Lenen is het naar voren halen van consumptie. In dit thema bespreken we de verschillende vormen van lenen, van een persoonlijke lening tot kopen op afbetaling en rood staan. De kernboodschap is: 'Geld lenen kost geld'. We analyseren waarom de rente op leningen altijd hoger is dan op sparen en wat de risico's zijn van schulden. Voor vwo-leerlingen kijken we ook naar de psychologische valstrikken van 'nu kopen, later betalen'.
SLO Kerndoelen en EindtermenSLO Kerndoel 44Nibud leerdoelen financiële educatie
Groepen krijgen reclamefolders van winkels die 'kopen op afbetaling' aanbieden. Ze moeten de totale prijs berekenen die een klant uiteindelijk betaalt inclusief rente. Ze vergelijken dit met de contante prijs en presenteren hun verbazingwekkende conclusies.
Eén leerling speelt een jongere met een stapel onbetaalde rekeningen door impulsaankopen. De ander is een schuldhulpverlener die helpt een prioriteitenlijst en een aflossingsplan te maken. Ze ervaren de stress en de noodzakelijke offers om weer schuldenvrij te worden.
Maak posters van verschillende leenvormen (hypotheek, persoonlijke lening, rood staan, creditcard). Leerlingen lopen rond en noteren per vorm de voor- en nadelen en een situatie waarin deze leenvorm wel of juist niet verstandig is.
Rood staan op je bankrekening is geen echte lening.
Rood staan is een van de duurste vormen van lenen, met zeer hoge rentepercentages. Door leerlingen de rente van rood staan te laten vergelijken met een gewone lening, zien ze hoe snel de kosten hiervan oplopen.
Als ik de maandelijkse termijn kan betalen, is de lening veilig.
Een lening is pas veilig als je ook bij tegenslag (zoals baanverlies) kunt blijven betalen. Bovendien beperkt elke lening je toekomstige bestedingsruimte. Een simulatie met 'onvoorziene gebeurtenissen' helpt leerlingen dit risico in te zien.