Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen
Klas 5 VWO Democratie en Rechtsstaat: Macht, Recht en Rechtvaardigheid
Deze cursus onderzoekt de fundamenten van de Nederlandse samenleving door een kritische analyse van de rechtsstaat, de parlementaire democratie en de verzorgingsstaat. Leerlingen ontwikkelen een diepgaand begrip van politieke besluitvorming en ethische dilemma's binnen een pluriforme samenleving.
De Rechtsstaat: Waarborg tegen Willekeur
Een verkenning van de historische oorsprong en de juridische kaders die de vrijheid van burgers beschermen tegen de macht van de overheid.
Analyse van de scheiding der machten en de spanning tussen klassieke en sociale grondrechten.
Onderzoek naar de doelen van straffen en de procedures binnen het Nederlandse strafproces.
Discussie over de invloed van terrorismebestrijding en digitalisering op de privacy en rechtszekerheid.
Parlementaire Democratie: Macht en Inspraak
Inzicht in de werking van het politieke systeem, de rol van politieke partijen en de invloed van burgers op de besluitvorming.
Vergelijking van liberalisme, socialisme, confessionalisme en de opkomst van het populisme.
Van maatschappelijk probleem naar wetgeving: de rollen van regering, parlement en lobbygroepen.
De invloed van Europese integratie op de nationale democratie en de rol van Nederland in de wereld.
De Verzorgingsstaat: Solidariteit en Eigen Verantwoordelijkheid
Analyse van de sociaaleconomische inrichting van Nederland en de discussie over de houdbaarheid van sociale zekerheid.
Vergelijking tussen het Scandinavische, Angelsaksische en Rijnlandse model van sociale zorg.
Onderzoek naar de kloof tussen arm en rijk, de positie van zzp'ers en de invloed van onderwijs.
De ethische en financiële uitdagingen van een ouder wordende bevolking voor het zorgstelsel.
Pluriforme Samenleving: Verschillen en Verbinding
Onderzoek naar culturele diversiteit, integratie en de spanningen die ontstaan in een multiculturele samenleving.
Hoe waarden, normen en identiteit worden gevormd door de omgeving en media.
De geschiedenis van migratie naar Nederland en de verschillende visies op integratiebeleid.
De spanning tussen vrijheid van godsdienst en andere grondrechten zoals de vrijheid van meningsuiting.
Media en Beeldvorming: De Vierde Macht
Kritische analyse van de rol van media in de democratie, van journalistieke ethiek tot algoritmes.
De controlerende functie van de pers en de uitdagingen van objectiviteit.
De invloed van algoritmes op sociale media op de publieke opinie en politieke verdeeldheid.
Actueel Maatschappelijk Vraagstuk: De Duurzame Samenleving
Toepassing van alle concepten op het klimaatvraagstuk en de transitie naar een duurzame economie.
De verdeling van de kosten van de energietransitie over verschillende inkomensgroepen.
De grenzen van protest en de effectiviteit van verschillende vormen van politieke participatie.