Ideeën voor actief leren
De strijd tussen empirisme en rationalisme is de klassieke tweespalt in de kennisleer. Rationalisten zoals Descartes en Spinoza stellen dat ware kennis voortkomt uit de rede en aangeboren ideeën, terwijl empiristen zoals Locke en Hume beweren dat onze geest een 'tabula rasa' is die wordt ingevuld door zintuiglijke ervaring. In dit onderdeel onderzoeken we hoe deze twee stromingen de basis legden voor de moderne wetenschap.
Activiteit 01
Leerlingen gaan langs stations met verschillende soorten claims (wiskunde, ethiek, natuurkunde). Bij elk station moeten ze bepalen of deze kennis 'a priori' (rationalisme) of 'a posteriori' (empirisme) is en hun keuze beargumenteren.
Is de menselijke geest bij geboorte een onbeschreven blad?
Activiteit 02
De klas wordt verdeeld in 'Locke-aanhangers' en 'Plato/Descartes-aanhangers'. Ze debatteren over de vraag of een baby al concepten als 'oorzakelijkheid' of 'god' bezit, of dat alles via de zintuigen moet worden aangeleerd.
Welke rol speelt de rede bij het verwerven van kennis?
Activiteit 03
Leerlingen maken een visuele representatie van Kants kennistheorie. Ze gebruiken 'gekleurde brillen' om de categorieën van het verstand (zoals tijd en ruimte) te symboliseren en laten zien hoe deze de ruwe zintuiglijke data vormgeven.
Hoe combineert Kant empirisme en rationalisme?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Empiristen geloven niet in logisch nadenken.
Empiristen gebruiken zeker logica, maar zij geloven dat de *inhoud* van onze gedachten altijd uit ervaring komt. Een sorteeroefening van abstracte versus concrete begrippen helpt leerlingen inzien waar de bron van de kennis volgens empiristen ligt.
Rationalisme is hetzelfde als 'verstandig zijn'.
In de filosofie is rationalisme de specifieke claim dat de rede de primaire bron van kennis is, onafhankelijk van de zintuigen. Door wiskundige bewijzen te vergelijken met natuurkundige proeven, ontdekken leerlingen het verschil tussen rationele en empirische waarheden.
Methodes gebruikt in dit overzicht