Informatica · Klas 6 VWO

Ideeën voor actief leren

AI en de Toekomst van Werk

Actief leren werkt bij dit onderwerp omdat leerlingen de abstracte impact van AI op de arbeidsmarkt het beste begrijpen door te experimenteren, te debatteren en praktische plannen te maken. Door zich in rollen te verplaatsen en concrete scenario’s te analyseren, verbinden ze theorie direct aan hun eigen toekomstbeeld.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO: Voortgezet onderwijs - Maatschappij
• SLO: Voortgezet onderwijs - Toekomst

• 30–50 min
• Duo's → Hele klas
• 4 activiteiten

Activiteit 01

• World Café
• 50 min · Kleine groepjes

Debatcirkel: Automatisering van Banen

Verdeel de klas in groepen die banen classificeren als 'hoog risico' of 'laag risico' voor AI. Elke groep verdedigt standpunten in een debatcirkel, met rotatie van sprekers. Sluit af met een klassenstemming en reflectie.

Voorspel welke banen het meest waarschijnlijk worden geautomatiseerd door AI.

Facilitatietip

Geef bij de Debatcirkel vooraf duidelijke debatthema’s en rolkaartjes met verschillende standpunten, zodat leerlingen zich kunnen inleven in zowel voor- als tegenstanders van automatisering.

Waar je op moet letten

Start een klassengesprek met de vraag: 'Welke drie taken uit uw toekomstige droombaan denkt u dat AI het minst goed zal kunnen uitvoeren, en waarom?' Laat leerlingen hun antwoorden onderbouwen met argumenten over menselijke kwaliteiten.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Sociaal Bewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 02

• World Café
• 40 min · Kleine groepjes

Future Skills Brainstorm: Groeps mapping

In kleine groepen maken leerlingen een mindmap van oude en nieuwe vaardigheden, gebaseerd op key questions. Ze koppelen vaardigheden aan concrete banen en presenteren aan de klas. Gebruik post-its voor visuele aanpassing.

Analyseer welke nieuwe vaardigheden essentieel worden in een door AI gedomineerde economie.

Facilitatietip

Bij de Future Skills Brainstorm organiseer je de klas in kleine groepjes en geef je elke groep een set ‘vaardigheidskaarten’ om te sorteren en prioriteren, zodat ze visueel kunnen zien welke competenties centraal staan.

Waar je op moet letten

Geef leerlingen een kaartje met de opdracht: 'Noem één beroep dat volgens u sterk zal veranderen door AI en benoem twee nieuwe vaardigheden die iemand in dat beroep nodig heeft om succesvol te blijven.' Verzamel de kaartjes aan het einde van de les.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Sociaal Bewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 03

• World Café
• 30 min · Individueel

Persoonlijk Levenslang Leren Plan: Individu

Leerlingen ontwerpen individueel een strategie voor hun toekomst, met stappen zoals cursussen en netwerken. Deel in paren voor feedback, dan plenair highlights.

Ontwerp een strategie voor levenslang leren om relevant te blijven in een veranderende arbeidsmarkt.

Facilitatietip

Voor het Persoonlijk Levenslang Leren Plan zorg je voor een sjabloon met stappen en voorbeeldbronnen, zodat leerlingen gefocust blijven op de praktische uitvoering van hun plan.

Waar je op moet letten

Stel de vraag: 'Geef een voorbeeld van een taak die vandaag de dag nog door een mens wordt gedaan, maar die u binnen 5 jaar door AI zou kunnen laten uitvoeren.' Vraag leerlingen om hun antwoord kort toe te lichten met een reden.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Sociaal Bewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 04

• Rollenspel
• 35 min · Duo's

Rollenspel: sollicitatiegesprek 2035

In paren voeren leerlingen sollicitatiegesprekken in een AI-tijdperk, één als AI-expert, één als sollicitant. Wissel rollen en bespreek benodigde vaardigheden na afloop.

Voorspel welke banen het meest waarschijnlijk worden geautomatiseerd door AI.

Facilitatietip

Tijdens het Rollenspel 2035 nodig je een lokale recruiter of HR-medewerker uit als ‘interviewer’ om de authenticiteit te verhogen en leerlingen directe feedback te geven.

Waar je op moet letten

Start een klassengesprek met de vraag: 'Welke drie taken uit uw toekomstige droombaan denkt u dat AI het minst goed zal kunnen uitvoeren, en waarom?' Laat leerlingen hun antwoorden onderbouwen met argumenten over menselijke kwaliteiten.

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Ervaren docenten benadrukken dat het belangrijk is om leerlingen te laten ervaren dat AI niet alleen een bedreiging is, maar ook kansen biedt, door ze te laten werken met echte data en voorbeelden uit sectoren waar mens-AI samenwerking al succesvol is. Vermijd abstracte discussies over ‘de toekomst’ en focus op herkenbare beroepen en taken. Daarnaast werkt het goed om leerlingen hun eigen aannames uit te dagen door ze te laten zoeken naar tegenvoorbeelden van banen die juist door AI groeien in plaats van verdwijnen.

Succesvolle leerlingen tonen aan dat ze de dynamiek tussen automatisering en menselijke vaardigheden begrijpen door kritische keuzes te verdedigen, innovatieve oplossingen te ontwerpen en hun eigen leerstrategieën helder te formuleren. Ze passen hun inzichten toe in realistische contexten en reflecteren op hun eigen rol in een veranderende economie.

---

Pas op voor deze misvattingen

• Tijdens de Debatcirkel Automatisering van Banen zien we vaak dat leerlingen denken dat AI alle banen overneemt.

  Gebruik de discussievragen van de activiteit om leerlingen te laten zoeken naar data over banengroei in sectoren zoals ethiek, onderwijs of technologie, en laat ze argumenten formuleren over waarom deze banen moeilijk te automatiseren zijn.

• Tijdens de Future Skills Brainstorm gaan leerlingen ervan uit dat alleen technische vaardigheden belangrijk zijn voor de toekomst.

  Laat leerlingen in hun groepsdiscussie expliciet zoeken naar voorbeelden van soft skills die in hun mapping naar voren komen, zoals empathie of creatief probleemoplossen, en vraag hen om deze te koppelen aan beroepen die ze kennen.

• Tijdens het Persoonlijk Levenslang Leren Plan denken leerlingen dat bijscholing pas nodig is als ze oud zijn.

  Laat leerlingen hun eigen plan vergelijken met de ervaringen van peers in de klas en vraag hen om te reflecteren op hoe snel hun gekozen beroep verandert, gebaseerd op de voorbeelden die ze tijdens de activiteit hebben gezien.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• World Café
• Rollenspel