Citizenship · Groep 8

Ideeën voor actief leren

Vooroordelen en discriminatie

Vooroordelen en discriminatie zijn lastige maar noodzakelijke onderwerpen in groep 8. Leerlingen leren hoe ons brein automatisch categoriseert en hoe dit kan leiden tot onterechte vooroordelen en uitsluiting. We bespreken de impact van discriminatie op individuen en de maatschappij. Dit sluit aan bij de wettelijke opdracht voor sociale veiligheid en Kerndoel 37.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Kerndoel 37: Zich gedragen vanuit respect
• WPO - Sociale veiligheid

• 30–45 min
• Duo's → Hele klas
• 3 activiteiten

Activiteit 01

• Simulatiespel
• 45 min · Hele klas

Simulatiespel: De Blauwe Ogen Oefening (light)

Verdeel de klas op basis van een willekeurig kenmerk (bijv. kleur sokken) en geef één groep kleine privileges. Bespreek na 15 minuten hoe dit voelde voor beide groepen.

Wat is een vooroordeel?

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Sociaal Bewustzijn
• Besluitvorming

Activiteit 02

• Gallery Walk
• 30 min · Kleine groepjes

Gallery Walk: Stereotypen in Beeld

Hang afbeeldingen uit tijdschriften en media op. Leerlingen plakken stickers bij afbeeldingen die volgens hen een stereotype bevestigen en leggen uit waarom.

Hoe ontstaat discriminatie?

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Creëren
• Relatievaardigheden
• Sociaal Bewustzijn

Activiteit 03

• Rollenspel
• 40 min · Kleine groepjes

Rollenspel: De 'Upstander'

Oefen in kleine groepjes hoe je reageert als je ziet dat iemand wordt buitengesloten of gediscrimineerd op het schoolplein. Focus op veilige manieren om in te grijpen.

Wat kun je zelf doen tegen uitsluiting en pesten?

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

---

Pas op voor deze misvattingen

• Ik heb geen vooroordelen, ik behandel iedereen gelijk.

  Iedereen heeft onbewuste vooroordelen omdat ons brein patronen zoekt. Door associatietesten op kindniveau te doen, ontdekken leerlingen dat bewustwording de eerste stap is naar eerlijker handelen.

• Discriminatie is alleen iets van vroeger of van andere landen.

  Discriminatie komt helaas nog dagelijks voor, ook in Nederland (bijv. op de arbeidsmarkt of bij sportclubs). Actuele nieuwsberichten helpen leerlingen de urgentie in het hier en nu te zien.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Simulatiespel
• Gallery Walk
• Rollenspel