Activiteit 01
Rijmjacht in Liedjes: Parenactiviteit
Speel bekende kinderliedjes af zoals 'Hoofd, schouders, knie en teen'. Laat paren rijmende woorden opschrijven en aangeven of het eindrijm of beginrijm is. Presenteer één vondst aan de klas.
Welke rijmwoorden ken jij al?
FacilitatietipZorg dat elke leerling tijdens 'Rijmjacht in Liedjes' minimaal één keer een woord mag voorlezen en een rijmend paar mag aanduiden.
Waar je op moet lettenGeef leerlingen een kaartje met een kort gedichtje. Vraag hen om de rijmende woorden te onderstrepen en aan te geven of het eindrijm of beginrijm is. Ze schrijven ook één woord op dat rijmt op het laatste woord van de eerste regel.
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 02
Gedichtencircuit: Kleine Groepen
Zet stations op met gedichten. Groepen bezoeken elk station, markeren rijmsoorten en maken een eigen rijmzin. Wissel na 7 minuten.
Welk rijmwoord klinkt het leukst voor jou?
FacilitatietipGeef in het 'Gedichtencircuit' elke groep een duidelijke rol, zoals zoeker, schrijver of presentator, zodat iedereen actief meedoet.
Waar je op moet lettenLees twee korte gedichtjes voor: één met duidelijk eindrijm en één met beginrijm. Vraag leerlingen om met hun duim omhoog te steken bij eindrijm en met hun duim opzij bij beginrijm. Bespreek kort waarom ze die keuze maken.
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 03
Rijmketting: Heel de Klas
Begin met een rijmwoord, zoals 'huis'. Elke leerling voegt een rijmwoord toe en zegt het hardop. Noteer op het bord en bespreek soorten rijm.
Kun je een gedichtje maken met twee woorden die rijmen?
FacilitatietipBegin 'Rijmketting' met een eenvoudig voorbeeld om de klas te laten wennen aan het ritme van woorden rijgen.
Waar je op moet lettenLaat leerlingen een paar rijmwoorden bedenken die passen bij het thema 'zomer'. Vraag vervolgens: 'Welk rijmwoord vind jij het leukst klinken en waarom? Kunnen we met twee van deze woorden een klein rijmpje maken?'
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 04
Persoonlijke Rijmkaart: Individueel
Geef kaarten met woorden. Leerlingen tekenen lijnen naar rijmwoorden en kleuren eind- of beginrijm anders. Deel met een partner.
Welke rijmwoorden ken jij al?
FacilitatietipLaat bij 'Persoonlijke Rijmkaart' leerlingen hun kaart klassikaal tonen en uitleggen, zodat ze trots hun werk delen.
Waar je op moet lettenGeef leerlingen een kaartje met een kort gedichtje. Vraag hen om de rijmende woorden te onderstrepen en aan te geven of het eindrijm of beginrijm is. Ze schrijven ook één woord op dat rijmt op het laatste woord van de eerste regel.
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren→Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Ervaren leerkrachten benadrukken dat rijm leren begint met luisteren en doen. Vermijd lange uitleg over theorie; geef korte, krachtige voorbeelden en laat leerlingen zelf ontdekken. Speel met klanken, zing liedjes en gebruik humor om de sfeer te verlichten. Observeer waar leerlingen tegenaan lopen en pas de activiteiten direct aan door extra voorbeelden of een andere werkvorm te kiezen.
Succesvolle leerlingen kunnen rijmwoorden aanwijzen, benoemen of zelf bedenken en deze correct categoriseren als eind- of beginrijm. Ze gebruiken hierbij het juiste taalgebruik en delen hun inzichten met klasgenoten. Het plezier in het ontdekken van rijm hoort hier nadrukkelijk bij.
Pas op voor deze misvattingen
Tijdens 'Rijmjacht in Liedjes' kijken veel leerlingen alleen naar het eind van de regel.
Leg bij deze activiteit expliciet uit dat rijm ook aan het begin of midden van een regel kan zitten. Markeer tijdens de uitleg woorden met verschillende kleuren voor eindrijm en beginrijm in hetzelfde liedje, zodat de klas dit ziet.
Leerlingen denken dat woorden alleen rijmen als ze precies hetzelfde klinken.
Gebruik tijdens 'Gedichtencircuit' rijmwoorden die bijna hetzelfde klinken, zoals 'vis - zes' of 'boom - zoom'. Laat leerlingen in groepjes sorteren welke woorden goed rijmen en welke 'bijna' rijmen, en bespreek de verschillen.
Tijdens 'Rijmketting' zien leerlingen rijm uitsluitend in verhalen en niet in liedjes.
Begin deze activiteit met een bekend liedje, zoals 'In de maneschijn', en laat de klas de rijmwoorden in de ketting zetten. Benadruk dat rijm in muziek net zo belangrijk is als in gedichten en vier hun ontdekkingen.
Methodes gebruikt in dit overzicht