Is het waar of niet?
Leerlingen leren kritisch te kijken naar informatie op websites. Ze ontdekken dat niet alles wat op het internet staat waar is.
Kort samengevat:Kritisch kijken naar bronnen is een van de belangrijkste onderdelen van mediawijsheid en informatievaardigheden. In groep 5 beginnen leerlingen te begrijpen dat het internet een plek is waar iedereen iets kan plaatsen, ongeacht of het waar is. Dit onderwerp behandelt het herkennen van nepnieuws, het checken van de auteur en het vergelijken van verschillende bronnen. Dit sluit aan bij de SLO-doelen rondom het beoordelen van informatie.
Over dit onderwerp
Kritisch kijken naar bronnen is een van de belangrijkste onderdelen van mediawijsheid en informatievaardigheden. In groep 5 beginnen leerlingen te begrijpen dat het internet een plek is waar iedereen iets kan plaatsen, ongeacht of het waar is. Dit onderwerp behandelt het herkennen van nepnieuws, het checken van de auteur en het vergelijken van verschillende bronnen. Dit sluit aan bij de SLO-doelen rondom het beoordelen van informatie.
In Nederland zien we vaak dat leerlingen beïnvloed worden door vlogs en sociale media. Het is cruciaal dat ze leren dat een mooie website of een bekende YouTuber niet automatisch een betrouwbare bron is. Door actief bronnenonderzoek te doen en 'detective' te spelen, ontwikkelen leerlingen een gezonde dosis scepsis die ze helpt om feiten van meningen te onderscheiden.
Kernvragen
- Hoe weet je of een website betrouwbaar is?
- Wie heeft de tekst op de website geschreven?
- Waarom is het belangrijk om informatie te controleren?
Pas op voor deze misvattingen
Veelvoorkomende misvattingAls er een foto bij staat, is het echt gebeurd.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Leerlingen vertrouwen beelden blindelings. Door ze kennis te laten maken met eenvoudige fotobewerking of AI-gegenereerde plaatjes, ontdekken ze dat beelden ook misleidend kunnen zijn.
Veelvoorkomende misvattingWikipedia is onbetrouwbaar omdat iedereen het kan aanpassen.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Hoewel voorzichtigheid goed is, is WikiKids vaak juist heel accuraat door de controle van vrijwilligers. Leer leerlingen liever om informatie altijd op een tweede site te checken (dubbelchecken).
Ideeën voor actief leren
Bekijk alle activiteiten→Formeel debat
Echt of Nep?
Toon een website over een fictief dier (zoals de boom-octopus). De klas wordt verdeeld in 'gelovers' en 'skeptici' die met argumenten uit de tekst moeten bewijzen of de site echt is of niet.
Onderzoekskring
De Bronnen-Check
Groepjes krijgen drie verschillende teksten over hetzelfde onderwerp (bijv. de wolf in Nederland). Ze moeten uitzoeken wie de tekst schreef en welke tekst het meest objectief overkomt.
Gallery Walk
De Reclame-Speurders
Hang screenshots van websites op. Leerlingen lopen rond en zetten een kruisje bij alles wat ze denken dat een mening of reclame is in plaats van een feit.
Veelgestelde vragen
Hoe leg ik het verschil tussen een feit en een mening uit?
Wat is een makkelijke checklist voor bronnenonderzoek?
Is nepnieuws niet te moeilijk voor groep 5?
Waarom werkt een debatvorm goed bij het beoordelen van informatie?
Meer in Informatievaardigheden
Slim zoeken op het internet
Leerlingen ontdekken hoe zoekmachines werken en welke zoekwoorden ze het beste kunnen gebruiken. Ze oefenen met het formuleren van een goede zoekvraag.
8 methodologies
Informatie verwerken in eigen woorden
Leerlingen leren hoe ze gevonden informatie kunnen samenvatten en in hun eigen woorden kunnen opschrijven. Ze begrijpen waarom kopiëren en plakken niet is toegestaan.
8 methodologies