Digitale geletterdheid · Klas 1 VWO

Ideeën voor actief leren

Beïnvloeding door media

Beïnvloeding door media leert leerlingen achter de schermen van hun favoriete apps te kijken. We analyseren hoe algoritmes bepalen wat we zien en hoe dit onze mening kan vormen. In de brugklas zijn leerlingen gevoelig voor trends en influencers; dit onderwerp helpt hen om die invloeden te herkennen. Dit sluit aan bij de SLO-doelen voor het begrijpen van mediamakers en het herkennen van online beïnvloeding.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO DG-MW: Begrijpen van mediamakers en hun doelen
• SLO DG-MW: Herkennen van online beïnvloeding

• 20–50 min
• Duo's → Hele klas
• 3 activiteiten

Activiteit 01

• Simulatiespel
• 50 min · Kleine groepjes

Simulatiespel: Word de Algoritme-baas

Leerlingen werken in groepjes als 'ontwikkelaars' van een nieuwe video-app. Ze moeten kiezen welke video's ze aan een gebruiker laten zien om deze zo lang mogelijk vast te houden. Daarna bespreken ze de ethische gevolgen van hun keuzes.

Hoe verdienen sociale media geld aan jou?

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Sociaal Bewustzijn
• Besluitvorming

Activiteit 02

• Onderzoekskring
• 40 min · Kleine groepjes

Onderzoekskring: Influencer Ontleed

Kies een populaire influencer-post. Leerlingen zoeken in groepjes naar verborgen reclame, filters, en psychologische trucjes (zoals schaarste of 'social proof') die gebruikt worden om volgers te beïnvloeden.

Wat is een filterbubbel?

• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Zelfmanagement
• Zelfbewustzijn

Activiteit 03

• Denken-Delen-Uitwisselen
• 20 min · Duo's

Denken-Delen-Uitwisselen: Mijn Filterbubbel

Leerlingen vergelijken hun 'Explore' pagina op Instagram of TikTok met die van een klasgenoot. Ze noteren de grootste verschillen en bespreken hoe deze bubbel hun wereldbeeld kan vernauwen.

Hoe beïnvloeden influencers jouw keuzes?

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

---

Pas op voor deze misvattingen

• Wat ik op mijn tijdlijn zie, is een eerlijke afspiegeling van de wereld.

  Leg uit dat algoritmes content selecteren op basis van jouw eerdere gedrag om je betrokken te houden. Door leerlingen elkaars tijdlijnen te laten vergelijken, wordt het bestaan van de filterbubbel direct zichtbaar.

• Influencers delen hun echte leven en geven eerlijk advies.

  Bespreek dat veel content geregisseerd is en dat er vaak commerciële belangen spelen. Gebruik voorbeelden van 'de-influencing' om te laten zien hoe de industrie werkt en waarom kritisch kijken nodig is.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Simulatiespel
• Onderzoekskring
• Denken-Delen-Uitwisselen