Skip to content
Citizenship · Klas 3 VWO

Ideeën voor actief leren

Rechten en plichten

Rechten en plichten vormen de ruggengraat van de Nederlandse rechtsstaat. In dit onderdeel maken leerlingen het onderscheid tussen klassieke grondrechten, die de overheid beperken, en sociale grondrechten, die de overheid verplichten tot actie. We kijken ook naar de plichten die daarbij horen, zoals de leerplicht en belastingplicht.

SLO Kerndoelen en EindtermenKerndoel 43Kerndoel 45
20–60 minDuo's → Hele klas3 activiteiten

Activiteit 01

Denken-Delen-Uitwisselen: Botsende Rechten

Leg een casus voor waarin de vrijheid van meningsuiting botst met het verbod op discriminatie. Leerlingen formuleren eerst individueel een oordeel, bespreken dit in tweetallen en delen hun conclusie met de klas.

Wat is het verschil tussen een recht en een plicht?
BegrijpenToepassenAnalyserenZelfbewustzijnRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Activiteit 02

Gallery Walk40 min · Kleine groepjes

Gallery Walk: Mensenrechten wereldwijd

Hang posters op met verschillende mensenrechtenschendingen wereldwijd. Leerlingen lopen langs de posters en noteren bij elke casus welk artikel uit de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens wordt geschonden.

Welke klassieke en sociale grondrechten heb jij?
BegrijpenToepassenAnalyserenCreërenRelatievaardighedenSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 03

Oefenrechtbank60 min · Hele klas

Oefenrechtbank: De Grondwet in de rechtbank

Simuleer een rechtszaak waarbij een burger de staat aanklaagt omdat een sociaal grondrecht (zoals recht op onderwijs of zorg) niet wordt nagekomen. Laat leerlingen de rollen van advocaten en rechters invullen.

Hoe worden mensenrechten wereldwijd beschermd?
AnalyserenEvaluerenCreërenBesluitvormingSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren

Sjablonen

Sjablonen die passen bij deze Citizenship-activiteiten

Gebruik, bewerk, print of deel ze.

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen


Pas op voor deze misvattingen

  • Vrijheid van meningsuiting betekent dat je alles mag zeggen.

    Leerlingen denken vaak dat dit recht onbeperkt is. Door praktijkvoorbeelden van belediging of haatzaaien te bespreken, ontdekken ze dat rechten ophouden waar ze de rechten van anderen schaden.

  • Sociale grondrechten kun je direct bij de rechter afdwingen.

    In tegenstelling tot klassieke grondrechten zijn sociale grondrechten vaak inspanningsverplichtingen voor de overheid. Actieve discussie over casussen rondom huisvesting helpt leerlingen dit juridische verschil te begrijpen.


Methodes gebruikt in dit overzicht