Skip to content
Filosofie · Klas 5 VWO

Ideeën voor actief leren

De Mens als Sociaal Wezen

De mens is geen eiland; onze identiteit wordt gevormd in interactie met anderen en de maatschappij. In dit onderwerp onderzoeken we de existentiële vrijheid van Jean-Paul Sartre ('de mens is veroordeeld tot vrijheid') en de kritische blik van Simone de Beauvoir op hoe genderrollen sociaal geconstrueerd zijn. We kijken naar het concept van de 'Ander' en hoe de blik van de ander ons tot object kan maken.

SLO Kerndoelen en EindtermenDomein B: Wijsgerige antropologieDomein A: Vaardigheden (A2)
20–40 minDuo's → Hele klas3 activiteiten

Activiteit 01

Rollenspel40 min · Kleine groepjes

Rollenspel: De Kelner van Sartre

Leerlingen spelen situaties na waarin mensen 'te goeder trouw' of 'te kwader trouw' handelen door zich volledig te identificeren met hun sociale rol (zoals de kelner die alleen maar kelner is). De klas analyseert wanneer iemand zijn radicale vrijheid ontkent.

Hoe vormt de samenleving onze identiteit?
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 02

Gallery Walk30 min · Individueel

Gallery Walk: De Constructie van de Ander

Hang afbeeldingen en quotes op over identiteit, gender en culturele stereotypen. Leerlingen lopen rond en noteren hoe deze beelden de 'essentie' van een persoon proberen vast te leggen, refererend aan De Beauvoir.

Wat betekent het om authentiek te zijn?
BegrijpenToepassenAnalyserenCreërenRelatievaardighedenSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 03

Denken-Delen-Uitwisselen: Wat is authenticiteit?

Leerlingen denken na over een moment waarop ze zich niet authentiek voelden door sociale druk. Ze bespreken in paren of een 'echt zelf' überhaupt bestaat of dat we onszelf constant moeten scheppen.

Bestaat er een universele menselijke natuur?
BegrijpenToepassenAnalyserenZelfbewustzijnRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen


Pas op voor deze misvattingen

  • Existentialisme betekent dat je maar kunt doen wat je wilt zonder gevolgen.

    Sartre stelt juist dat radicale vrijheid gepaard gaat met radicale verantwoordelijkheid. Door leerlingen scenario's te laten uitwerken, ontdekken ze dat 'kiezen voor jezelf' bij Sartre ook een keuze voor de hele mensheid inhoudt.

  • De Beauvoir vindt dat vrouwen zich als mannen moeten gedragen.

    Haar punt is dat 'vrouwelijkheid' een cultureel construct is en dat vrouwen de vrijheid moeten hebben hun eigen essentie te bepalen. Peer-discussie over moderne genderrollen helpt dit onderscheid tussen biologie en cultuur te verduidelijken.


Methodes gebruikt in dit overzicht