Ideeën voor actief leren
Belastingen zijn de brandstof van de overheid. In dit onderwerp leren leerlingen het verschil tussen directe belastingen (op inkomen en winst) en indirecte belastingen (zoals btw en accijns). Ze onderzoeken hoe het Nederlandse belastingstelsel bijdraagt aan een eerlijkere inkomensverdeling via het draagkrachtbeginsel.
Activiteit 01
Leerlingen rouleren langs stations: loonbelasting berekenen, btw op bonnetjes zoeken, en een toeslag aanvragen. Ze zien per station hoeveel geld er naar de 'algemene pot' gaat en wat daarvoor terugkomt.
Waarom betalen we belasting?
Activiteit 02
Groepen vergelijken het bruto- en netto-inkomen van drie fictieve personen (een leraar, een directeur en een vakkenvuller). Ze visualiseren hoe de inkomensverschillen na belasting en toeslagen kleiner worden.
Wat is het verschil tussen directe en indirecte belastingen?
Activiteit 03
Leerlingen bedenken individueel waarom sommige producten 9% btw hebben en andere 21%. Ze bespreken in tweetallen of de overheid hiermee de juiste keuzes maakt en delen hun mening met de klas.
Hoe zorgt de overheid voor een eerlijkere inkomensverdeling?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Als je in een hogere belastingschijf komt, hou je netto minder geld over.
In Nederland geldt een marginaal stelsel: alleen het deel van je inkomen in de hogere schijf wordt zwaarder belast. Door leerlingen een 'trappetje' te laten tekenen van de schijven, begrijpen ze dat meer verdienen altijd loont.
BTW wordt betaald door de winkelier.
De winkelier incasseert de btw, maar de consument betaalt deze uiteindelijk. De winkelier draagt het alleen af aan de belastingdienst. Een rollenspel waarbij een leerling de klant, de winkelier en de fiscus speelt, maakt deze geldstroom helder.
Methodes gebruikt in dit overzicht
Vraag, Aanbod en Prijsvorming
De werking van het marktmechanisme wordt uitgelegd aan de hand van vraag- en aanbodlijnen. Leerlingen zien hoe de evenwichtsprijs tot stand komt.
8 methodologies
De Rol van de Overheid
De taken van de overheid in de economie, zoals het leveren van collectieve goederen en het ingrijpen bij marktfalen. Leerlingen bediscussiëren de mate van overheidsbemoeienis.
8 methodologies