Informatica · Klas 6 VWO

Ideeën voor actief leren

AI en Werk: Kansen en Uitdagingen

Actief leren werkt voor dit onderwerp omdat leerlingen door ervaring en interactie beter inzicht krijgen in de complexe relatie tussen AI en werk. Door debatten, rollenspelen en praktische oefeningen ontdekken ze zelf hoe technologie banen beïnvloedt, in plaats van alleen theorie te bestuderen.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO: Voortgezet onderwijs - Maatschappij
• SLO: Voortgezet onderwijs - Toekomst

• 35–50 min
• Duo's → Hele klas
• 4 activiteiten

Activiteit 01

• World Café
• 45 min · Duo's

Debatronde: AI versus Mens

Verdeel de klas in paren voor een debat: één kant verdedigt banen die AI overneemt, de andere nieuwe kansen. Elke leerling bereidt drie argumenten voor met voorbeelden uit nieuwsartikelen. Wissel rollen na 10 minuten en vote met exit-tickets.

Welke banen zullen veranderen of verdwijnen door AI?

Facilitatietip

Tijdens de debatronde: zorg dat leerlingen zich verdiepen in zowel voor- als tegenargumenten door vooraf betrouwbare bronnen te delen en rollen te verdelen.

Waar je op moet letten

Start een klassengesprek met de vraag: 'Noem drie concrete taken binnen een beroep dat jullie kennen, die waarschijnlijk door AI geautomatiseerd zullen worden. Leg uit waarom.' Geef leerlingen 5 minuten om individueel te noteren, daarna 10 minuten klassikale uitwisseling.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Sociaal Bewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 02

• World Café
• 50 min · Kleine groepjes

Toekomstkaart: Banenmapping

In kleine groepen tekenen leerlingen een tijdlijn van de arbeidsmarkt: huidige banen, AI-impact en nieuwe beroepen. Voeg vaardigheden toe met post-its. Presenteer en bespreek gemeenschappelijke trends in plenair overleg.

Welke nieuwe banen kunnen er ontstaan door AI?

Facilitatietip

Bij de toekomstkaart: geef leerlingen duidelijke richtlijnen voor hun onderzoek en stimuleer vergelijkingen tussen verschillende sectoren.

Waar je op moet letten

Laat leerlingen op een kaartje noteren: 1) Eén nieuw beroep dat volgens hen door AI zal ontstaan. 2) Twee vaardigheden die essentieel zijn om succesvol te zijn in de toekomstige arbeidsmarkt. 3) Eén uitdaging die de maatschappij moet aangaan met betrekking tot AI en werk.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Sociaal Bewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 03

• World Café
• 35 min · Individueel

Vaardighedenscan: Persoonlijke Inventaris

Individueel vullen leerlingen een checklist in met AI-bestendige vaardigheden zoals probleemoplossen. In kleine groepen vergelijken ze en prioriteren top-5 voor de toekomst. Sluit af met klassenbrede mindmap.

Welke vaardigheden zijn belangrijk om te leren voor een toekomst met AI?

Facilitatietip

Tijdens de vaardighedenscan: maak de link tussen persoonlijke sterke punten en toekomstige beroepseisen zichtbaar door concrete voorbeelden te gebruiken.

Waar je op moet letten

Stel leerlingen de vraag: 'Wat is het verschil tussen reskilling en upskilling in de context van AI?' Vraag drie leerlingen om hun antwoord te delen en geef direct feedback op de correctheid en volledigheid.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Sociaal Bewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 04

• Rollenspel
• 40 min · Duo's

Rollenspel: Sollicitatie 2035

In paren oefenen leerlingen sollicitatiegesprekken voor AI-beroepen: één sollicitant, één HR met AI-vragen. Wissel rollen en evalueer met rubrics op toekomstvaardigheden.

Welke banen zullen veranderen of verdwijnen door AI?

Facilitatietip

Bij het rollenspel: laat leerlingen eerst een korte brainstorm doen over hybride beroepen voordat ze in rol schieten.

Waar je op moet letten

Start een klassengesprek met de vraag: 'Noem drie concrete taken binnen een beroep dat jullie kennen, die waarschijnlijk door AI geautomatiseerd zullen worden. Leg uit waarom.' Geef leerlingen 5 minuten om individueel te noteren, daarna 10 minuten klassikale uitwisseling.

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Ervaren docenten benadrukken dat leerlingen het beste leren door te doen: door te debatteren, te experimenteren en zich in te leven in verschillende perspectieven. Vermijd te veel theorie vooraf; begin met eenvoudige voorbeelden en laat leerlingen zelf ontdekken. Onderzoek toont aan dat actieve betrokkenheid en directe feedback de retentie en toepassing van kennis vergroten.

Succesvolle leerervaringen tonen leerlingen die in staat zijn om kritisch te analyseren welke taken door AI worden overgenomen en welke nieuwe vaardigheden nodig zijn. Ze kunnen hun bevindingen helder presenteren, luisteren naar verschillende perspectieven en toekomstscenario’s realistisch inschatten.

---

Pas op voor deze misvattingen

• Tijdens de debatronde horen docenten vaak de uitspraak: 'AI neemt alle banen over.'

  Tijdens de debatronde: gebruik de opgebouwde argumenten om leerlingen te wijzen op data uit hun toekomstkaarten, waar ze zelf hebben gezien dat AI vooral routinewerk automatiseert en nieuwe banen creëert in supervisie en ethiek. Vraag hen om concrete voorbeelden van beide kanten te zoeken in de bronnen.

• Tijdens groepsdiscussies over vaardigheden horen docenten vaak: 'Je hebt geen nieuwe vaardigheden nodig door AI.'

  Tijdens de vaardighedenscan: laat leerlingen hun eigen sterke punten koppelen aan een toekomstscenario uit hun toekomstkaart. Wijs ze erop dat hun invulling van de scan (bijvoorbeeld empathie of creativiteit) direct gekoppeld is aan de uitdagingen uit hun eigen onderzoek.

• Bij het rollenspel horen docenten vaak: 'Alleen tech-banen overleven AI.'

  Tijdens het rollenspel: gebruik de rollen die leerlingen aannemen om te laten zien hoe AI ook in zorg en onderwijs wordt ingezet, maar altijd met een menselijke component. Laat hen reflecteren op de hybride beroepen die ze simuleren en hoe die juist menselijke vaardigheden versterken.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• World Café
• Rollenspel