Digitale geletterdheid · Groep 1 · Media en ik · 2.º Período

Reclame of niet?

Een eerste, speelse kennismaking met het herkennen van reclame in filmpjes of apps.

Kort samengevat:Reclame is overal, ook in de belevingswereld van kleuters via YouTube Kids, apps en verpakkingen. In dit thema leren we leerlingen een kritische blik te ontwikkelen, passend bij de SLO-doelen voor Mediawijsheid. Het doel is niet om reclame te verbieden, maar om het te herkennen: waarom ziet dit speelgoed er in het filmpje zo leuk uit? En waarom willen ze dat we dit kopen?

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO Digitale Geletterdheid - Mediawijsheid (kritisch kijken)

Over dit onderwerp

Reclame is overal, ook in de belevingswereld van kleuters via YouTube Kids, apps en verpakkingen. In dit thema leren we leerlingen een kritische blik te ontwikkelen, passend bij de SLO-doelen voor Mediawijsheid. Het doel is niet om reclame te verbieden, maar om het te herkennen: waarom ziet dit speelgoed er in het filmpje zo leuk uit? En waarom willen ze dat we dit kopen?

We maken het abstracte begrip 'verleiding' concreet door te kijken naar kleuren, vrolijke muziek en cadeautjes in filmpjes. Door hierover in gesprek te gaan, bouwen we aan een vroege vorm van weerbaarheid. Actieve werkvormen waarbij leerlingen zelf 'verleidelijke' presentaties maken of reclames analyseren, helpen hen om de achterliggende bedoeling van media beter te begrijpen.

Kernvragen

1. Waarom wil dit filmpje dat we speelgoed kopen?
2. Wat is reclame?
3. Moeten we alles geloven wat we zien?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Als het in een filmpje staat, is het waar.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Kleuters geloven vaak de claims in reclames letterlijk. Door een product in het echt te vergelijken met de reclame (bijv. een hamburger of een klein speeltje), zien ze dat de werkelijkheid soms tegenvalt.

Veelvoorkomende misvatting

Reclame is altijd een apart filmpje.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Kinderen herkennen sluikreclame of gesponsorde content in vlogs niet. Door te wijzen op logo's op kleding of speelgoed in 'unboxing' video's, leren ze dat reclame overal verstopt kan zitten.

Ideeën voor actief leren

Ochtendkring

Sorteerspel: Is het een cadeautje?

Bekijk verschillende plaatjes of korte clips. Is dit een verhaaltje om van te leren, of is dit bedoeld om te zorgen dat we iets willen hebben? Leerlingen sorteren de voorbeelden bij de juiste 'smiley'.

20 min·Kleine groepjes

Simulatiespel

De Verkoop-show

Geef een leerling een saai grijs blok en laat hem proberen dit aan de klas te 'verkopen' door er heel enthousiast over te doen. Bespreek daarna: is het blok nu echt anders geworden, of deed de leerling alleen maar alsof?

15 min·Hele klas

Denken-Delen-Uitwisselen

Waarom glimt het?

Bekijk een reclame voor een vrolijk toetje. Laat leerlingen in tweetallen overleggen waarom er zoveel felle kleuren en lachende kinderen in het filmpje zitten. Deel de bevindingen klassikaal.

15 min·Duo's

Veelgestelde vragen

Is reclamebewustzijn niet te moeilijk voor groep 1?

Zeker niet. Het gaat om de basis: begrijpen dat iemand anders wil dat jij iets doet of koopt. Dit kan heel goed op een speelse, visuele manier.

Hoe leg ik uit wat een 'influencer' doet?

Noem het een 'filmpjesmaker' die laat zien wat hij leuk vindt, maar leg ook uit dat diegene soms centjes krijgt om bepaalde spullen te laten zien.

Welke rol spelen ouders hierin?

Ouders kunnen thuis helpen door tijdens het kijken samen te benoemen: 'Hé, dit is reclame, ze willen dat we dit kopen'. Dit versterkt de lessen op school.

Hoe helpt een simulatie bij het herkennen van reclame?

Door zelf de rol van 'verkoper' aan te nemen, ervaren leerlingen hoe makkelijk het is om iets mooier voor te stellen dan het is. Deze actieve ervaring beklijft beter dan alleen kijken naar voorbeelden.