Economie · Klas 6 VWO · Internationale Handel en Samenwerking · 3.º Período

Wisselkoersen en Internationale Concurrentiepositie

Prijsvorming op de valutamarkt en de invloed van wisselkoersschommelingen op de import en export. Leerlingen analyseren de betalingsbalans.

Kort samengevat:De waarde van onze munt bepaalt hoe duur onze vakanties zijn en hoe concurrerend onze export is. In dit thema analyseren we de wisselkoersvorming op de valutamarkt. Leerlingen leren hoe vraag en aanbod van valuta tot stand komen door internationale handel en kapitaalverkeer. Dit sluit aan bij Domein I6.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Syllabus VWO Economie Domein I6

Over dit onderwerp

De waarde van onze munt bepaalt hoe duur onze vakanties zijn en hoe concurrerend onze export is. In dit thema analyseren we de wisselkoersvorming op de valutamarkt. Leerlingen leren hoe vraag en aanbod van valuta tot stand komen door internationale handel en kapitaalverkeer. Dit sluit aan bij Domein I6.

We kijken naar de invloed van inflatie, rente en economische groei op de wisselkoers. Ook de betalingsbalans komt uitgebreid aan bod: hoe hangen de lopende rekening en de financiële rekening met elkaar samen? Voor VWO-leerlingen is het cruciaal om te begrijpen hoe een verandering in de wisselkoers via de import- en exportprijzen weer invloed heeft op de binnenlandse economie.

Dit onderwerp leent zich voor actuele casussen waarbij leerlingen wisselkoersschommelingen van de euro koppelen aan wereldgebeurtenissen.

Kernvragen

1. Hoe komt de wisselkoers tot stand bij zwevende wisselkoersen?
2. Welke invloed heeft inflatie op de internationale concurrentiepositie?
3. Hoe herstelt een tekort op de betalingsbalans zich?

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Een sterke munt is altijd goed voor een land.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Een sterke munt maakt de export duurder en kan de economische groei remmen; via de simulatie ervaren leerlingen dat exporteurs vaak juist hopen op een zwakkere munt.

Veelvoorkomende misvatting

Een tekort op de betalingsbalans betekent dat het geld 'op' is.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Het betekent dat er meer valuta uitgaat dan binnenkomt, wat vaak gecompenseerd wordt door leningen op de financiële rekening; peer discussie over de samenhang tussen rekeningen helpt dit inzicht te verschaffen.

Ideeën voor actief leren

Onderzoekskring

De Valuta-analisten

Groepen krijgen een land (bijv. Turkije, VS of Zwitserland) en moeten verklaren waarom de wisselkoers van die munt het afgelopen jaar is gestegen of gedaald. Ze presenteren hun analyse aan de hand van inflatiecijfers en rentebesluiten.

50 min·Kleine groepjes

Denken-Delen-Uitwisselen

De Betalingsbalans-puzzel

Leerlingen krijgen een lijst met transacties (bijv. een toerist in Amsterdam, een machine-export naar China). Ze bepalen individueel op welke rekening en aan welke kant (credit/debet) dit komt, en checken dit daarna bij hun buurman.

25 min·Duo's

Simulatiespel

Wisselkoers en Concurrentie

In een rollenspel zijn leerlingen exporteurs. De docent verandert de wisselkoers van de euro. Leerlingen moeten hun verkoopprijzen in dollars herberekenen en voorspellen wat dit doet met hun afzet en winst.

40 min·Kleine groepjes

Veelgestelde vragen

Hoe beïnvloedt de rente de wisselkoers?

Een hogere rente trekt buitenlandse beleggers aan die een hoger rendement zoeken. Hiervoor moeten ze de lokale valuta kopen, waardoor de vraag naar die munt stijgt en de wisselkoers omhoog gaat (appreciatie).

Wat staat er op de lopende rekening van de betalingsbalans?

Op de lopende rekening staan de export en import van goederen en diensten, de primaire inkomens (zoals loon en rente uit het buitenland) en de inkomensoverdrachten (zoals ontwikkelingshulp).

Wat is het effect van inflatie op de internationale concurrentiepositie?

Als de inflatie in Nederland hoger is dan bij onze handelspartners, worden onze producten relatief duurder. Dit verslechtert onze concurrentiepositie, waardoor de export daalt en de import stijgt.

Hoe helpt actieve analyse van actuele koersen bij dit onderwerp?

Wisselkoersen zijn abstract totdat je ze koppelt aan de realiteit. Door leerlingen als 'valuta-analisten' te laten werken, zien ze dat economische theorieën (zoals de invloed van rente) dagelijks zichtbaar zijn op de financiële markten. Dit maakt de stof relevant en traint hun vermogen om complexe verbanden te leggen.