Skip to content
Citizenship · Klas 2 VWO

Ideeën voor actief leren

Nepnieuws en desinformatie

In een tijd van informatie-overload is het herkennen van nepnieuws een cruciale vaardigheid. Leerlingen leren het verschil tussen desinformatie (bewust foutief), misinformatie (onbewust foutief) en satire. Dit sluit aan bij de SLO-doelen voor Digitale Geletterdheid en kerndoel 47. Ze ontdekken de psychologische redenen waarom nepnieuws zich sneller verspreidt dan de waarheid, zoals de 'confirmation bias'.

SLO Kerndoelen en EindtermenSLO Kerndoel 47Digitale Geletterdheid - Informatievaardigheden
25–50 minDuo's → Hele klas3 activiteiten

Activiteit 01

Circuitmodel50 min · Kleine groepjes

Collaboratieve Investigatie: De Factcheckers

Geef groepen een mix van echte en valse nieuwsberichten van sociale media. Ze moeten met behulp van online tools (zoals Google Reverse Image Search) bewijzen welke berichten nep zijn en waarom.

Hoe herken je nepnieuws?
OnthoudenBegrijpenToepassenAnalyserenZelfmanagementRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Activiteit 02

Simulatiespel45 min · Kleine groepjes

Simulatiespel: De Trollenfabriek

Leerlingen kruipen in de huid van iemand die nepnieuws verspreidt om een bepaald doel te bereiken (bijv. meer volgers of onrust zaaien). Door zelf de tactieken te bedenken, herkennen ze deze later sneller in het echt.

Waarom verspreiden mensen desinformatie?
ToepassenAnalyserenEvaluerenCreërenSociaal BewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren

Activiteit 03

Denken-Delen-Uitwisselen: Filterbubbels doorbreken

Leerlingen vergelijken hun TikTok- of Instagram-feed met die van een klasgenoot. Ze bespreken welke onderwerpen ze wel en niet te zien krijgen en hoe dit hun wereldbeeld beïnvloedt.

Wat zijn de gevaren van filterbubbels?
BegrijpenToepassenAnalyserenZelfbewustzijnRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Sjablonen

Sjablonen die passen bij deze Citizenship-activiteiten

Gebruik, bewerk, print of deel ze.

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen


Pas op voor deze misvattingen

  • Nepnieuws is makkelijk te herkennen omdat het er altijd onprofessioneel uitziet.

    Moderne desinformatie ziet er vaak heel professioneel uit en maakt gebruik van AI. Door leerlingen deepfakes te laten zien die bijna niet van echt te onderscheiden zijn, beseffen ze dat ze extra kritisch moeten zijn.

  • Ik word niet beïnvloed door nepnieuws, want ik ben slim genoeg.

    Iedereen is gevoelig voor informatie die hun eigen mening bevestigt. Het bespreken van de 'confirmation bias' helpt leerlingen inzien dat hun eigen brein hen soms voor de gek houdt.


Methodes gebruikt in dit overzicht