Activiteit 01
Gallery Walk: Beeldspraak in Beeld
Hang gedichten op naast abstracte kunstwerken. Leerlingen zoeken in tweetallen naar metaforen in de tekst en koppelen deze aan visuele elementen in de kunstwerken. Ze noteren waarom dit beeld de emotie versterkt.
Hoe kan een dichter met weinig woorden een complexe emotie oproepen?
FacilitatietipTijdens de Gallery Walk hang je de gedichten op ooghoogte van de leerlingen en vraag je hen om eerst stil te staan bij de beelden voordat ze notities maken.
Waar je op moet lettenGeef leerlingen een kort gedicht met minstens één metafoor en één personificatie. Vraag hen deze twee vormen van beeldspraak te identificeren en in één zin uit te leggen welk effect ze hebben op de betekenis van het gedicht.
BegrijpenToepassenAnalyserenCreërenRelatievaardighedenSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 02
Denken-Delen-Uitwisselen: De Personificatie-Pitch
Leerlingen kiezen een alledaags voorwerp (bijv. een oude schoen of een smartphone). Ze bedenken individueel drie menselijke eigenschappen voor dit voorwerp en schrijven een kort gedichtje. In paren bespreken ze welk effect dit heeft op de lezer.
Wat is het effect van een onverwachte vergelijking op de lezer?
FacilitatietipBij de Personificatie-Pitch geef je leerlingen een lijst met abstracte begrippen die ze in tweetallen moeten omzetten naar een personificatie met een duidelijke uitleg.
Waar je op moet lettenStel de vraag: 'Waarom zou een dichter ervoor kiezen om een gevoel als 'een koude hand' te beschrijven in plaats van simpelweg te zeggen 'hij voelde angst'?'. Laat leerlingen in kleine groepen discussiëren over de meerwaarde van beeldspraak voor het overbrengen van emoties.
BegrijpenToepassenAnalyserenZelfbewustzijnRelatievaardigheden
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 03
Collaboratieve Investigatie: De Metaforen-Puzzel
Geef groepen een gedicht waarbij de metaforen zijn weggelaten. Leerlingen moeten zelf passende beelden bedenken die in het metrum en de sfeer passen, en vergelijken hun keuzes daarna met het origineel.
Waarom lenen sommige onderwerpen zich beter voor poëzie dan voor proza?
FacilitatietipVoor de Metaforen-Puzzel verdeel je de klas in kleine groepjes en geef je elk groepje een ander gedicht om de metaforen te ontrafelen en hun functie te beschrijven.
Waar je op moet lettenPresenteer een reeks zinnen, waarvan de helft letterlijk en de helft beeldspraak bevat. Vraag leerlingen om de zinnen met beeldspraak te selecteren en aan te geven of het om een metafoor of personificatie gaat.
BegrijpenAnalyserenEvaluerenZelfbewustzijnZelfmanagement
Volledige les genereren→Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Begin met concrete voorbeelden uit de dagelijkse taal om metaforen en personificaties te introduceren. Gebruik liedteksten of reclameslogans die leerlingen herkennen, zodat ze zien dat beeldspraak niet alleen in poëzie voorkomt. Vermijd in het begin abstracte definities en focus op het herkennen van beelden in concrete contexten. Onderzoek toont aan dat leerlingen beter leren als ze eerst zelf beelden bedenken voordat ze de theorie bestuderen.
Leerlingen tonen begrip als ze in staat zijn om zelfstandig metaforen en personificaties te herkennen, te benoemen en hun effect op de lezer uit te leggen. Ze gebruiken de juiste terminologie en kunnen verschillende interpretaties met elkaar vergelijken. Succesvolle leerlingen tonen dit zowel in schriftelijke als mondelinge opdrachten.
Pas op voor deze misvattingen
Tijdens de Gallery Walk zien leerlingen vaak rijm als voorwaarde voor poëzie.
Geef tijdens de Gallery Walk expliciet aan dat de gedichten zonder rijm op de muur hangen en vraag leerlingen om te focussen op de beelden in plaats van het ritme.
Tijdens de Collaboratieve Investigatie vertalen leerlingen metaforen naar één vaste betekenis.
Moedig in de Metaforen-Puzzel aan dat leerlingen meerdere interpretaties bedenken en vergelijken zonder te zoeken naar een 'juiste' uitleg.
Methodes gebruikt in dit overzicht