Citizenship · Groep 2 · Ik en de ander · 1.º Período

Hoe voel ik mij?

Het herkennen en benoemen van basisemoties zoals blij, boos, bang en verdrietig. Leerlingen oefenen met het uiten van hun gevoelens.

Kort samengevat:Emoties herkennen en benoemen is een cruciale stap in de sociaal-emotionele ontwikkeling van kleuters. In dit thema leren kinderen de vier basisemoties: blij, boos, bang en verdrietig. Dit sluit aan bij SLO Kerndoel 34, waarbij leerlingen leren hun gevoelens op een passende manier te uiten en te reageren op de gevoelens van anderen.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO Kerndoel 34
• SLO Kerndoel 37

Over dit onderwerp

Emoties herkennen en benoemen is een cruciale stap in de sociaal-emotionele ontwikkeling van kleuters. In dit thema leren kinderen de vier basisemoties: blij, boos, bang en verdrietig. Dit sluit aan bij SLO Kerndoel 34, waarbij leerlingen leren hun gevoelens op een passende manier te uiten en te reageren op de gevoelens van anderen.

Het begrijpen van emoties helpt bij het verminderen van conflicten en het vergroten van de weerbaarheid. Leerlingen ontdekken dat alle emoties er mogen zijn, maar dat de manier waarop je ze uit belangrijk is voor de sfeer in de groep. Kinderen begrijpen dit concept sneller door middel van fysieke uitbeelding en het observeren van elkaars gezichtsuitdrukkingen.

Kernvragen

1. Hoe zie je dat iemand blij of verdrietig is?
2. Wat doe je als je boos bent?
3. Hoe kunnen we elkaar troosten?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Kinderen denken dat boos zijn 'fout' is.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Leg uit dat boosheid een normale emotie is, maar dat slaan of schoppen niet mag. Gebruik simulaties om te oefenen hoe je op een gezonde manier boos kunt zijn, bijvoorbeeld door diep adem te halen.

Veelvoorkomende misvatting

Leerlingen denken dat je aan de buitenkant altijd kunt zien hoe iemand zich voelt.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Bespreek dat je soms verdrietig kunt zijn terwijl je lacht. Door middel van poppenspel kunnen kinderen oefenen met het herkennen van subtielere signalen en het stellen van vragen aan de ander.

Ideeën voor actief leren

Rollenspel

De Emotie-machine

Een leerling krijgt een emotie toegefluisterd en beeldt deze uit zonder woorden. De rest van de groep raadt welke emotie het is en bedenkt samen een situatie die dit gevoel veroorzaakt.

20 min·Hele klas

Onderzoekskring

De Troost-koffer

Kleine groepjes verzamelen spullen of tekenen ideeën die helpen als iemand verdrietig is, zoals een knuffel of een lief briefje. Ze presenteren hun koffer aan de klas.

30 min·Kleine groepjes

Denken-Delen-Uitwisselen

Wat maakt mij blij?

Leerlingen denken na over een moment waarop ze heel blij waren. Ze vertellen dit aan een klasgenootje en zoeken samen naar een overeenkomst in hun verhalen.

15 min·Duo's

Veelgestelde vragen

Hoe ga ik om met heftige emoties in de klas?

Creëer een veilige plek, zoals een rusthoek. Erken de emotie van het kind zonder direct te oordelen. Zodra het kind rustig is, kun je samen praten over wat er gebeurde en hoe het een volgende keer anders kan.

Welke materialen ondersteunen het leren over emoties?

Emotiekaarten, prentenboeken zoals 'De kleur van emoties' en spiegels zijn essentieel. Ook een 'gevoelsmeter' in de klas helpt kinderen om dagelijks aan te geven hoe ze zich voelen.

Hoe betrek ik ouders bij de emotionele ontwikkeling?

Deel de gebruikte termen en methodieken met ouders, zodat zij thuis dezelfde taal kunnen spreken. Vraag hen om ook thuis emoties te benoemen tijdens alledaagse situaties.

Waarom is een actieve aanpak effectief bij het aanleren van emoties?

Kleuters leren door te doen en te ervaren. Door emoties fysiek uit te beelden in rollenspellen, koppelen ze de innerlijke beleving aan uiterlijke kenmerken. Dit actieve proces zorgt voor een diepere verankering van de sociale vaardigheden dan passief luisteren naar een verhaal.