Versies Opslaan en Teruggaan

Versiebeheer werkt het beste als leerlingen het direct ervaren. Door versieopslag en terugkeer actief uit te oefenen met herkenbare softwaretools, zien ze meteen het nut van veilig werken. Dit maakt abstracte concepten zoals back-ups en branching tastbaar en logisch voor leerlingen.

• Klas 6 VWO
• Informatica Meesterschap: Van Algoritme tot Maatschappij
• 4 activiteiten
• 20 min–45 min

Leerdoelen

1. Vergelijk de functionaliteit van 'opslaan' en 'opslaan als' met betrekking tot bestandsversies.
2. Demonstreer het proces van het terugzetten naar een eerdere versie van een softwareproject met behulp van een gegeven tool of methode.
3. Analyseer de potentiële gevolgen van het niet opslaan van versiegeschiedenis in een softwareontwikkelingsscenario.
4. Creëer een logische mappenstructuur voor het beheren van meerdere versies van een klein softwareproject.

⏱ 30 min·Duo's

Paarwerk: Versie-oefening in Editor

Laat paren een eenvoudig programma bouwen in een code-editor. Elke 5 minuten slaan ze een nieuwe versie op met 'opslaan als' en naam als v1, v2, enzovoort. Introduceer een fout en laat ze terugkeren naar een eerdere versie.

Voorbereiding & details

Waarom is het handig om meerdere versies van je project op te slaan?

Facilitatietip: Laat leerlingen tijdens Paarwerk Versie-oefening in Editor eerst een fout maken in een bestand, waarna ze moeten terugkeren naar een eerdere versie zonder de docent te raadplegen.

⏱ 45 min·Kleine groepjes

Groepswerk: Foutsimulatie met Git

Verdeel in kleine groepen en geef een basisproject. Groepen wijzigen code, committen versies met Git en simuleren een crash door een versie te deleten. Herstel via checkout van een eerdere commit en bespreek het proces.

Voorbereiding & details

Hoe kun je teruggaan naar een eerdere versie als er iets misgaat?

Facilitatietip: Geef tijdens Foutsimulatie met Git een duidelijke Git-instructiekaart met basiscommando’s zoals commit, branch en checkout, zodat leerlingen deze in stapjes kunnen toepassen.

⏱ 25 min·Hele klas

Klasactiviteit: Mapstructuur Challenge

De hele klas bouwt een map met genummerde versies van een document. Wijzig, sla op als nieuwe versie, en simuleer verlies. Herstel collectief en deel ervaringen in plenair.

Voorbereiding & details

Wat is het verschil tussen 'opslaan' en 'opslaan als'?

Facilitatietip: Teken bij Mapstructuur Challenge een voorbeeld op het bord van een onduidelijke mapstructuur en vraag leerlingen om deze te herstructureren volgens de regels die ze zojuist hebben geleerd.

⏱ 20 min·Individueel

Individueel: Projectversieplan

Leerlingen plannen versies voor een eigen klein project: noteer mijlpalen en sla consequent op. Test door een versie te 'verpesten' en terug te gaan.

Voorbereiding & details

Waarom is het handig om meerdere versies van je project op te slaan?

Facilitatietip: Geef bij Projectversieplan een sjabloon voor versiebenaming en vraag leerlingen om hun plan eerst met een medeleerling te bespreken voordat ze het definitief maken.

Dit onderwerp onderwijzen

Ervaren docenten beginnen met concrete voorbeelden van verloren werk door 'opslaan' in plaats van 'opslaan als', omdat dit de noodzaak direct voelbaar maakt. Vermijd direct uitleggen van Git of complexe branching: begin met eenvoudige mapstructuren en lokale versies. Herhaal de kernbegrippen bij elke activiteit om verwarring te voorkomen en gebruik misconcepten als leerpunten door leerlingen zelf fouten te laten ontdekken.

Wat je kunt verwachten

Succesvolle leerlingen kunnen uitleggen waarom versiebeheer nodig is, verschillen tussen 'opslaan' en 'opslaan als' demonstreren en fouten herstellen met minimale tijdsverlies. Ze passen deze principes toe in kleine projecten en organiseren versies duidelijk.

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Tijdens Paarwerk Versie-oefening in Editor zal een leerling zeggen: 'Ik heb alles opgeslagen, dus mijn oude versie is er nog wel'.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Geef de leerling een bestand met een duidelijke wijziging en vraag om de oude versie terug te halen. Laat zien dat alleen 'opslaan als' een back-up maakt, terwijl 'opslaan' overschrijft.

Veelvoorkomende misvatting

Tijdens Groepswerk Foutsimulatie met Git denken leerlingen dat versiebeheer alleen voor grote projecten noodzakelijk is.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Laat ze een kleine tekstwijziging maken en vervolgens een fout introduceren. Ze moeten ervaren dat zelfs kleine wijzigingen teruggedraaid moeten kunnen worden zonder verlies van latere werk.

Veelvoorkomende misvatting

Tijdens Klasactiviteit Mapstructuur Challenge veronderstellen leerlingen dat terugkeren naar een versie alle latere versies verwijdert.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Gebruik een voorbeeldmap met versies zoals project_v1.txt en project_v2.txt. Laat zien dat beide bestanden blijven bestaan en dat je alleen de inhoud van een specifieke versie terugzet.

Toetsideeën

Uitgangskaart

Na Paarwerk Versie-oefening in Editor geef je leerlingen een korte casus: 'Je hebt een bestand gewijzigd en per ongeluk opgeslagen in plaats van op te slaan als. Hoe los je dit op?' Laat ze in 2-3 zinnen uitleggen welke stappen ze zetten.

Snelle Controle

Tijdens Foutsimulatie met Git toon je twee schermafbeeldingen: één van een lokale map met drie versies en één van een Git-history met commits. Vraag: 'Welke aanpak geeft meer zekerheid bij het herstellen van fouten en waarom?'

Peerbeoordeling

Tijdens Projectversieplan laat je leerlingen elkaars versiebenamingen beoordelen op duidelijkheid en volgorde. Geef feedback op logica en consistentie, en vraag leerlingen om suggesties te geven voor verbetering.

Uitbreidingen & ondersteuning

• Laat leerlingen die snel klaar zijn een fictieve projectcasus uitwerken waarin ze moeten uitleggen hoe ze een versiebeheerstrategie toepassen op een groeiend softwareproject.
• Voor leerlingen die moeite hebben, geef een stappenplan met voorbeeldcommando’s of een checklist met kritieke stappen voor versiebeheer.
• Bied extra tijd om te experimenteren met Git-commando’s zoals merge en revert, en laat ze de effecten hiervan visueel vergelijken met lokale versiebeheer.

Kernbegrippen

Versiebeheer	Het systematisch beheren van verschillende iteraties of wijzigingen van een bestand of project, zodat men kan terugkeren naar eerdere staten.
Opslaan als	Een commando dat een kopie van het huidige document opslaat onder een nieuwe naam of op een andere locatie, waardoor de originele versie behouden blijft.
Herstellen	Het terugkeren naar een specifieke, eerdere versie van een bestand of project, vaak om fouten te corrigeren of ongewenste wijzigingen ongedaan te maken.
Bestandsgeschiedenis	Een logboek of reeks opgeslagen versies die de evolutie van een bestand of project over tijd documenteert.