzicht