Planner voor Taaleenheden Nederlands

Ontwerp een taaleenheid die lezen, schrijven, spreken en taalbeschouwing integreert rond ankerteksten en een essentiële vraag die de gehele lessenreeks richting en betekenis geeft.

NederlandsBasisonderwijs (groep 1-8)Voortgezet onderwijs (vmbo/havo/vwo)

Download de Complete Toolkit

  • Gestructureerde PDF met richtvragen per sectie
  • Printklare lay-out, werkt op scherm en op papier
  • Inclusief pedagogische notities en tips van Flip
4.8|801+ downloads

Wanneer dit sjabloon gebruiken

  • Bij het plannen van een meerweekse lessenreeks Nederlands rondom een thema of genre
  • Wanneer je lezen, schrijven en spreken wilt integreren in een logische leerlijn
  • Voor literatuurprojecten of thematische reeksen rondom zakelijke teksten
  • Bij het ontwerpen van een module argumentatie die steunt op rijke bronteksten
  • Voor elke taaleenheid waarbij je wilt dat leerlingen diepgaand leren en doelgericht communiceren

Secties van het sjabloon

Geef de eenheid een naam, identificeer de ankerteksten en formuleer de centrale vraag die het onderzoek stuurt.

Titel en duur van de eenheid:

Essentiële vraag:

Ankertekst(en) (titel, auteur, genre):

Kerndoelen en eindtermen (lezen, schrijven, spreken, taalbeschouwing):

Breng de leesvolgorde in kaart: ankerteksten, contextteksten en de bijbehorende leesstrategieën.

Leesschema (per week):

Passages voor close reading (korte fragmenten voor diepe analyse):

Teksten voor achtergrondkennis en leesplezier:

Plan voor woordenschatontwikkeling:

Leesondersteuning voor diverse leerlingen:

Plan regelmatige gespreksactiviteiten zoals socratische gesprekken, literatuurcirkels of gestructureerde debatten.

Discussievormen en protocollen:

Discussievragen (per week of per tekst):

Participatie-afspraken en normen:

Reflectie op het groepsgesprek:

Plan de schrijfopdrachten door de hele eenheid, van korte reflecties tot de uiteindelijke schrijfproductie.

Korte schrijfopdrachten (logboek, exit tickets, quick writes):

Procesgericht schrijven (concepten, feedbackrondes):

Summatieve schrijfopdracht (genre, prompt, lengte):

Grammatica en spelling geïntegreerd in het schrijfproces:

Ontwerp formatieve controlemomenten en de summatieve opdracht, inclusief de beoordelingscriteria.

Formatieve checks (per week):

Beschrijving summatieve taak:

Beoordelingsmodel of rubrics:

Proces van revisie en feedback:

Plan ondersteuning voor diverse lezers en schrijvers in de klas.

Ondersteuning bij lezen (audio, aangepaste teksten, organizers):

Ondersteuning bij schrijven (zinsstarters, stappenplannen):

Uitdaging voor gevorderde leerlingen:

Ondersteuning voor NT2-leerlingen:

De visie van Flip

Taaleenheden zijn het meest effectief wanneer lezen, schrijven en praten op elkaar voortbouwen naar een betekenisvol doel. Deze planner helpt je een reeks te ontwerpen waarin ankerteksten centraal staan als objecten van analyse en als model voor eigen schrijfwerk. Zo creëer je een gedeelde basis voor diepgaand leren in de klas.

Bekijk wat onze AI maakt

Dit Sjabloon Aanpassen

Voor Nederlands

Bij taallessen helpt Taaleenheid om analytisch lezen en schrijven te structureren met duidelijke denkfasen.

Over het Taaleenheid-raamwerk

Een sterke taaleenheid verbindt lezen, schrijven, spreken en taalbeschouwing rondom betekenisvolle teksten en ideeën. In plaats van losse vaardigheden aan te bieden, creëer je een geïntegreerde geletterdheidservaring waarbij leerlingen diepgaand lezen, kritisch discussiëren en doelgericht schrijven binnen een samenhangende leerlijn.

De tekstgerichte eenheid: Taaleenheden werken het best wanneer ze zijn georganiseerd rond een aantal ankerteksten die leerlingen grondig bestuderen. Een ankertekst biedt een gemeenschappelijke basis voor discussie, geeft leerlingen concreet bewijsmateriaal voor hun schrijfwerk en maakt de essentiële vraag tastbaar.

Verbinding tussen lezen en schrijven: Effectieve lessenreeksen verbinden lezen en schrijven expliciet. Leerlingen schrijven over wat ze lezen in vormen die aansluiten bij de brontekst. Als ze betogende teksten lezen, schrijven ze een betoog. De ankertekst dient hierbij zowel als bron van informatie als een 'mentortekst' voor het schrijfproces.

Discussie als brug: Academische gespreksvoering is de brug tussen begrijpend lezen en tekstproductie. Leerlingen die eerst hun gedachten over een tekst verwoorden, schrijven daarna complexere analyses. Regelmatige klassengesprekken en werkvormen voor spreken en luisteren zijn daarom fundamentele onderdelen van het leerproces.

Close reading en breed lezen: Sterke eenheden bevatten beide. Close reading van ankerteksten ontwikkelt precisie en woordenschat, terwijl het breed lezen van aanvullende teksten de achtergrondkennis vergroot en leerlingen blootstelt aan verschillende perspectieven.

Evaluatie bij Nederlands: De afsluitende opdracht moet leerlingen uitdagen om schrijfvaardigheid te tonen die zowel tekstbegrip als taalbeheersing combineert. Een tekstgebaseerd essay of een beargumenteerd artikel waarin bronnen worden gebruikt, is vaak de krachtigste keuze.

Thematische eenheid

Organiseer meerdere weken rond een centraal thema of een essentiële vraag die teksten, vakken en echte situaties verbindt. Leerlingen bouwen duurzaam begrip op als ze dezelfde ideeën in verschillende contexten tegenkomen.

Taaleenheid

Ontwerp een taaleenheid die lezen, schrijven, spreken en taalbeschouwing integreert rond ankerteksten en een essentiële vraag die de gehele lessenreeks richting en betekenis geeft.

Backward Design eenheid

Plan de eenheid vanuit het beoogde eindresultaat. Eerst worden de leerdoelen bepaald, dan de bewijzen van leren en tot slot de lessenreeks. Elke les draagt van dag één bij aan een helder einddoel.

Taal-rubric

Bouw een taalrubric voor schrijfopdrachten, tekstanalyse of discussie, met criteria voor inhoud, bewijs, structuur, stijl en taalverzorging, afgestemd op het type taak en het onderwijsniveau.

Ervaar de magie van actief leren

Op zoek naar een kant-en-klare les, niet alleen een sjabloon?

De AI van Flip neemt jouw vak, niveau en onderwerp en bouwt een kant-en-klare les met stapsgewijze instructies, discussievragen, een exit ticket en printbare leerlingmaterialen.

Gratis proberen

Veelgestelde vragen

Eén centrale ankertekst die volledig wordt gelezen, aangevuld met 2 tot 4 kortere teksten, is meestal effectiever dan veel lange werken. Diepgang bij een rijke tekst leidt tot complexer denken dan oppervlakkigheid bij veel verschillende teksten.
Onderwijs grammatica in de context van het eigen schrijfwerk van leerlingen. Als ze een betoog schrijven, leer ze dan de zinsstructuren die bij argumentatie horen. Grammatica die losstaat van de praktijk wordt zelden goed onthouden.
Gebruik korte schrijfopdrachten als hulpmiddel bij het lezen: korte reflecties in een logboek of snelle reacties op een stelling. Dit vergroot de schrijfvaardigheid en verdiept het tekstbegrip tegelijkertijd, zonder extra lestijd te kosten.
Gebruik een transparant protocol waarbij leerlingen ook zichzelf beoordelen op criteria zoals het inbrengen van ideeën, voortbouwen op anderen en het gebruiken van tekstbewijs. Observatie door de docent is hierbij vaak waardevoller dan een puur cijfer.
Differentieer op basis van de taakondersteuning. Bij close reading werken alle leerlingen met dezelfde tekst, maar met verschillende hulpmiddelen zoals grafische organizers of audioversies. Bij schrijven bied je verschillende niveaus van scaffolding aan waaruit leerlingen zelf kiezen.
Zeker. Actief leren bij Nederlands betekent dat leerlingen teksten analyseren via discussie, interpretaties verdedigen en schrijven met een echt doel. Flip-missies veranderen individuele lessen in samenwerkingsopdrachten waarbij leerlingen bijvoorbeeld een personage uit een boek berechten of een thema onderzoeken in verschillende bronnen. Docenten gebruiken deze planner voor de rode draad en Flip voor de dagelijkse lessen die de teksten tot leven wekken.
← Alle lesplan-sjablonenOntdek actieve werkvormen →