Ideeën voor actief leren
Polarisatie en uitsluiting zijn actuele thema's die de sociale cohesie in Nederland uitdagen. Polarisatie is het proces waarbij de tegenstellingen tussen groepen in de samenleving sterker worden, wat vaak leidt tot een 'wij-zij' denken. Uitsluiting is het gevolg waarbij bepaalde groepen niet meer volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij. Dit onderwerp valt onder Domein D4 en C3.
Activiteit 01
Leerlingen krijgen een casus van een maatschappelijk conflict. Ze moeten op een fysieke ladder in de klas aangeven in welke fase van polarisatie het conflict zich bevindt en argumenteren welke acties de polarisatie versterken of juist verminderen.
Hoe ontstaat maatschappelijke polarisatie?
Activiteit 02
Leerlingen reflecteren op een groep waar ze bij horen en een groep waar ze zich tegen afzetten. Ze bespreken in tweetallen welke stereotypen ze over de 'ander' hebben en hoe deze beelden bijdragen aan uitsluiting.
Wat zijn de gevolgen van sociale uitsluiting?
Activiteit 03
In kleine groepen vergelijken leerlingen hun social media feeds over een controversieel onderwerp. Ze brengen de verschillen in kaart en analyseren hoe algoritmes bijdragen aan het verharden van standpunten en maatschappelijke polarisatie.
Hoe kan de overheid polarisatie tegengaan?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Polarisatie is altijd slecht voor een democratie.
Een zekere mate van polarisatie is nodig om politieke verschillen duidelijk te maken. Het wordt pas problematisch wanneer het leidt tot vijandigheid en het onmogelijk maken van compromissen. Discussies over 'gezonde' versus 'giftige' polarisatie helpen dit onderscheid te maken.
Uitsluiting gebeurt alleen door bewuste discriminatie.
Uitsluiting kan ook institutioneel of onbewust zijn, bijvoorbeeld door de manier waarop systemen zijn ingericht. Het analyseren van casussen over de arbeidsmarkt kan laten zien hoe onbewuste vooroordelen leiden tot uitsluiting.
Methodes gebruikt in dit overzicht