Digitale geletterdheid · Groep 7

Ideeën voor actief leren

Netiquette en cyberpesten

Netiquette en cyberpesten zijn centrale thema's binnen mediawijsheid en sociale vorming. In groep 7 verschuift de sociale dynamiek steeds meer naar online platforms en groepsapps. Leerlingen leren dat de regels voor respectvolle communicatie online hetzelfde zijn als offline, maar dat de impact van online gedrag vaak groter is door de anonimiteit en het gebrek aan non-verbale signalen. Dit sluit aan bij SLO-kerndoel 37 en de doelen voor mediawijsheid.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO Digitale Geletterdheid - Mediawijsheid (Fase 2)
• Kerndoel 37 (Oriëntatie op jezelf en de wereld)

• 15–30 min
• Duo's → Hele klas
• 3 activiteiten

Activiteit 01

• Rollenspel
• 20 min · Kleine groepjes

Rollenspel: De Emotie-Check

Leerlingen lezen hetzelfde tekstbericht voor met verschillende emoties (boos, grappig, sarcastisch). Ze bespreken hoe de ontvanger dit kan opvatten en hoe emoji's of andere woorden dit kunnen verduidelijken.

Wat is netiquette?

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

Activiteit 02

• Formeel debat
• 30 min · Hele klas

Formeel debat: De Groepsapp-Regels

De klas debatteert over stellingen als: 'De leraar mag meelezen in de klassen-app'. Samen stellen ze een 'online grondwet' op met regels waar iedereen zich aan houdt.

Hoe reageer je als je ziet dat iemand online gepest wordt?

• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Zelfmanagement
• Besluitvorming

Activiteit 03

• Denken-Delen-Uitwisselen
• 15 min · Duo's

Denken-Delen-Uitwisselen: Wat doe jij als omstander?

Geef een scenario van een nare opmerking in een game. Leerlingen bedenken individueel een reactie, bespreken deze in tweetallen en delen de beste aanpak met de groep.

Waarom komen online berichten soms anders over dan bedoeld?

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

---

Pas op voor deze misvattingen

• Iets wat ik als grapje bedoel, kan geen cyberpesten zijn.

  Leerlingen onderschatten vaak hoe tekst zonder gezichtsuitdrukking overkomt. Door ze te laten reflecteren op situaties waarin een 'grapje' verkeerd viel, leren ze dat de interpretatie van de ontvanger bepaalt of iets kwetsend is.

• Als ik niet zelf pest, maar alleen meekijk, doe ik niets verkeerd.

  Het concept van de 'stille omstander' is lastig. Via discussie leren leerlingen dat niets doen of alleen maar kijken de pester juist een podium geeft en het slachtoffer eenzamer maakt.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Rollenspel
• Formeel debat
• Denken-Delen-Uitwisselen