Ideeën voor actief leren
Om taken uit te kunnen voeren, heeft de overheid inkomsten nodig. In dit thema duiken we in de wereld van belastingen en de rijksbegroting. We maken onderscheid tussen directe belastingen (op inkomen en winst) en indirecte belastingen (zoals btw en accijns). Voor vwo-leerlingen leggen we de nadruk op de herverdelende functie van belastingen: hoe zorgen we ervoor dat de verschillen tussen rijk en arm niet te groot worden?
Activiteit 01
Geef groepen een fictieve euro belastinggeld. Op basis van de echte rijksbegroting moeten ze uitzoeken hoeveel centen naar zorg, onderwijs, defensie, etc. gaan. Ze maken een visuele 'taartpunt' en presenteren of ze deze verdeling eerlijk vinden.
Waarom betalen we belasting?
Activiteit 02
Leerlingen bedenken individueel waarom de overheid extra belasting heft op sigaretten en benzine. In paren bespreken ze of dit bedoeld is om geld op te halen of om gedrag te veranderen. Ze delen hun mening over of dit ook voor suiker of vliegreizen moet gelden.
Wat is het verschil tussen directe en indirecte belastingen?
Activiteit 03
Verdeel de klas in inkomensgroepen (hoog, midden, laag). Laat ze een 'belasting' betalen over verdiende punten in een spel. Experimenteer met een vlaktaks (iedereen hetzelfde %) versus een progressief stelsel. Bespreek daarna welk systeem de meeste motivatie en de meeste eerlijkheid oplevert.
Hoe zorgt de overheid voor inkomensherverdeling?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Btw is een belasting die winkeliers moeten betalen.
Winkeliers innen de btw wel, maar de consument betaalt het uiteindelijk. De winkelier draagt het alleen af aan de belastingdienst. Door leerlingen bonnetjes te laten analyseren, zien ze dat zijzelf degenen zijn die de indirecte belasting betalen.
Als de overheid meer geld nodig heeft, drukken ze gewoon extra geld bij.
Extra geld bijdrukken leidt tot inflatie (waardevermindering van geld). De overheid moet haar inkomsten halen uit belastingen of leningen. Het bespreken van historische voorbeelden van hyperinflatie helpt dit concept te verduidelijken.
Methodes gebruikt in dit overzicht
Taken van de Overheid
Leerlingen onderzoeken welke collectieve goederen en diensten de overheid levert. Ze leren over de verzorgingsstaat.
8 methodologies
Duurzaamheid en Milieu
De impact van economische groei op het milieu. Leerlingen verkennen concepten zoals de circulaire economie en maatschappelijk verantwoord ondernemen.
8 methodologies
Internationale Handel
Een introductie tot import, export en de positie van Nederland als handelsland. Leerlingen leren over de Europese Unie.
8 methodologies