Skip to content
Maatschappijleer · Klas 5 VWO

Ideeën voor actief leren

Jongeren en Klimaatactie

Actief leren werkt goed voor dit onderwerp omdat jongeren pas echt begrijpen hoe klimaatactie werkt wanneer ze zelf strategieën uitproberen en beleidsbeslissingen meemaken. Door rollenspellen, debatten en projectontwerp ontwikkelen leerlingen niet alleen kennis, maar ook vaardigheden om deze in de praktijk toe te passen.

SLO Kerndoelen en EindtermenSLO: Voortgezet - ParticipatieSLO: Voortgezet - Actief burgerschap
30–60 minDuo's → Hele klas4 activiteiten

Activiteit 01

Rollenspel45 min · Kleine groepjes

Rollenspel: Lobby bij Beleidsmakers

Verdeel de klas in groepen: jongerenactivisten, beleidsmakers en journalisten. Groepen bereiden argumenten voor over een klimaatvoorstel. Elke groep presenteert 3 minuten, gevolgd door onderhandelingen van 10 minuten. Sluit af met reflectie op overtuigingskracht.

Analyseer de specifieke rol en motivaties van jongeren in de klimaatbeweging.

FacilitatietipGeef bij het rollenspel Lobby bij Beleidsmakers duidelijke rollenkaarten met tegenargumenten en belangen van beleidsmakers, zodat leerlingen zich goed kunnen voorbereiden.

Waar je op moet lettenStart een klassengesprek met de vraag: 'Welke drie strategieën van jongeren in de klimaatbeweging vinden jullie het meest effectief en waarom? Geef voorbeelden van recente gebeurtenissen ter onderbouwing.' Luister naar de argumentatie en de verwijzingen naar specifieke acties.

ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 02

Casusanalyse30 min · Duo's

Casusanalyse: Fridays for Future

In paren analyseren leerlingen een casus van Greta Thunberg: motivaties, strategieën en impact. Ze vullen een analyseblad in met feiten uit bronnen. Deel resultaten in een korte presentatie met de klas.

Verklaar de verschillende manieren waarop jongeren invloed kunnen uitoefenen op beleidsmakers.

FacilitatietipLaat bij de Case Study Fridays for Future leerlingen in groepjes werken met bronnen uit verschillende jaren, zodat ze de ontwikkeling van de beweging kunnen zien.

Waar je op moet lettenLaat leerlingen op een kaartje noteren: 1. Eén specifieke motivatie die jongeren drijft om zich voor het klimaat in te zetten. 2. Eén concrete actie die zij zelf zouden kunnen ondernemen om duurzaamheid in hun eigen school of buurt te bevorderen.

AnalyserenEvaluerenCreërenBesluitvormingZelfmanagement
Volledige les genereren

Activiteit 03

Projectonderwijs60 min · Kleine groepjes

Projectdesign: Lokale Mobilisatie

Groepen ontwerpen een campagne voor duurzaamheid op school of in de buurt, inclusief stappenplan, media-aanpak en meetbare doelen. Presenteer ontwerpen en vote voor de beste. Bouw voort op feedback.

Ontwerp een project om jongeren te mobiliseren voor duurzaamheid in hun eigen omgeving.

FacilitatietipZorg bij Projectdesign: Lokale Mobilisatie dat leerlingen eerst een kleine enquête doen in de school of buurt om de behoeften van hun doelgroep te achterhalen.

Waar je op moet lettenLeerlingen presenteren kort hun ontworpen projectplan voor lokale klimaatmobilisatie. Daarna beoordelen medeleerlingen elkaars plan op basis van twee criteria: Is het projectplan haalbaar binnen een schooljaar? En is de doelgroep (leeftijdsgenoten) duidelijk aangesproken? Peer feedback wordt schriftelijk gegeven.

ToepassenAnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementRelatievaardighedenBesluitvorming
Volledige les genereren

Activiteit 04

Formeel debat40 min · Hele klas

Formeel debat: Effectiviteit van Actie

Verdeel de klas in voor- en tegenstanders van jongerenprotesten. Elke kant krijgt 5 minuten voorbereidingstijd. Wissel argumenten uit in rondes van 2 minuten per spreker. Eindig met publieksstemming.

Analyseer de specifieke rol en motivaties van jongeren in de klimaatbeweging.

FacilitatietipGeef bij het Debat: Effectiviteit van Actie leerlingen een lijst met veelgebruikte retorische technieken, zodat ze kunnen oefenen met overtuigende argumentatie.

Waar je op moet lettenStart een klassengesprek met de vraag: 'Welke drie strategieën van jongeren in de klimaatbeweging vinden jullie het meest effectief en waarom? Geef voorbeelden van recente gebeurtenissen ter onderbouwing.' Luister naar de argumentatie en de verwijzingen naar specifieke acties.

AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementBesluitvorming
Volledige les genereren

Sjablonen

Sjablonen die passen bij deze Maatschappijleer-activiteiten

Gebruik, bewerk, print of deel ze.

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Ervaren docenten benadrukken dat het belangrijk is om leerlingen niet alleen te laten praten over klimaatactie, maar ze direct te laten ervaren hoe druk door jongeren beleidsmakers kan beïnvloeden. Vermijd abstracte discussies zonder concrete voorbeelden of actiewerkwijzen. Onderzoek toont aan dat leerlingen beter leren als ze hun eigen projecten kunnen ontwerpen op basis van lokale context en echte behoeften.

Succesvolle leerlingen tonen dat ze de rol van jongeren in klimaatactie kunnen analyseren, strategieën kunnen vergelijken en een eigen, haalbaar mobilisatieproject kunnen ontwerpen met een duidelijke doelgroep en tijdsplanning. Ze kunnen ook reflecteren op de effectiviteit van verschillende actievormen.


Pas op voor deze misvattingen

  • Tijdens het rollenspel Lobby bij Beleidsmakers horen we vaak dat jongeren geen invloed hebben omdat ze niet mogen stemmen.

    Tijdens het rollenspel Lobby bij Beleidsmakers kunnen leerlingen ervaren hoe petities, sociale media en protesten beleidsmakers onder druk zetten. Gebruik de rollenkaarten met tegenargumenten om te laten zien dat niet-stemmers wel degelijk macht hebben via andere vormen van druk.

  • Tijdens de Case Study Fridays for Future denken leerlingen dat klimaatactie van jongeren alleen symbolisch is en geen echte verandering brengt.

    Tijdens de Case Study Fridays for Future analyseren leerlingen historische voorbeelden zoals de Europese Green Deal en laten ze zien hoe druk van jongeren beleidsverandering heeft versneld. Gebruik bronnen uit verschillende jaren om de impact zichtbaar te maken.

  • Tijdens het Debat: Effectiviteit van Actie wordt vaak gezegd dat alleen experts klimaatbeleid kunnen beïnvloeden.

    Tijdens het Debat: Effectiviteit van Actie kunnen leerlingen zien hoe jongeren massasupport mobiliseren, wat experts en politici activeert. Laat ze met behulp van casestudies in de klas hun eigen 'expertise' ontwikkelen door onderzoek en argumentatie.


Methodes gebruikt in dit overzicht