Ideeën voor actief leren
Vrijheid van meningsuiting is een van de belangrijkste fundamenten van onze rechtsstaat. In dit thema ontdekken leerlingen dat iedereen in Nederland mag zeggen, schrijven of tekenen wat hij of zij denkt, passend bij SLO Kerndoelen 36 en 37. We bespreken echter ook de grenzen: je mag niet discrimineren, liegen over anderen of aanzetten tot haat.
Activiteit 01
Geef leerlingen verschillende kaartjes met uitspraken (van 'Ik vind je trui lelijk' tot 'Ik vind dat we meer pauze moeten'). Ze moeten deze sorteren op een lijn van 'altijd oké' naar 'nooit oké'.
Wat is vrijheid van meningsuiting?
Activiteit 02
Noem verschillende zinnen (bijvoorbeeld: 'De zon schijnt' en 'Buiten spelen is het leukste wat er is'). Leerlingen bepalen per zin of het een feit of een mening is en leggen uit waarom.
Mag je altijd alles zeggen wat je denkt?
Activiteit 03
Leerlingen oefenen in tweetallen hoe ze een afwijkende mening kunnen geven zonder de ander te beledigen. Gebruik scenario's zoals een tekening die je niet mooi vindt of een spelletje dat je saai vindt.
Hoe geef je je mening op een respectvolle manier?
Sjablonen
Gebruik, bewerk, print of deel ze.
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Vrijheid van meningsuiting betekent dat ik alles mag zeggen wat ik wil, tegen iedereen.
Leg uit dat vrijheid ook verantwoordelijkheid met zich meebrengt. Gebruik de regel: 'Jouw vrijheid stopt waar de pijn van een ander begint'. Actieve discussies over de impact van woorden helpen dit inzicht te verdiepen.
Een mening is hetzelfde als de waarheid.
Maak het onderscheid tussen feiten (die je kunt bewijzen) en meningen (wat je vindt) helder met concrete voorbeelden. Een sorteerspel is hierbij een effectief hulpmiddel.
Methodes gebruikt in dit overzicht
Wat is een democratie?
Leerlingen leren de basisprincipes van een democratie, waarbij de meerderheid beslist maar rekening houdt met de minderheid.
8 methodologies
Verkiezingen in de klas
Door middel van een rollenspel ervaren leerlingen hoe verkiezingen werken. Ze richten politieke partijtjes op en stemmen op de beste ideeën.
8 methodologies