Ideeën voor actief leren
Conflicten en samenwerking zijn de twee kanten van de medaille in maatschappelijke verhoudingen. Waar mensen samenleven, ontstaan conflicten over belangen en waarden. Tegelijkertijd is samenwerking noodzakelijk om collectieve goederen te realiseren en problemen op te lossen. Dit thema (Domein C4) onderzoekt de dynamiek tussen actoren en de strategieën die zij gebruiken.
Activiteit 01
Verdeel de klas in werkgevers, werknemers en de overheid. Ze moeten een akkoord bereiken over de pensioenleeftijd. Leerlingen ervaren hoe lastig het is om een compromis te sluiten waarbij iedereen iets moet inleveren voor het algemeen belang.
Waarom ontstaan maatschappelijke conflicten?
Activiteit 02
Groepen kiezen een actueel conflict (bijv. boerenprotesten of een staking). Ze brengen de actoren, hun belangen, hun machtsmiddelen en de gebruikte conflictstrategieën in kaart en presenteren dit in een stroomschema.
Welke strategieën gebruiken actoren bij conflicten?
Activiteit 03
Introduceer een klassiek speltheoretisch dilemma. Leerlingen beslissen eerst individueel wat ze doen (samenwerken of verraden), bespreken hun keuze in tweetallen en analyseren daarna klassikaal waarom collectieve samenwerking vaak zo moeilijk is.
Onder welke voorwaarden ontstaat samenwerking?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Samenwerking is altijd beter dan conflict.
Conflicten kunnen ook functioneel zijn; ze maken problemen zichtbaar en kunnen leiden tot noodzakelijke maatschappelijke veranderingen. Zonder conflict zou er weinig vooruitgang zijn. Het analyseren van de burgerrechtenbeweging kan dit verduidelijken.
Een compromis betekent dat iedereen heeft verloren.
In de Nederlandse politieke cultuur wordt een compromis vaak gezien als een 'win-win' omdat het stabiliteit en voortgang garandeert. Het leren waarderen van de 'kunst van het schikken' is een belangrijk onderdeel van de politieke vorming.
Methodes gebruikt in dit overzicht